(ANKARA) - Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği (TMMOB) Yönetim Kurulu Başkanı Ali Ekber Çakar, iş cinayetlerinin denetimsizlik, yanlış politikalar ve cezasızlık nedeniyle sürdüğünü belirterek, "İş cinayetleri kader değildir. Çalışırken ölmek zorunluluk değildir" dedi. Çakar, iş cinayetlerine ilişkin yargılamaların en azından olası kast hükümleri çerçevesinde yürütülmesini ve işyerlerinde etkin ve sürekli denetim yapılmasını istedi.
TMMOB Yönetim Kurulu Başkanı Ali Ekber Çakar, "İş Cinayetleri Son Bulmalı, Sorumlular Hesap Vermelidir" başlığıyla yazılı açıklama yaptı. Çakar, Çerkezköy'de stajyer olarak çalışan 15 yaşındaki Eren Gündoğdu'nun elektrik akımına kapılarak yaşamını yitirdiğini, önceki gün de dört emekçinin yüksekten düşme ve elektrik akımına kapılma nedeniyle hayatını kaybettiğini hatırlattı.
İşçi sağlığı ve iş güvenliği alanında yıllardır sürdürülen yanlış politikaların, denetimsizliğin ve cezasızlığın her gün yeni iş cinayetlerine yol açtığını belirten Çakar, gerekli önlemlerin alınmaması sonucu meydana gelen ölümlerin "iş kazası" olarak değerlendirilmesini kabul etmediklerini ifade etti.
Çakar, "Olacağı bilinen, öngörülebilen ve her gün tekrarlanan elektrik akımına kapılma, yüksekten düşme, iş makinesinin çarpması, makine ve tezgâhlarda ezilme, madenlerde yaşanan göçükler ve benzeri olayların ‘kaza’ ya da ‘iş kazası’ olarak değerlendirilmesi kabul edilemez. Gerekli önlemlerin alınmaması sonucunda gerçekleşen bu ölümler göz göre göre işlenen iş cinayetleridir" dedi.
Yargılamalarda çoğunlukla "taksir sonucu ölüme neden olma" suçunun gündeme geldiğine dikkati çeken Çakar, bu yaklaşımın cezasızlığı derinleştirdiğini savundu. Her yıl yaklaşık 2 bin işçinin yaşamını yitirdiğini belirten Çakar, işverenlerin sorumluluklarıyla orantılı biçimde hesap vermemesinin gerekli iş güvenliği önlemlerinin alınmasına yönelik caydırıcılığı ortadan kaldırdığını ifade etti. Çakar ayrıca, önlem alma veya işi durdurma yetkisi bulunmayan iş güvenliği uzmanlarının yargılandığını ve cezalandırıldığını belirtti.
"ÇOCUKLARIN TEHLİKELİ İŞLERDE ÇALIŞTIRILMASI KABUL EDİLEMEZ"
18 yaşın altındaki çocukların stajyer, öğrenci veya işçi adı altında inşaatlarda, elektrik işlerinde ve diğer tehlikeli işlerde çalıştırılmasının kabul edilemez olduğunu vurgulayan Çakar, AK Parti iktidarı döneminde en az 33 bin emekçinin işyerlerinde yaşamını yitirdiğini ileri sürdü. SGK istatistiklerine göre, 2003 yılında 18 yaş altında bir işçinin "iş kazası" sonucu yaşamını yitirdiğini, bu sayının 2025'te 22'ye yükseldiğini belirten Çakar, MESEM kapsamında çalıştırılan çocukların ölümlerinin ise bu verilere dahil edilmediğini kaydetti.
Çakar, Türkiye'de 2 milyon 241 bin 896 işyeri bulunmasına karşın işçi sağlığı ve iş güvenliği yönünden denetim yapan yalnızca 550 müfettiş bulunduğunu belirtti. Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı verilerine göre 2024'te en fazla 7 bin işyerinin denetlendiğini aktaran Çakar, denetimlerde etkili ve caydırıcı yaptırımlar uygulanmadığını ifade etti.
TMMOB'DEN "BAĞIMSIZ KURUM" VE ETKİN DENETİM ÇAĞRISI
TMMOB'nin çözüm önerilerini de sıralayan Çakar; işyerlerinin işçi sağlığı ve iş güvenliği açısından etkin ve sürekli denetlenmesini, gerekli önlemleri almayan işverenlere ağır ve caydırıcı yaptırımlar uygulanmasını istedi.
İdari ve mali yönden bağımsız bir "İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Kurumu/Enstitüsü" kurulması gerektiğini belirten Çakar, iş cinayetlerine ilişkin yargılamaların en azından olası kast hükümleri çerçevesinde yürütülmesi ve ilgili bakanlıklar ile kamu kurumlarının sorumluluğunun her yargılamada değerlendirilmesi çağrısında bulundu.
Çakar, 18 yaşından küçük çocukların hangi ad altında olursa olsun iş yerlerinde çalıştırılmasının yasaklanmasını ve ölüm meydana gelen iş yerlerinde işin derhal durdurulmasını da istedi. TMMOB ve sendika temsilcilerinin yer alacağı bağımsız bir kurulun gerekli önlemlerin alındığını tespit etmesine kadar üretime yeniden başlanmaması gerektiğini belirtti.
"İş cinayetleri kader değildir. İşçi sağlığı ve iş güvenliği önlemleri bir maliyet unsuru değil, yaşam hakkının gereğidir. Çalışırken ölmek zorunluluk değildir" diyen Çakar, iş cinayetlerine, çocuk işçiliğine, güvencesizliğe ve cezasızlığa karşı mücadelenin sürdürüleceğini kaydetti.