Haber: Seyfi ÇELİKKAYA
(YOZGAT) - Yozgat Bozok Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarla Bitikleri Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Uğur Başaran tarafından geliştirilerek Tarım ve Orman Bakanlığı Tohumluk Tescil ve Sertifikasyon Merkez Müdürlüğü tarafından ‘Duduhanım’ adıyla tescillenen yem bitkisi “mürdümük”, bölge çiftçisine tanıtıldı.
Yozgat Bozok Üniversitesi Ziraat Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Uğur Başaran, 2010 yılında görev yaptığı 19 Mayıs Üniversitesi'nde başladığı mürdümük bitkisinin soğuk ve kuraklığa dayanıklı çeşidine yönelik deneme çalışmalarını 2024 yılında tamamlayarak, “Duduhanım” ismiyle tescilini yaptırdı.
Kaba yem olarak da kullanılabilen bitkinin tescillenen çeşidinin soğuk ve kuraklığa dayanıklı, verim düzeyinin de yüksek olduğu yapılan deneme ekimleriyle saptandı. Bitki, ilk kez geniş bir alanda ekildi ve Ziraat Fakültesi, Yozgat İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, Ziraat Odası tarafından ortaklaşa düzenlenen “Tarla Günü” etkinliği ile bölge çiftçisine tanıtıldı.
“HAYVANSAL ÜRETİMDE CİDDİ PROBLEMLERİMİZ VAR”
Yozgat Bozok Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarla Bitikleri Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Uğur Başaran, yem bitkisi konusunda ciddi sıkıntıların bulunduğuna dikkat çekerek, şunları söyledi:
“Türkiye'de uzun yıllardan beri tarımın ciddi problemleri var. Özellikle hayvansal üretimde ciddi problemlerimiz var. Fakat bunların arka planına, altyapısına çok fazla inilmiyor. Çok gündelik konularla iş geçiştiriliyor. Temel problemimiz yem. Türkiye'de kaba yem saman fiyatı, saman miktarı bile konu oluyor fakat tane yemi kimse konu etmiyor. Ekonomik olarak baktığınız zaman asıl siz maliyeti taneye mi veriyorsunuz? Bizim tane yem problemini çözmemiz lazım. Aksi halde Türkiye'de hayvancılığın problemlerini çözmemiz mümkün değil. Çünkü yem dediğiniz şey maliyetlerin yüzde 65'in altına düşmüyor. Siz yüzde 65'i yüzde 40'lara yüzde 45'lere çekebilirseniz ciddi bir katkıdır bu. Peki nasıl çekeceksiniz? Türkiye'de tane yem olarak kullanacağınız bir baklagil yok. Yok derken aktif olarak kullanacağınız bir baklagil yok. Fiği kullanabilir misiniz? Kullanırsınız. Probleminiz ne? Verimi düşüktür. Bakla çatlatma vardır. Mekanizasyon uygun değildir. Birazcık hasadı geciktirseniz tanesini döker. Veya baklasını döker. Veyahut da yatar biçerdöverle hasat edemezsiniz. Veyahut da bakla çatlatmayayım deseniz elle biçmeniz lazım. İşçi ücretleri ortada, işçiniz yok. Mekanizasyona muhtacız.”
“15 YILLIK BİR ÇALIŞMAMIZ VAR BU BİTKİNİN ARKASINDA”
Prof. Dr. Uğur Başaran, Türkiye'de mürdümük olarak, farklı bölgelerde farklı isimlerle tanınan bitkinin soğuk hava, sıcak hava ve kuraklığa dayanıklılığı bakımından deneme ekimleri yapılıp, olumlu sonuçlar alarak, bu çeşidi "Duduhanım” olarak tescil ettirdiklerini belirterek, şu bilgileri verdi:
“15 yıllık bir çalışmamız var bu bitkinin arkasında. 2004 yılında Duduhanım ismiyle bu tarlada bulunan çeşidimizi fakültemiz adına tescil ettirdik. Burada da büyük bir ekim alanına çıktık. Bölgemiz çiftliğine göstermek için ve bu vesileyle de bugün burada bir tarla günü dizayn ettik. Bitkiyi tanıttık, bitkinin bölgemiz ve ülkemiz adına ne gibi potansiyelleri taşıdığı hakkında çiftçimize bilgi vermeye çalıştık. Bu kapsamda diğer kişilere, kesimlere de şunu söyleyebilirim; bitkiyi biz tane yemi için öneriyoruz ve ülkemizdeki tane yem açının kapatılması için ciddi bir potansiyel taşıdığına inanıyoruz. Çok kısa bir sürede 4 aylık bir süreçte ilk bahar ekim koşullarında 250 ile 400 kilogram arasında tabii mevsime göre de değişmekle birlikte tane verimi potansiyeline sahip olan bir bitkimiz. Biz bu potansiyeli buradaki uzun yıllar yaptığımız denemelerde rahatlıkla gördük. Bu verimi aldık. Ve bu ekim alanlarına da yüksek düzeydeki bu ekim alanlarına çıkarak da çiftçimizle bu bilgileri paylaşmayı istedik. Ve inanıyoruz ki çiftçimiz bu bitkiye sahip çıktığı takdirde, ekim alanında yaygınlaştırdığımız takdirde bölgedeki yem bitkisi ekim alanları, özellikle tane yem noktasında yem bitkisi üretiminin ciddi anlamda artacağını ve bölge çiftçimize ciddi katkılar sağlayacağını düşünüyoruz. Umarız bundan sonraki süreçte de hem çiftçimiz hem üniversite hem de kamunun ilgili kurumları birlikte bu yolu yürüyeceğiz."
“ÇİFTÇİLER YENİ ÜRÜNLERE YÖNELMELİ”
Çiftinin yeni ürünlere yönelmesi gerektiğini söyleyen Yozgat İl Tarım ve Orman Müdürü Ömer Şentürk ise “Yozgat'taki kuru şartlarda nohut, mercimeğin biraz dışarısının dışına çıkıp daha yeni ürünlerle üretmemiz bizim için önemli. Biz bu bölgede ben özellikle bir buçuk senedir geldikten sonra biraz hayvancılığı ön plana çıkarıp biraz hayvancılık noktasında tabii ki tarımın yanında da yapmak için hayvancılığı ön plana aldık. Çeşitli projeler geliştirdik. Yem bitkisi projesi de bizim için son derece önemli. Yaygınlaşması noktasında destek noktasında Tarım ve Orman Bakanlığı olarak her zaman çiftçimizin yanındayız” diye konuştu.
Yozgat Ziraat Odası Başkanı İsmail Açıkgöz de 900 dönüm nohut ekimi yaptığını, ancak 50 dönümünün çeşitli nedenlerle yok olduğunu bildirdi. Büyükbaş hayvan besiciliği de yaptığını anlatan Açıkgöz, yem bitkisinden besicinin dekardan 300 kilo alması halinde yem giderinin yüzde 30'unun karşılanabileceğini kaydetti.