(ANKARA) - Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) verisine göre, 2025 yılında hanehalklarının tüketim amaçlı harcamalarında en yüksek payı yüzde 29,3 ile konut ve kira harcamaları aldı. Tek kişilik haneler tüketim harcamalarının yüzde 41’ini konut ve kiraya, yüzde 14,3’ünü gıda ve alkolsüz içeceklere, yüzde 14,4’ünü ise ulaştırmaya ayırdı.
TÜİK, 2025 yılına ilişkin "Hanehalkı Tüketim Harcaması" istatistiklerini açıkladı. Araştırmaya göre, Türkiye genelinde hanehalklarının tüketim amaçlı yaptığı harcamalar içinde en yüksek pay yüzde 29,3 ile konut ve kira harcamalarına ayrıldı. Konut ve kira harcamalarını yüzde 20,5 ile ulaştırma, yüzde 17,3 ile gıda ve alkolsüz içecekler harcamaları izledi.
Toplam tüketim harcamaları içerisinde en düşük paya sahip harcama türleri ise yüzde 0,8 ile sigorta ve finansal hizmetler, yüzde 1,8 ile eğitim hizmetleri ve yüzde 2,2 ile sağlık harcamaları oldu.
YÜKSEK GELİRLİ HANELER ULAŞTIRMAYA DAHA FAZLA PAY AYIRDI
Gelire göre sıralı yüzde 20’lik gruplar itibarıyla tüketim harcamalarının 2025 yılındaki dağılımı incelendiğinde, en yüksek gelir grubunda bulunan beşinci yüzde 20’lik dilimdeki hanehalklarının harcamalarında ulaştırma ve konut-kira kalemleri öne çıktı.
Bu gruptaki hanehalkları ulaştırma harcamalarına yüzde 25, konut ve kira harcamalarına yüzde 25,7, gıda ve alkolsüz içecekler harcamalarına ise yüzde 12,4 pay ayırdı.
En düşük gelir grubunu oluşturan birinci yüzde 20’lik dilimdeki hanehalkları ise bütçelerinin yüzde 38,7’sini konut ve kira harcamalarına, yüzde 29,2’sini gıda ve alkolsüz içecekler harcamalarına, yüzde 8,6’sını ise ulaştırma harcamalarına ayırdı.
Böylece en yüksek gelir grubundaki hanelerin ulaştırma harcamalarına ayırdığı payın, en düşük gelir grubundaki hanelerin ulaştırma harcamalarına ayırdığı payın yaklaşık üç katına ulaştığı görüldü.
GELİR KAYNAĞINA GÖRE HARCAMA TERCİHLERİ FARKLILAŞTI
Araştırma sonuçlarına göre, hanehalklarının temel gelir kaynağı harcama kalıplarını da etkiledi. Temel gelir kaynağı maaş, ücret ve yevmiye olan hanehalkları tüketim harcamalarının yüzde 26,4’ünü konut ve kiraya, yüzde 16’sını gıda ve alkolsüz içeceklere, yüzde 21,9’unu ise ulaştırmaya ayırdı.
Temel gelir kaynağı müteşebbis geliri olan hanehalklarında ise konut ve kira harcamalarının payı yüzde 25,5, gıda ve alkolsüz içecekler harcamalarının payı yüzde 17, ulaştırma harcamalarının payı ise yüzde 25,9 olarak gerçekleşti.
TEK KİŞİLEK HANELERDE KONUT VE KİRA HARCAMALARININ PAYI YÜZDE 41'E ULAŞTI
Hanehalkı büyüklüğüne göre tüketim harcamalarının dağılımı incelendiğinde, tek kişilik hanelerin bütçelerinde konut ve kira harcamalarının önemli yer tuttuğu görüldü.
Tek kişilik haneler tüketim harcamalarının yüzde 41’ini konut ve kiraya, yüzde 14,3’ünü gıda ve alkolsüz içeceklere, yüzde 14,4’ünü ise ulaştırmaya ayırdı.
Hanehalkı büyüklüğü altı ve daha fazla kişi olan hanelerde ise gıda ve alkolsüz içecekler harcamaları yüzde 23,7 ile ilk sırada yer aldı. Bu grupta konut ve kira harcamalarının payı yüzde 24,4, ulaştırma harcamalarının payı ise yüzde 18,1 oldu.
Araştırma sonuçları, tek kişilik hanelerin konut ve kira harcamalarına ayırdığı payın, altı ve daha fazla kişiden oluşan hanelere kıyasla bir buçuk kattan daha fazla olduğunu ortaya koydu.
EN FAZLA İSRAF EDİLEN GİDA GRUBU TAZE MEYVE SEBZE
Araştırmada hanehalklarının en fazla israf ettiği gıda gruplarına ilişkin veriler de yer aldı. Buna göre, en fazla israf edilen gıda grubu yüzde 39,7 ile taze meyve ve sebzeler oldu. Taze meyve ve sebzeleri yüzde 32,5 ile ekmek, yüzde 15,1 ile süt ve süt ürünleri izledi.
