Haber: Berfin BAYIR
(TBMM) - TBMM Başkanvekili Bekir Bozdağ, CHP İzmir Milletvekili Rahmi Aşkın Türeli'nin TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş'un yanıtlaması istemiyle TBMM Başkanlığı'na verdiği "yazılı soru önergelerinin akıbetine" ilişkin soru önergesini yanıtlayarak 28. Yasama Dönemi’nde 12 Mayıs 2026 itibarıyla işleme alınan yazılı soru önergelerine ilişkin verileri paylaştı. Bozdağ'ın verdiği yanıta göre, milletvekilleri tarafından verilen toplam 44 bin 154 yazılı soru önergesinden 12 bin 742’si henüz cevaplanmadı.
Verilere göre, toplam 44 bin 154 yazılı soru önergesinden 6 bin 157’si süresi içinde cevaplandı, 24 bin 53’ü süresi geçtikten sonra cevaplandı. Yedi önerge geri alınırken, 12 bin 742 önergeye ise hiç yanıt verilmedi. Ayrıca, bin 195 önergenin cevaplanma sürecinin devam ettiği belirtildi.
EN FAZLA YAZILI SORU ÖNERGESİ ADALET BAKANLIĞI'NA
Bakanlıklar bazında en fazla yazılı soru önergesi 6 bin 82 önerge ile Adalet Bakanlığı’na yöneltildi. Adalet Bakanlığı’na verilen önergelerin 492’si süresi içinde, 3 bin 529’u süresi geçtikten sonra cevaplanırken, bin 868 önerge yanıtsız kaldı. İçişleri Bakanlığı'na 5 bin 531 yazılı soru önergesi verildi. Bunların 243'ü süresi içinde, 2 bin 827'si süresi geçtikten sonra cevaplandırıldı. 2 bin 326 önergeye yanıt verilmezken, 134 önergenin cevaplanma süreci devam ediyor. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'na yöneltilen 4 bin 563 önergeden 321'i süresi içinde, 2 bin 397'si süresi geçtikten sonra cevaplandı. Bin 742 önerge yanıtsız kalırken, 101 önergenin cevaplanma süreci sürüyor. İki önerge ise geri alındı.
İÇİŞLERİ VE SAĞLIK BAKANLIKLARINDA YANITSIZ ÖNERGE SAYISI DİKKATİ ÇEKTİ
Tarım ve Orman Bakanlığı'na verilen 4 bin 534 önergenin 706'sı süresi içinde, 2 bin 560'ı süresi geçtikten sonra cevaplandırıldı. Bin 163 önergeye yanıt verilmezken, 104 önergenin cevaplanma süreci devam ediyor. Bir önerge geri çekildi. Sağlık Bakanlığı'na yöneltilen 3 bin 512 önergenin 225'i süresi içinde, bin 60'ı süresi geçtikten sonra cevaplandı. 2 bin 112 önerge yanıtsız kalırken, 115 önergenin cevaplanma süreci sürüyor. Milli Eğitim Bakanlığı'na verilen 3 bin 492 önergenin 666'sı süresi içinde, 2 bin 632'si süresi geçtikten sonra cevaplandırıldı. 77 önerge yanıtsız kalırken, 115 önergenin cevaplanma süreci devam ediyor. İki önerge geri alındı.
Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı'na yöneltilen 2 bin 675 önergenin 571'i süresi içinde, bin 829'u süresi geçtikten sonra cevaplandı. 195 önergeye yanıt verilmezken, 80 önergenin cevaplanma süreci sürüyor. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'na verilen 2 bin 137 önergenin 196'sı süresi içinde bin 110'u süresi geçtikten sonra cevaplandırıldı. 783 önerge yanıtsız kalırken, 48 önergenin cevaplanma süreci devam ediyor. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı'na yöneltilen bin 707 önergenin 161'i süresi içinde, bin 297'si süresi geçtikten sonra cevaplandı. 220 önergeye yanıt verilmezken, 29 önergenin cevaplanma süreci sürüyor.
TBMM BAŞKANLIĞI'NA YÖNELTİLEN 275 ÖNERGENİN 273'Ü SÜRESİ İÇİNDE YANITLANDI
Hazine ve Maliye Bakanlığı'na verilen bin 707 önergenin 241'i süresi içinde bin 332'si süresi geçtikten sonra cevaplandırıldı. 72 önerge yanıtsız kalırken, 62 önergenin cevaplanma süreci devam ediyor. Cumhurbaşkanı Yardımcılığı'na yöneltilen bin 694 önergenin 911'i süresi içinde, 582'si süresi geçtikten sonra cevaplandı. 177 önergeye yanıt verilmezken, 24 önergenin cevaplanma süreci sürüyor. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'na verilen bin 602 önergenin 361'i süresi içinde, bin 136'sı süresi geçtikten sonra cevaplandırıldı. 52 önerge yanıtsız kalırken, 53 önergenin cevaplanma süreci devam ediyor. Kültür ve Turizm Bakanlığı'na yöneltilen bin 221 önergenin 54'ü süresi içinde, 706'sı süresi geçtikten sonra cevaplandı. 419 önergeye yanıt verilmezken, 42 önergenin cevaplanma süreci sürüyor.
Gençlik ve Spor Bakanlığı'na verilen 885 önergenin 36'sı süresi içinde, 51'i süresi geçtikten sonra cevaplandırıldı. 780 önerge yanıtsız kalırken, 17 önergenin cevaplanma süreci devam ediyor. Bir önerge geri çekildi. Ticaret Bakanlığı'na yöneltilen 855 önergenin 258'i süresi içinde, 542'si süresi geçtikten sonra cevaplandı. 18 önergeye yanıt verilmezken, 37 önergenin cevaplanma süreci sürüyor. Dışişleri Bakanlığı'na verilen 577 önergenin 33'ü süresi içinde, 107'si süresi geçtikten sonra cevaplandırıldı. 421 önerge yanıtsız kalırken, 16 önergenin cevaplanma süreci devam ediyor. Milli Savunma Bakanlığı'na yöneltilen 557 önergenin 219'u süresi içinde, 307'si süresi geçtikten sonra cevaplandı. 25 önergeye yanıt verilmezken, 6 önergenin cevaplanma süreci sürüyor.
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'na verilen 548 önergenin 190'ı süresi içinde, 49'u süresi geçtikten sonra cevaplandırıldı. 291 önerge yanıtsız kalırken, 18 önergenin cevaplanma süreci devam ediyor. TBMM Başkanlığı'na yöneltilen 275 önergenin 273'ü süresi içinde cevaplandırıldı. Bir önerge yanıtsız kalırken, bir önergenin cevaplanma süreci devam ediyor.
"TBMM BAŞKANLIĞI'NA SORU ÖNERGELERİNE GELEN CEVAPLARIN İÇERİĞİNE YÖNELİK DENETİM YETKİSİ VERİLMEMİŞTİR"
TBMM Başkanvekili Bozdağ, CHP'li Türeli'nin yazılı soru önergelerine yeterince yanıt verilmemesi veya geçiştirilmesi durumuna ilişkin sorusuna verdiği yanıtta, İçtüzük’ün 99’uncu maddesine işaret ederek, şu ifadelere yer verdi:
"İçtüzük’ün 99’uncu maddesinin birinci fıkrasında yazılı sorunun cevabının bir Cumhurbaşkanı yardımcısı veya ait olduğu bakanlık eliyle TBMM Başkanlığına sunulacağı, TBMM Başkanının bu cevabı derhal soru sahibine ileteceği ve süresi içerisinde gelen cevapların alındığı günkü veya bir sonraki birleşim tutanağına ekleneceği hükme bağlanmıştır. Aynı maddenin son fıkrasında ise süresi içerisinde cevaplandırılmayan yazılı soru önergelerinin gelen kağıtlar listesinde ilan edileceği ve bu durumun Cumhurbaşkanı Yardımcısı'na veya bakanlara gönderileceği düzenlenmiştir."
Yazılı soru önergelerinin cevaplarının usul yönünden kontrol edilerek milletvekillerine iletildiğini belirtilen yanıtta, "TBMM Başkanlığı'nca mezkûr İçtüzük hükmü çerçevesinde yazılı soru önergelerinin cevapları önerge sahibinin adı, esas numarası ve konu uyumluluğu açılarından kontrol edilerek soru sahibine iletilmektedir. Süresi içerisinde gelen cevaplar, alındığı günkü veya bir sonraki birleşim tutanağına eklenmekte, süresi içerisinde cevaplandırılmayan yazılı soru önergeleri gelen kağıtlar listesinde ilan edilmekte ve bu durum yazılı soru önergelerinin muhataplarına bildirilmektedir" denildi.
Bozdağ, TBMM Başkanlığı'nın soru önergelerinin cevaplandırılması veya verilen cevapların içeriği konusunda denetim yetkisine sahip olmadığını da vurguladı. Yanıtta, "Bunun dışında Anayasa ve İçtüzük’te TBMM Başkanlığına soru önergelerinin cevaplandırılmasına veya gelen cevapların içeriğine yönelik denetim görev ve yetkisi verilmemiştir. Dolayısıyla önergelerin cevaplandırılması noktasında TBMM Başkanlığının yetkisi önerge muhatabı ve sahibi arasında koordineyi sağlamakla sınırlıdır" ifadeleri kullanıldı.
"CEVAPLARIN YETERLİ HAZIRLANMASI İÇİN YAZI GÖNDERİLDİ"
Bozdağ'ın önceki yasama dönemlerinde olduğu gibi mevcut yasama döneminde de Cumhurbaşkanı Yardımcıları ile bakanlıklara yazılı soru önergelerinin cevaplandırılma durumuna ilişkin çeşitli tarihlerde yazılar gönderdiği belirtildi. Açıklamada, şu ifadeler yer aldı:
"Bununla birlikte, önceki yasama dönemlerinde olduğu gibi bu yasama döneminde de TBMM Başkanlığınca 5 Aralık 2023, 28 Haziran 2024, 5 Aralık 2024, 24 Haziran 2025 ve 5 Aralık 2025 tarihlerinde Cumhurbaşkanı yardımcıları ile bakanlıklara yazılı soru önergelerinin cevaplandırılma durumunu gösteren yazı yazılmıştır. Bu yazılarda yazılı soru önergelerine süresi içinde cevap verilmesi ve verilecek cevapların TBMM’nin saygınlığına uygun olacak şekilde soruları tam olarak karşılayan, yeterli ve tatminkar nitelikte hazırlanması hususu iletilmiştir."
Türeli'nin soru önergelerine tatminkar yanıtlar vermeyenlere dönük İçtüzük değişikliği taleplerine ilişkin sorulara da Bekir Bozdağ, "TBMM İçtüzüğü’nün 181’inci maddesi, 'İçtüzükte değişiklik yapılmasını öngören teklifler, milletvekillerince yapılabilir. Bunlar hakkında, kanun teklifleri hakkındaki hükümler uygulanır.' hükmünü amir olup; milletvekilleri tarafından, yazılı soru önergeleri dahil, uygun gördükleri her konuda İçtüzük değişiklik teklifi verilebilecektir" yanıtını verdi.