(ANKARA) - Romanya, Tuna Nehri’ndeki rekor düşük su seviyesi nedeniyle Cernavoda Nükleer Santrali’nin son çalışan reaktörünü de geçici olarak kapattı. Santralin tamamen devre dışı kalması, Romanya’da enerji arzını zorlaştırırken elektrik ihtiyacının büyük bölümünü ülkeden karşılayan Moldova’da da enerji arzı endişelerini artırdı.

Romanya, kuraklık nedeniyle Tuna Nehri’ndeki su seviyesinin düşmesi üzerine Cernavoda Nükleer Santrali’ndeki son çalışan reaktörü de geçici olarak kapattı. Santralin ilk reaktörü 28 Temmuz’da yine düşük su seviyesi nedeniyle devre dışı bırakılmıştı.

Santrali işleten Nuclearelectrica, normal koşullarda Romanya’nın elektrik üretiminin yaklaşık yüzde 20’sini karşılayan Cernavoda’daki 706 megavatlık iki reaktörün, Tuna’daki su seviyesinin “önemli ve devam eden düşüşü” nedeniyle devre dışı kaldığını açıkladı.

Tuna’nın Romanya’ya girişindeki debi, temmuz sonunda saniyede bin 700 metreküp seviyesindeyken ağustos ayında bin 370 metreküpe kadar geriledi. Temmuz ayının uzun yıllar ortalaması ise saniyede 4 bin 700 metreküp seviyesinde bulunuyor. Şirket, reaktörün izleyen 10 gün içinde yeniden devreye alınmasını beklemediğini bildirdi.

Romanya hükümeti ağustos ayı boyunca enerji alanında olağanüstü hal ilan ederken şirketlerden ve hanelerden yoğun tüketim saatlerinde elektrik kullanımını azaltmalarını istedi. Enerji Bakanlığı, açığı karşılamak amacıyla 330 megavat kapasiteli linyit santralinin devreye alındığını, rüzgar ve rezervuarlardaki mevcut suya bağlı hidroelektrik üretiminin de artırıldığını açıkladı.

MOLDOVA’DA ELEKTRİK KESİNTİSİ RİSKİ

Cernavoda’nın tamamen devre dışı kalması, kendi elektrik açığının yüzde 60’a kadar olan bölümünü Romanya’dan karşılayan Moldova’yı da doğrudan etkilemekte.

Romanya’dan ithalatın durması halinde Moldova’nın Ukrayna’dan elektrik temin etmeye, daha pahalı Batı Avrupa kaynaklarına yönelmeye veya dönüşümlü elektrik kesintileri uygulamaya başvurabileceği belirtiliyor.

Moldovalı enerji uzmanı Sergiu Tofilat, Kişinev Radyosu'na yaptığı açıklamada, “Elektrik kesintileri dahil durumun kötüleşmesine hazırlıklı olmamız gerektiğini düşünüyorum ancak şu anda kesin bir şey söylemek zor” dedi.

TUNA’DA SU SEVİYESİ REKOR DÜŞÜKLÜKTE

Romanya’daki Cernavoda ölçüm istasyonunda su seviyesi, 28 Temmuz’da sıfır referans kotunun 194 santimetre altında ölçülürken, 14 Ağustos’ta 240 santimetre altına gerileyerek 17 günde 46 santimetre daha düştü.

Düşük su seviyeleri aynı zamanda Almanya’dan Karadeniz’e kadar uzanan yaklaşık 2 bin 850 kilometrelik Tuna Nehri boyunca taşımacılığı da olumsuz etkilemekte. Nehirdeki sığlaşma, yük gemilerinin taşıyabilecekleri yük miktarını azaltırken ulaşım maliyetlerini artırıyor.

Kuraklık Avrupa’nın diğer nükleer santrallerinde de üretimi sınırlandırdı. Fransa’da kuraklık ve aşırı sıcaklıkla bağlantılı kesintiler nedeniyle 57 reaktörden 13’ü bu hafta çeşitli düzeylerde etkilendi. Macaristan’ın Tuna suyuyla soğutulan Paks Nükleer Santrali’nde ise üretim geçen aydan bu yana azaltıldı.

Macaristan hükümeti, nehir seviyesinin daha da düşmesi ihtimaline karşı Paks yakınlarında su akışını kontrol etmek amacıyla su altı bariyeri inşa edilmesi talimatını verdi. İki büyük mavnanın da gerektiğinde batırılarak santral çevresindeki su seviyesinin yükseltilmesi planlanıyor.

Avrupa Birliği’nin Copernicus İklim Değişikliği Servisi, Avrupa’nın geniş bölümünde normalin altında yağış ve nehir akışlarının görüldüğünü, aşırı sıcaklıkların kurak koşulları daha da ağırlaştırdığını bildirdi.