Haber: Gülara SUBAŞI

(ANKARA) - YENİ Parti Genel Sekreteri Yunus Emre, partinin üzerinde çalıştığı yeni örgütlenme modelinin ayrıntılarını açıkladı. Yeni modelde genel başkan, il ve ilçe başkanlarının delege sistemi yerine doğrudan üyelerin oyuyla seçilmesi; mahalle, ilçe ve il meclislerinin karar süreçlerinde etkin hale getirilmesi, yöneticilere dönem sınırlaması getirilmesi ve parti yönetiminde mali şeffaflıkla hesap verebilirliğin güçlendirilmesi öngörülüyor.

YENİ Parti Genel Sekreteri Yunus Emre, partisinin genel merkezinde bir grup gazeteciyle bir araya gelerek, "Siyaseti Yurttaşa Geri Vermek: YENİ Parti’nin Örgütlenme, Katılım ve Yönetici Seçme Modeli Üzerine Rapor" başlıklı çalışmayı anlattı.

Çalışmanın, siyasi ve örgütsel deneyime sahip partililerin yanı sıra siyasi parti sosyolojisi alanında çalışan ve parti üyesi olmayan akademisyenlerin de yer aldığı bir heyet tarafından ele alındığını belirten Emre, hazırlanan raporun MYK gündemine alındığını, milletvekilleri ve il başkanlarına gönderildiğini söyledi.

Yeni modelin temelinde siyasetin profesyonel uğraş olmaktan çıkarılarak toplumsal görev olarak görülmesi bulunduğunu ifade eden Emre, üyelerin yalnızca seçimlerde oy kullanan veya yöneticiler tarafından harekete geçirilen pasif kişiler olmaktan çıkarılmasının amaçlandığını kaydetti.

Emre, "Üyeler karar süreçlerinin doğrudan parçası haline getirilecek. Mahalle, ilçe ve il meclislerinin siyasetin temel zemini olması sağlanacak. Yöneticilerin bütün üyeler tarafından seçilmesi, dönem sınırlaması ve mali şeffaflık temel ilkelerimiz arasında olacak" dedi.

GENEL BAŞKAN DA ÜYELERİN OYUYLA SEÇİLECEK

Modelin en önemli değişikliklerinden birinin doğrudan seçim sistemi olduğunu belirten Emre, genel başkan dahil olmak üzere il ve ilçe başkanlarının delege sistemiyle değil, üyelerin doğrudan oyuyla seçileceğini söyledi.

Yalnızca sandığın bütün üyelere açılmasının yeterli olmayacağını vurgulayan Emre, adaylık, propaganda ve kampanya finansmanı süreçlerinin de eşitlikçi biçimde düzenleneceğini belirtti. Yönetici adaylarının parti ilkeleri ve etik kuralları kabul etmesi, mal varlığı ve çıkar çatışması beyanında bulunması, çalışma programı sunması ve parti içi eğitim programını tamamlaması öngörülüyor. Kampanya harcamalarına da sınır getirilecek.

Yöneticiliğin üyeler üzerinde güç kurulan kalıcı bir makam olmaktan çıkarılacağını söyleyen Emre, "Yönetici derken biz aslında bir koordinatör arıyoruz. Hükmeden bir kişi değil; meclis kararlarını uygulayan, üyelerin çalışmalarını kolaylaştıran, toplumsal kesimler arasında ilişki kuran ve düzenli olarak hesap veren kişiler olacak" ifadesini kullandı.

Yönetimlerin en az altı ayda bir faaliyet raporu ve mali rapor sunması, performanslarının yalnızca üye sayısıyla değil üyelerin aktif katılımı, toplumsal kesimlerle kurulan ilişkiler, üretilen politika ve saha çalışmalarıyla yerel sorunlarda alınan sonuçlar üzerinden değerlendirilmesi planlanıyor.

SİYASETİN TEMEL BİRİMİ MAHALLE MECLİSLERİ OLACAK

Yeni örgütlenme modelinde mahalle meclisleri partinin yurttaşa en yakın siyasi birimi ve temel karar organlarından biri olacak. Mahalle meclisleri yerel sorunları ve toplumsal yapıyı izleyecek, üyelerin katılımını sağlayacak, çalışma ve dayanışma faaliyetleri geliştirecek, belediye hizmetleriyle kamu yatırımlarını takip edecek ve ilçe meclislerine gündem taşıyacak.

İlçelerde ise siyasetin temel organının ilçe başkanı veya ilçe yönetim kurulu yerine üyelerin oluşturduğu ilçe meclisi olması öngörülüyor. İlçe meclisleri bütün üyelerin doğrudan katılımına açık olacak; nüfusu ve üye sayısı yüksek ilçelerde yüz yüze katılımın yanı sıra dijital yöntemlerden yararlanılacak. İlçe yönetimleri ise meclisin aldığı kararları uygulayan yürütme organı olarak çalışacak.

İl meclislerinde ilçeler ve mahallelerin yanı sıra kadınların, gençlerin, işçilerin, çiftçilerin, esnafın, iş dünyasının, üniversitelerin, meslek örgütlerinin, sendikaların, sivil toplum kuruluşlarının ve farklı toplumsal kesimlerin temsil edilmesi hedefleniyor.

Organların yetki sınırları, hangi kararların bağlayıcı olacağı ve olası uyuşmazlıkların nasıl çözüleceği parti tüzüğünde düzenlenecek.

PARTİ ÜYESİ OLMAYANLAR DA POLİTİKA ÜRETİMİNE KATILABİLECEK

Modelde parti içi seçimlerde oy kullanma ve organları belirleme hakkı üyelerle sınırlı kalacak ancak siyasi katılım yalnızca üyelik üzerinden tanımlanmayacak.

Emre, parti politikalarının oluşturulmasına katkı sunma, yerel ve ulusal sorunlara ilişkin öneri geliştirme, açık istişarelere katılma, tematik ve mesleki çalışma ağlarında yer alma ile kampanya ve gönüllülük faaliyetlerine katılmanın bütün yurttaşlara açık olacağını söyledi.

Eğitim, sağlık, ekonomi, tarım, spor, teknoloji, hukuk, dış politika, çevre, kültür, engelli hakları, gençlik, kadın politikaları ve yerel yönetimler gibi alanlarda tematik çalışma toplulukları kurulacak. Bu yapılara parti üyesi olmayan yurttaşlar katılabilecek.

Örgütlenme biçimi ayrıca illerin ve ilçelerin toplumsal, ekonomik ve kültürel özelliklerine göre farklılaştırılabilecek. Yerel örgütler kendi bölgelerinin toplumsal yapısını haritalandırarak çalışma yöntemlerini buna göre belirleyecek.

PROFESYONEL SİYASET TEKELLERİNE KARŞI DÖNEM SINIRI VE ETİK KURALLAR

Yeni modelin temel ilkelerinden birinin “profesyonel siyaset tekellerinin önlenmesi” olduğunu söyleyen Emre, aynı kişilerin parti makamlarını uzun yıllar elinde tutmasının ve parti görevleri üzerinden ekonomik veya mesleki çıkar elde edilmesinin önüne geçilmesinin hedeflendiğini belirtti.

Parti yöneticileri mal varlığı ve çıkar çatışması beyanında bulunacak. Yöneticilerin birinci derece yakınlarının parti, belediye veya kamu kurumlarıyla ekonomik ilişkileri varsa bunların açıklanması gerekecek. Hediye, ağırlama ve bağışlara ilişkin kurallar getirilecek; parti kaynaklarının kişisel tanıtım veya adaylık amacıyla kullanılmasına izin verilmeyecek. Bu düzenlemelerin uygulanmasını denetlemek üzere bağımsız bir parti içi etik kurul oluşturulacak.

BELEDİYE BAŞKANI PARTİ ÖRGÜTÜNÜ BELİRLEYEMEYECEK

Partiyle belediyeler arasındaki ilişkinin de yeniden tanımlanacağını anlatan Emre, belediye başkanlarının parti örgütü yöneticilerini belirleyemeyeceğini, parti örgütünün de belediye yönetiminin hukuki ve icrai yetkilerine müdahale edemeyeceğini söyledi. Belediye faaliyetlerinin parti adına şeffaf biçimde izlenebilmesi için ayrı bir mekanizma kurulacak.

Milletvekilleri, belediye başkanları ve diğer seçilmişler için de yurttaşlarla düzenli istişare ve hesap verme mekanizmaları oluşturulacak. Seçilmişlerin belirli aralıklarla açık yurttaş toplantıları yapması, bölgesindeki sorun ve öncelikler hakkında görüş alması ve faaliyetlerine ilişkin düzenli bilgi vermesi öngörülüyor.

KALICI MODELE PİLOT UYGULAMALARLA GEÇİLECEK

Yeni sistemin bir anda bütünüyle uygulanmayacağını belirten Emre, kuruluş ve geçiş döneminde üyelik sisteminin doğrulanması, il ve ilçe örgütlerinin oluşturulması ve mevcut siyasi birikimin yeni yapıya aktarılmasına öncelik verileceğini söyledi. Kalıcı örgütlenme modeline pilot uygulamalarla geçilecek; elde edilen deneyim doğrultusunda tüzük, yönetmelik ve uygulamalarda değişiklik yapılacak.

Emre, çalışmanın hedefini şöyle özetledi:

"Otoriter siyasal koşullarda geçmiş örgütsel deneyimi bütünüyle kaybetmeden fakat eski tahakküm ve patronaj biçimlerini yeniden üretmeden kısa vadede seçim kazanabilecek ve toplumu harekete geçirebilecek, uzun vadede ise yurttaşı siyasetin gerçek öznesi haline getirecek bir parti kurma programı ortaya koyuyoruz."

Yeni modelle il ve ilçe başkanlıklarının tek başına siyasi karar merkezi olmaktan çıkarılması, mahalle-ilçe-il meclislerinin güçlendirilmesi, politika üretimi ve gönüllülük kanallarının bütün yurttaşlara açılması, yöneticiliğin süreli ve hesap verebilir bir görev haline getirilmesi, doğrudan seçim sistemine geçilmesi ve örgütlenmenin coğrafi birimlerin yanı sıra meslekler, üniversiteler, sendikalar, sivil toplum ve tematik çalışma alanlarına yayılması hedefleniyor.