Haber: Hilal Solmaz - Kamera: Belçim Kılıçkıran
(İSTANBUL) - İstanbul Tiyatro Festivali’nin 30. yılında Onur Ödülü'ne değer görülen Tilbe Saran, ekonomik ve toplumsal zorluklara rağmen tiyatro üretmenin önemine dikkati çekerek, “Burası bizim mücadele alanımız. İnatla bu işi sürdürmek çok kıymetli” dedi.
İstanbul Tiyatro Festivali’nin 30. yılı kapsamında Onur Ödülü'ne değer görülen sanatçı Tilbe Saran, festivalle 30 yıla yayılan ilişkisini ve tiyatronun dönüşümünü anlattı. Saran, 30 yılda festival kapsamında 15 projede yer aldığını belirtirken, genç kuşağın oyunculuk, yönetmenlik ve tasarım alanlarında Türk tiyatrosuna "çok ciddi soluk" getirdiğini söyledi.
Saran, İstanbul Tiyatro Festivali’nin 30. yılı kapsamında verilen ödülün kendisi için taşıdığı anlamı, festivalle 30 yıla yayılan ilişkisini, tiyatronun dönüşümünü ve genç kuşağın sahneyle kurduğu bağı ANKA Haber Ajansı’na anlattı.
Ödül haberini aldığında şaşırdığını söyleyen Saran, “Çok heyecanlıyım tabii. İlk söylediklerinde çok şaşırdım. Birden, ‘Aa, demek benim yaşım gelmiş’ dedim. Çok keyifli bir şey elbette, Onur Ödülü almak. Ama onurlu insanlardan Onur Ödülü almak çok keyifli ve huzurlu. İKSV’ye bu cömert teklifleri için teşekkür ediyorum” dedi.
“TİYATRO DURMADAN DEĞIŞIYOR”
Festivalin 30 yıllık geçmişine de tanıklık eden Saran, tiyatronun değişime açık yapısının onu canlı tutan temel özelliklerden biri olduğunu söyledi.
Tiyatronun her dönemde kendisini yeniden ürettiğine işaret eden Saran, şöyle konuştu:
“Bütün sanatlar için belki bu söylenebilir ama tiyatroda bunu çok açık ve net görebiliriz, hep kendini yıkarak yeniden var eden bir sanat. O yüzden eskimiyor. Kökleri ne kadar derinlere dalarsa dalsın, o kök genişledikçe gövdesi de büyüyor ve durmadan değişiyor.”
Onur Ödülü vesilesiyle festivalin 30 yıllık geçmişini kendi hafızasında yeniden gözden geçirdiğini anlatan Saran, bu süreçte izlediği yapımları hatırladığını belirtti.
Saran, “Ne kadar farklı, birbirinden çok beğendiğimiz, çok şaşırdığımız, hiç beğenmediğimiz, çok merak ettiğimiz, peşinden koştuğumuz proje izlemişiz. Aslında bu 30 yılda tiyatroya dair dünyamızı ne kadar zenginleştirmiş, bizi ne kadar büyütmüş ve dünyaya bakışımızı genişletmiş” ifadelerini kullandı.
Festivalin bu nedenle kendisi için önemli olduğunu vurgulayan Saran, İstanbul Tiyatro Festivali’nin yanı sıra İKSV bünyesindeki farklı sanat etkinliklerinin de kuşaklar üzerinde iz bıraktığını dile getirdi.
Saran, “Tabii ki başta tiyatro festivali ama hep başka şeylerle de desteklendi. İlk gününden beri bienal, klasik müzik festivali, caz festivali, tiyatro festivalinin içerisindeki dans projeleri... Onların hepsi sahiden nefesimizi kesen ve bizi çok etkileyen işler olmuş” dedi.
FESTİVALDE 15 OYUNLA YER ALDI
Festivalde bugüne kadar kaç oyunla yer aldığını ödül vesilesiyle yeniden hesapladığını söyleyen Saran, 30 yılda 15 projeyle festival programında bulunduğunu belirtti.
“Bu vesileyle saydım, hiç hatırlamıyordum doğrusu. 15 oyun olmuş festivalde. Yani 30 yılda 15 oyun. Fena bir sayı değil” diyen Saran, bu projelerin her birinin kendisi için ayrı bir anlam taşıdığını ifade etti.
Saran, festival geçmişinde kendisi için özel bir yerde duran yapımlardan birinin ise sahnelenemeyen “Elin Elimde” olduğunu söyledi.
Oyunun Cüneyt Türel ile gerçekleştirmeyi planladıkları son proje olduğunu anlatan Saran, dönemin festival direktörü Dikmen Gürün ile yaptığı görüşmeyi şöyle aktardı:
"15’incisi oynamadığımız bir oyun. ‘Elin Elimde’, Cüneyt’le bizim son projemizdi ve Dikmen Hoca’nın son yılıydı. Ben onunla gidip konuştuğum sırada aslında sağlığının buna el vermeyebileceğini biliyordum. Ona açıkça söyledim. ‘Bu bir risk, bilmiyorum kabul eder misiniz? Çünkü oynayamama ihtimalimiz var’ dedim. Nitekim öyle oldu. Ama festivalin eli hep elimizde oldu.”
“BURASI BIZIM MÜCADELE ALANIMIZ”
Saran, ekonomik güçlükler ve toplumsal koşullara rağmen gençlerin tiyatro üretmeye devam etmesini de değerlendirdi.
Tiyatroyu bir mücadele ve hayatta kalma alanı olarak tanımlayan Saran, şöyle devam etti:
“Yapabilecek başka bir şey yok çünkü. Hayatta kalmak demek, nefes almak demek, mücadele etmek demek. Burası da bizim mücadele alanımız. Yıkarak, yeniden üreterek, yeniden yaparak, bozup bir daha deneyerek, üç düşüp bir kalkarak, canımız acıya acıya devam ederek... Gençler de öyle, biz de öyleyiz. Ama başka bir şey yapmayı da bilmiyoruz.”
Sanatçıların kendi alanlarında üretmeyi sürdürmesinin önemine işaret eden Saran, “Bence herkes zaten en iyi yaptığı şeyi yapmayı sürdürmeli. Tabii ki yeni şeyler öğrenmek, dünyaya bakış açımızı genişletmek çok önemli ama inatla bu işi sürdürmek çok kıymetli” dedi.
Son yıllarda genç kuşağın tiyatrodaki etkisinin yalnızca oyunculukla sınırlı olmadığını belirten Saran, genç yönetmen ve tasarımcıların da tiyatroya yeni bir soluk taşıdığını söyledi.