(ANKARA) - Türk Silahlı Kuvvetleri (TSK) İnsani Yardım Tugayı Komutanlığı sorumluluğunda düzenlenen "İnsani Yardım Tatbikatı-2026"nda senaryo gereği 6,7 büyüklüğündeki bir deprem sonrasında kimyasal fabrika yangınından dağda arama kurtarmaya, sel mahsurlarının tahliyesinden sismik dinlemeye kadar tüm afet müdahale aşamaları başarıyla canlandırıldı. 5 ülkenin askeri ataşeleri ve temsilcilerinin takip ettiği "Seçkin Gözlemci Günü"nde, olumsuz hava koşulları nedeniyle helikopter uçuşları yapılamazken, o anlar gözlemcilere video kaydıyla izletildi.
TSK İnsani Yardım Tugayı Komutanlığı sorumluluğunda, 8-11 Haziran tarihleri arasında Şehit Üsteğmen Hasan Şahan Kışlası’nda icra edilen İnsani Yardım Tatbikatı-2026’nın "Seçkin Gözlemci Günü" gerçekleştirildi.
Tatbikatla, afet ve acil durumlarda Tugay bünyesindeki insani yardım faaliyetlerinin mevcut mevzuat dahilinde, kendi imkanları nispetinde mülki makamlara destek sağlama yeteneği ve tevdi edilen tüm görevleri başarıyla yerine getirme kabiliyeti bir kez daha gözler önüne serildi. Tatbikatı Bulgaristan, Irak, Japonya, Meksika ve Pakistan olmak üzere 5 ülkeden gelen askeri temsilciler yakından takip etti. Tatbikata 658 personelin, 10 arama köpeğinin ve 101 aracın katıldığı belirtildi.
Tatbikat başlamadan önce Ulaştırma Albay Komutan Yardımcısı Cenk Gobuk, katılımcılara insani yardım operasyonlarının askeri ve sivil koordinasyonu hakkında kapsamlı bir bilgilendirme sunumu yaptı.
4 SAFHALI DEV OPERASYON VE SEVİYE-3 ALARMI
Tatbikat, birbirini takip eden 4 ana safha halinde planlandı. İlk safhada "Alarm, toparlanma, keşif ve afet bölgesine intikal" safhaları başarıyla yürütülürken, ikinci safhada "hayat kurtarma", üçüncü safhada "hayatta kalan afetzedelerin hayatlarını idame ettirmesi" ve son safhada ise "afet bölgesinde hayatın normale döndürülmesi" faaliyetleri canlandırıldı.
Senaryoya göre; 8 Haziran Pazar günü saat 09.00’da merkez üssü "A şehri" olan 6,7 büyüklüğünde bir deprem meydana geldi. Sarsıntının bölgedeki 500 bin kişiyi etkilediği, özellikle 5 bin nüfuslu "K Mahallesi"nde ağır yıkım ve zayiat olduğu bildirildi. Afetin ulusal desteğe ihtiyaç duyulan "Seçkin Seviye-3" alarmı düzeyinde olduğu ilan edilerek A, B ve C şehirlerinin İl Afet ve Acil Durum Yönetim Merkezleri (AADM) süratle faaliyete geçirildi.
HAVA MUHALEFETİ ENGELİ VİDEO İLE AŞILDI
İlk gözlem ekiplerinin sahaya girmesi ve telsizle afet koordinasyon merkezine durumu bildirmesiyle operasyon başladı. Afetzedelerin hızla güvenli alanlara tahliyesi sağlanırken, yağma ve güvenlik tehditlerine karşı shotgun (pompalı tüfek) kullanan kolluk kuvvetleri bölgede geniş emniyet tedbirleri aldı. Sahada hasarın boyutunu belirlemek üzere yüksek irtifadan keşif uçuşları icra edildi. Tatbikatta normal şartlarda Kara Havacılık Komutanlığına ait 2 adet SAR/DSAR (Arama Kurtarma/Muharebe Arama Kurtarma) donanımlı orta genel maksat helikopterinin görev alması planlanırken, ani gelişen hava muhalefeti nedeniyle helikopterler fiilen havalanamadı. Helikopterlerin gerçekleştireceği tahliye operasyonları, gözlemcilere dev ekranlardan video kayıtları eşliğinde gösterildi.
DAĞDA SÜRATLİ TAHLİYE VE ENKAZA AĞIR SİVİL EKİPLERİN GİRİŞİ
Dağlık arazideki arama faaliyetlerinde, özel eğitimli arama köpeği timi senaryo gereği helikopterle bölgeye sevk edildi. İntikal sonrası yürütülen arama faaliyetinde ihbar edilen kayıp vatandaşa ulaşıldı. Durumu ciddi olan yaralı için acil helikopterle tahliye talebi oluşturuldu ve afetzede araziden sağ olarak kurtarıldı.
Aynı esnada deprem bölgesine giren iş makineleri, enkaz ve molozları temizleyerek müşterek ağır sivil arama kurtarma ekiplerinin bölgeye girişini kolaylaştırdı. En az 5 yaralının daha enkaz altında olduğu ihbarı üzerine, sahaya ulaşan AFAD Saha Koordinasyon Merkezi çalışmaları devraldı. Ağır seri arama kurtarma birlikleri, önceden konuşlanan hafif seri ekiplerden ön bilgilendirme alarak koordineli şekilde enkaza müdahale etti. Arama tim komutanı, enkazın durumu hakkında bilgi alabilmek amacıyla yabancı uyruklu bir afetzedeyle doğrudan iletişim kurdu.
KİMYASAL FABRİKADA PATLAMA VE ARTÇI DEPREM FAALİYETİ
Enkaz alanında gaz sızıntısı ve tehlikeli madde riskine karşı, KBRN Savunma ve Güvenlik Tugay Komutanlığına bağlı özel eğitimli tehlikeli madde subayları tetkik başlattı. Sızıntı tespit edilen noktada biriken gazın güvenli tahliyesi hızlıca sağlandı. Sel nedeniyle bir binada mahsur kalan vatandaş ise fırlatma tabancası ile kurulan hat sayesinde güvenli şekilde tahliye edilerek kurtarıldı.
Arama kurtarma ekipleri enkazda sesle arama yaparken tüm alanda tam bir sessizlik sağlandı. Rüzgar yönüne göre pudra testi yapılan özel eğitimli arama köpekleri enkaza salındı. Köpeğin bir noktaya odaklanarak havlaması üzerine, teyit amacıyla ikinci bir köpek sevk edildi. Köpeklerin işaret ettiği noktaya sismik ve akustik sensörlere sahip yüksek teknolojik dinleme cihazları yerleştirildi. Sinyalin kesinleşmesiyle birlikte özel aparatlarla delikler açılarak afetzedeye ulaşıldı. Bu sırada meydan gelen şiddetli bir artçı sarsıntı nedeniyle enkaz çalışmalarına kısa bir süre ara verildi. Artçı depremin etkisiyle bölgedeki bir kimyasal fabrikada yangın çıktı. Ankara Büyükşehir Belediyesi İtfaiye ekipleri alevlere köpüklü suyla müdahale ederek yangını kontrol altına aldı. Yangının söndürülmesinin ardından özel kıyafetli KBRN ekipleri fabrika içinde araştırma yaptı.
GENİŞ KATILIMLI KADRO
Arama kurtarma faaliyetleri sırasında deprem enkaz bölgesinde tespit edilen şüpheli bir şahıs kolluk kuvvetlerince kıskıvrak yakalanarak teslim edildi. Enkazdan çıkarılan yaralı afetzedelerin ilk müdahaleleri sahada konuşlu UMKE ekiplerince yapıldı. Hayatını kaybedenlerin tespiti için de ceset arama köpekleri bölgeye sevk edilerek arama yapıldı. Sincan Belediyesi Cenaze İşleri ekipleri de alanda hazır bulundu.
Nefes kesen tatbikatın sonunda arama kurtarma köpeklerinin özel gösterimi büyük alkış topladı. İnsani Yardım Tatbikatı-2026, katılımcı unsurların toplu fotoğraf çekimi ve başarılı personele sertifikalarının takdim edilmesiyle sona erdi. Daha sonra ziyaretçiler, tatbikatta eyr alan envanterin sergilendiği sergiyi ziyaret etti.