(ANKARA) - Tüm Eczacı İşverenler Sendikası (TEİS) Genel Başkanı Nurten Saydan, "Vatandaşın ilaca daha fazla para ödemesinin sorumlusu eczacı değildir. Muayene katkı payındaki artışın sorumlusu eczacı değildir. Grip aşısına yeterli miktarda erişilememesinin sorumlusu eczacı değildir. Bulunamayan ilaçlar karşısında hastanın tedavisinin aksamasının sorumlusu da eczacı değildir" dedi.
TEİS Genel Başkanı Eczacı Nurten Saydan, 25 Eylül Dünya Eczacılar Günü dolayısıyla yazılı açıklama yaptı. Eczacıların yıllardır dile getirdiği ancak hala çözüme kavuşmayan dört temel soruna dikkat çeken Saydan, kamu kurum iskontosu uygulamayan firmaların bedelinin vatandaşa ve eczacıya ödetilmemesi gerektiğini kaydetti. Saydan, şunları kaydetti:
"SGK Sağlık Uygulama Tebliği (SUT) kapsamında ilaç üreticilerinin SGK'ya uygulaması gereken kamu kurum iskontosu, çok sayıda ilaçta uygulanmıyor. Bu durum artık istisna değil, vatandaşın ilaca erişimini doğrudan etkileyen ciddi ve sistematik bir sorun haline gelmiştir. Yöntem halihazırda şöyle yürümektedir. İlaçlar depolardan eczanelere SGK'nın belirlediği KKİ düşülmüş olarak geliyor, eczaneler de ilaçları SGK'nın reçete sistemi olan Medula'ya girdiğinde otomatik olarak aynı oranda bu iskonto düşülerek eczanelerimize ödeme yapılıyor. Ancak bazı ilaçlar depolardan eczanelerimize KKİ uygulanmadan gelmekte, ama reçete sisteme girildiğinde KKİ iskontosu yine otomatik olarak düşülüyor. Bu da vatandaşlar ve eczanelerimiz açısından mağduriyete sebep oluyor.
Kamu kurum iskontosu uygulanması gereken bazı ilaçlar, depolardan eczanelere bu iskonto yapılmadan ulaşıyor. Sonuç açıktır. Vatandaş, ilacı için cebinden daha fazla para ödemek zorunda kalıyor. Eczacı, üretici firma ile SGK arasındaki mali anlaşmazlığın tarafı değildir. Eczaneler, uygulanmayan iskonto farkının açıklandığı, tartışıldığı ve vatandaşın tepkisinin yöneldiği yer olmaktan çıkarılmalıdır. SGK, kamu kurum iskontosunu uygulamayan firmaları doğrudan sorumlu tutmalı; bu firmalara karşı açık, caydırıcı ve sonuç alıcı yaptırımlar uygulamalıdır. Eczacıyı devreden çıkaran, vatandaşı ilave ödeme yükünden koruyan ve ilaç erişimini güvence altına alan bir sistem derhal kurulmalıdır."
"ECZANELER SGK ADINA TAHSİLAT YAPAN VEZNELER DEĞİLDİR"
Vatandaşların sağlık kuruluşlarında ödedikleri muayene katkı paylarının son dönemde ciddi biçimde arttığını belirten Saydan, sağlık hizmetinin maliyeti yükselirken, bu artışın tahsilatının eczaneler üzerinden yapılmaya devam ettiğini kaydetti. Bu uygulamanın hem vatandaşı mağdur ettiğini hem de eczacı ile vatandaşı haksız biçimde karşı karşıya getirdiğini söyleyen Saydan, "Vatandaş eczaneye ilacını almak için geliyor, fakat çoğu zaman muayene katkı payı nedeniyle beklemediği bir ödeme ile karşılaşıyor. Bunun ardından eczacı, belirlemediği, artırmadığı ve hiçbir şekilde karar sürecinde yer almadığı bir bedelin açıklamasını yapmak zorunda bırakılıyor. Bu kabul edilemez. Eczaneler, sağlık hizmeti sunan kuruluşlardır. SGK adına tahsilat yapan vezneler değildir. Muayene katkı payının tutarından, artışından ve tahsilat yönteminden eczacının sorumlu tutulması mümkün değildir. SGK, vatandaşın sağlık hizmetine erişimindeki mali yükü azaltmalı, muayene katkı payını eczaneler üzerinden tahsil etme uygulamasına son vermeli" ifadelerini kullandı.
"HER YIL AYNI SORUNU YAŞAMAKTAN BIKTIK"
Saydan, her yıl sonbahar yaklaşırken aynı tabloyla karşılaştıklarını, grip aşılarının yeterli sayıda ve zamanında temin edilemediğine dikkati çekerek, vatandaşların eczane eczane dolaşmak zorunda kaldığını dile getirdi. Bu durumun en çok 65 yaş üzeri ve astım, diyabet, KOAH, kalp-damar hastalığı ve benzeri kronik rahatsızlığı bulunan vatandaşları etkilediğini belirten Saydan, şu ifadeleri kullandı:
"Bu kişiler için grip aşısı lüks değil, koruyucu sağlık hizmetinin temel bir parçasıdır. Bir vatandaşın, risk grubunda olduğu halde grip aşısına ulaşıp ulaşamayacağını her yıl belirsizlik içinde beklemesi kabul edilemez.
Grip aşılarının tedarikindeki yetersizlik eczacıların değil, planlamayı, temini ve dağıtımı yönetmekle yükümlü sağlık otoritelerinin sorumluluğundadır. Bu yıl gelmesi planlanan 2 aşının toplam sayısı 2 milyon 800 bindir. Sadece 65 yaş üstü olan en riskli grup 9,5 milyon, kronik hastalarımız 20 milyondur. Eczacılar, olmayan aşıyı bulamaz, eksik getirilen aşıyı çoğaltamaz, yetersiz planlamanın sonucunu telafi edemez. Artık her yıl aynı sorunu, aynı mağduriyeti ve aynı açıklamaları yaşamaktan bıktık.
65 yaş üzeri ve grip aşısı yaptırması gereken kronik hasta vatandaşlarımızın sayısı bellidir. Buradan grip aşısı ihtiyacının tespiti çok kolaydır. Yetkilileri, risk gruplarını önceleyen, yeterli miktarda aşıyı zamanında temin eden, şeffaf dağıtım esaslarına dayanan ve vatandaşın eczane kapısında çaresiz kalmasını önleyen kalıcı bir planı acilen uygulamaya çağırıyoruz."
"REÇETE SİSTEMİNDE ETKEN MADDE ESASINA GEÇİLMELİDİR"
İlaçta bulunabilirlik sorununun kalıcı çözümü için reçete sisteminde etken madde esasına geçilmesi gerektiğini kaydeden Saydan, reçetelerin çoğunlukla ticari ilaç adıyla düzenlenmesinin, hastanın aynı etken maddeyi içeren ve geri ödeme koşullarına uygun alternatiflere erişimini zorlaştırdığını vurguladı. Saydan şunları kaydetti:
"İlaç piyasada bulunamadığında vatandaş günlerce bekliyor, eczacı ise reçetede yazılı ürünü bulmak için çözüm arıyor. Oysa reçetelerde, tıbbi zorunluluklar ve hekim tarafından açıkça belirtilen özel durumlar saklı kalmak kaydıyla, ilaç adı yerine etken madde, doz ve farmasötik formun esas alınması gerekir. Bu yaklaşımın üç açık yararı vardır. Vatandaşın bulunamayan ilaç nedeniyle tedavisinin aksamasını önler. Eczacının aynı etken maddeyi içeren uygun ve erişilebilir ilaç seçenekleri arasından hastaya en doğru çözümü sunmasını sağlar. Yerli ilaç sanayimizin gelişmesini destekler, eşdeğer ilaç üretimini güçlendirir ve ilaçta dışa bağımlılığın azaltılmasına katkı sağlar."
"SGK'YI VE OTORİTELERİ GÖREVLERİNİ YERİNE GETİRMEYE ÇAĞIRIYORUZ"
Saydan, etken madde temelli reçete düzeninin eczacının inisiyatifini keyfi biçimde genişletmek anlamına gelmediğinin altını çizerek, tam tersine hekim tarafından belirlenen tedavinin, hastaya zamanında ve kesintisiz biçimde ulaştırılmasını sağlayacak daha akılcı bir sistem olduğunu kaydetti. Saydan, ilacın markasının değil, hastanın tedaviye erişiminin esas olması gerektiğini belirterek şu ifadeleri kullandı:
"Sonuç olarak, eczacılar vatandaşa hizmet vermek için vardır; kamu kurumlarının çözemediği sorunların muhatabı olmak için değil. Vatandaşın ilaca daha fazla para ödemesinin sorumlusu eczacı değildir. Muayene katkı payındaki artışın sorumlusu eczacı değildir. Grip aşısına yeterli miktarda erişilememesinin sorumlusu eczacı değildir. Bulunamayan ilaçlar karşısında hastanın tedavisinin aksamasının sorumlusu da eczacı değildir. TEİS olarak, sorunları eczacının üzerine yıkarak çözüm üretilemeyeceğini tekrar söyleyerek, SGK'yı ve ilgili tüm sağlık otoritelerini görevlerini yerine getirmeye, vatandaşın ilaca, aşıya ve nitelikli sağlık hizmetine erişimini güvence altına almaya çağırıyoruz."