(ANKARA) - TÜİK'in verilerine göre, Türkiye'de merkezi yönetim bütçesinden araştırma ve geliştirme (AR-GE) faaliyetleri için geçen yıl 253 milyar 544 milyon lira harcama yapıldı.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), "Merkezi Yönetim Bütçesinden AR-GE Faaliyetleri İçin Ayrılan Ödenek ve Harcamalar-2026" bültenini yayımladı.

Merkezi yönetim bütçesi verileri kullanılarak yapılan hesaplamalara göre; 2025 yılında Ar-Ge faaliyetleri için gerçekleştirilen harcama 253 milyar 544 milyon TL oldu. Bu sonuca göre, 2025 yılında merkezi yönetim bütçesinden yapılan Ar-Ge harcamalarının merkezi yönetim bütçesi içerisindeki oranı yüzde 1,58 oldu. Merkezi yönetim bütçesinden yapılan Ar-Ge harcamalarının 63 trilyon 20 milyar 906 milyon TL olan Gayrisafi Yurt İçi Hasıla (GSYH) içerisindeki oranı ise yüzde 0,40 oldu.

Bütçe başlangıç ödenekleri esas alınarak hesaplanan sonuçlara göre; 2026 yılı merkezi yönetim bütçesinden Ar-Ge faaliyetleri için 308 milyar 568 milyon TL tahsis edildi.

EN FAZLA FONLAMA GENEL BİLGİ GELİŞİMİ İÇİN ÜNİVERSİTELERE YAPILDI

Ar-Ge için merkezi yönetim bütçesinden yapılan harcamalar sosyo-ekonomik hedeflere göre sınıflandırıldığında 2025 yılında en fazla Ar-Ge fonlaması yüzde 64,9 ile genel bilgi gelişimi için üniversitelere yapıldı. Bu sosyo-ekonomik hedefi; sırasıyla yüzde 11,5 ile endüstriyel üretim ve teknoloji, yüzde 5,0 ile genel bilgi gelişimi (diğer kaynaklardan finanse edilen), yüzde 4,4 ile tarım ve yüzde 4,4 ile eğitim takip etti.

Bütçe başlangıç ödenekleri esas alınarak yapılan hesaplamalara göre, 2026 yılında Ar-Ge için en fazla ödenek yüzde 69,5 ile genel bilgi gelişimi için üniversitelere ayrıldı. Endüstriyel üretim ve teknoloji sosyo-ekonomik hedefler arasında yüzde 8,9 ile ikinci sırada yer aldı. Bunu yüzde 5,5 ile genel bilgi gelişimi (diğer kaynaklardan finanse edilen), yüzde 4,7 ile tarım ve yüzde 4,0 ile savunma takip etti.

BÜTÇEDEN ULUSLARARASI AR-GE PROGRAMLARINA 2025 YILINDA 1,82 MİLYAR TL AYRILDI

Merkezi yönetim bütçesinden uluslararası Ar-Ge programlarına 2025 yılında 1,82 milyar TL ayrıldı. Ar-Ge programlarının alt kategorilerine göre, Avrupa çapında yürütülen Ar-Ge programları 987 milyon TL ile ilk sırada yer aldı. Bunu 435 milyon TL ile ikili veya çok taraflı kamu Ar-Ge programları için fonlar ve 402 milyon TL ile uluslararası Ar-Ge faaliyeti yürüten kuruluşlara gönderilen kamu fonu takip etti.

Bütçe başlangıç ödeneğine göre uluslararası Ar-Ge programlarına 2026 yılında 1,95 milyar TL tahsis edildi. İlk sırayı 1 milyar TL ile Avrupa çapında yürütülen Ar-Ge programları alırken bunu 489 milyon TL ile uluslararası Ar- Ge faaliyeti yürüten kuruluşlara ait fonlar ve 460 milyon TL ile ikili veya çok taraflı uluslararası Ar-Ge programları izledi.