Haber: Mehmet Duran ÖZKAN - Kamera: Erdal AKBUĞA
(MALATYA) - Yeşilyurt Ziraat Odası Başkanı Doğan Solmaz, Malatya kuru kayısısının dünya pazarındaki payının giderek gerilediğini belirterek, Orta Asya ülkelerindeki düşük üretim maliyetleri ve fiyat avantajının ihracatı olumsuz etkilediğini söyledi. Solmaz, “Bundan 10 yıl önce dünyanın kayısı tüketiminin yüzde 85’ini ülkemiz karşılamaktaydı. Şu anda ihracatımız yüzde 40’lara kadar düşmektedir” dedi.
Solmaz, Malatya ekonomisinin en önemli tarımsal ürünlerinden kuru kayısının ihracatındaki gerilemeye ilişkin açıklamalarda bulundu.
“SERBEST BÖLGEDEN YAPILAN İHRACAT MALATYA KAYISISINA ZARAR VERİYOR”
Türkiye’nin kuru kayısı pazarında Kazakistan, Kırgızistan, Özbekistan ve Türkmenistan gibi ülkelerle rekabet ettiğini belirten Solmaz, bu ülkelerde üretim maliyetlerinin Türkiye’ye göre oldukça düşük olduğunu ifade etti. Solmaz, şunları söyledi:
“Son dönemlerde rekoltenin düşük olması, fiyat avantajı ve kalitenin de bize yaklaşması nedeniyle tüketici ülkeler o bölgelere yöneldi. Bizim ihracatçılar serbest bölgede kayısı işleme ve paketleme fabrikaları açtılar. İhracatçılar, kayısı üretiminde rakip olan ülkelerden serbest bölgeye getirip işleyip oradan ihraç ediyorlar. Bu da Malatya kayısısının ihracatına büyük oranda zarar veriyor.
Son yıllarda gümrükte işlem gören kuru kayısı oranımız düştü. Çiftçimizin mağdur olmaması için üreticinin pozitif ayrımcılıkla desteklenerek üretim maliyetlerinin düşürülmesi, lisanslı depoculuk vasıtasıyla destek alımları yapılması, alınan kayısıların ihracatçılara uygun şartlarda verilmesi gerekmektedir.”
“BİZ 7-8 DOLARA SATIYORUZ, RAKİPLER 1 DOLAR 90 CENTE SATIYOR”
Kayısının pazardaki fiyatına ilişkin soruyu da yanıtlayan Solmaz, şunları kaydetti:
“Şu anda 200 bandıyla 300 arasında değişmektedir, kaliteye göre. Tabii kayısının üretim maliyeti ülkemizde çok yüksek olduğu için çiftçimiz bundan zarar etmektedir. Bunun önüne geçmemiz için çiftçiye kesinlikle pozitif ayrımcılık yapılması lazım. AR-GE çalışması yapılarak bunun üretim maliyetlerinin düşürülmesi lazım. Bizim 8 dolara veya 7 dolara sattığımız kayısı, bize rakip ülkelerde 1 dolar 90 cente satılmaktadır. Bu da bize büyük bir rakip olmaktadır. Siz en basit bir şekilde tüketici olsanız, 1 dolara veya 2 dolara mı kayısı alırsınız, 8 dolara mı kayısı alırsınız? Tabii ki bu da alıcılarımızı diğer ülkelere yönlendiriyor.”
“10 YIL ÖNCE YÜZDE 85’İNİ KARŞILIYORDUK”
Türkiye’nin dünya kuru kayısı pazarındaki payının geçmiş yıllara göre önemli ölçüde gerilediğini savunan Solmaz, “Şu anda yüzde 40'lara kadar ihracatımız düşmektedir. Halbuki bundan 10 yıl önce dünyanın kayısı tüketiminin yüzde 85'ini ülkemiz karşılamaktaydı. Bu da demek oluyor ki, gösteriyor ki her yıl bu ihracatımız düşecek demektir. Bu da bizim Malatya ekonomisine ve ülke ekonomisine büyük bir zarar demektir” ifadelerini kullandı.