DEM Parti Diyarbakır Milletvekili Adalet Kaya, gençlerin yaşadığı sorunlara dikkati çekti. Gençlerin diplomalarına rağmen iş bulamadığını belirten Kaya, "Gençler için incitici olan başka bir şey daha var; diplomalı geleceksizlik. İş başvurularında onlara hiç dönülmemesi ya da ebeveynlerinin anne baba olduğu yaşlarda hâlâ ailelerinin evine bakıyor olmak" dedi.

OECD'nin 2025 verilerine göre Türkiye'nin 15-29 yaş grubunda ne eğitimde ne istihdamda olan gençlerin oranında 38 ülke arasında yüzde 27,12 ile ilk sırada bulunduğunu söyleyen Kaya, TÜİK verilerinin de benzer bir tablo ortaya koyduğunu ifade etti. Kaya, TÜİK'in açıkladığı oranın yüzde 23,3 olduğunu, genç kadınlarda ise bu oranın yüzde 30'lara çıktığını belirterek, "Her üç genç kadından biri ne okulda ne de işte" dedi.

Bağımsız araştırmalarda gençlerin yüzde 70'inin kolay iş bulamayacağını düşündüğünü aktaran Kaya, bakanlığın yaklaşık 400 milyar liralık 2027 bütçesinde genç işsizliğiyle mücadeleye yönelik bir çalışma bulunmadığını savundu.

Bakanlığın gençlik çalışmalarının tamamını kapsayan gençlik programına 11,7 milyon lira ayrıldığını belirten Kaya, bu tutarın genç başına günlük 3,8 liraya karşılık geldiğini söyledi. Kaya, "Genç başına günde 3,8 lira ile bu istihdam sorunu çözülür mü? Çözülemez Sayın Bakan" diye konuştu.

"BÖLGE İLLERİNDEKİ GENÇ İŞSİZLİĞİNİ HEDEFLEYEN PROJE VAR MI?"

Kürt gençlerin durumunun bölgesel ayrımcılık nedeniyle daha ağır olduğunu savunan Kaya, TÜİK'in 2025 yılı il verilerine göre işsizlik oranının en yüksek olduğu illerin başında Hakkari ve Van'ın geldiğini söyledi.

Bölgedeki yatırımların uzun yıllar boyunca yalnızca güvenlik politikaları üzerinden yürütüldüğünü ileri süren Kaya, İŞKUR aracılığıyla valilik ve kaymakamlıklarda liste yöntemiyle dağıtılan 10 aylık geçici İşgücü Uyum Programı'na katılabilmek için AK Parti üye listelerine girilmesi gerektiğini iddia etti.

Kaya, Bakan'a, "2027 bütçesinde bölge illerindeki genç işsizliğini hedefleyen tek bir proje ya da yatırım planı var mı?" diye sordu.

TANHAN: "ÇOCUKLARA ÇETELERDEN ÖNCE KİM ULAŞACAK?"

DEM Parti Mardin Milletvekili Kamuran Tanhan, Mardin'deki gençlerin sorunlarını gündeme getirdi. SAMER'in saha araştırmalarına göre kentte 15-24 yaş grubunda yaklaşık 159 bin genç bulunduğunu belirten Tanhan, 2020-2023 yıllarını kapsayan araştırmalarda intihar vakalarının en yoğun görüldüğü yaş grubunun 15-19 olduğunu söyledi.

İHD Mardin Şubesi verilerine göre 2025 yılının 10 ayında 38 intihar vakası ve çoğunluğu kadınlardan oluşan 25 şüpheli ölümün kayıtlara geçtiğini belirten Tanhan, gençler arasında uyuşturucu bağımlılığı ve yasa dışı bahis sorununun giderek büyüdüğünü ifade etti.

Tanhan, yasal bahsin de çeteleşmeyle birlikte büyüyen bir sorun olduğunu savunarak, "Bugün 14-15 yaşlarındaki çocuklar bile suç örgütleri tarafından kullanılabiliyor. Peki, bu çocuklara çetelerden önce kim ulaşacak?" diye sordu.

Yoksulluk nedeniyle okuldan kopan çocuklara devletin ne sunduğunu soran Tanhan, uyuşturucu ve çeteleşmeyle mücadelenin yalnızca cezalandırmayla sağlanamayacağını belirtti. Tanhan, "Önleyici sosyal politikalar, ücretsiz rehabilitasyon, spor ve kültür faaliyetleri güçlendirilmeli. Çocukları suçtan korumanın yolu, onları suça sürükleyen koşulları ortadan kaldırmaktır" dedi.

Mardin'deki gençlerin eğitim, istihdam, kültür ve spor olanaklarına erişiminde ciddi eşitsizlikler bulunduğunu ifade eden Tanhan, özellikle Nusaybin, Kızıltepe, Derik, Mazıdağı, Dargeçit ve kırsal mahallelerde yaşayan gençlerin imkanlarının büyük şehirlerdeki gençlerle aynı olmadığını söyledi.

Tanhan, "Nusaybin'de yaşayan bir genç neden Ankara'daki bir gençle eşit şartlarda spor ve kültür olanaklarına sahip değil?" diye sordu.

Mardin'in 10 ilçesine son üç yılda yapılan spor yatırımlarını, açılan gençlik merkezlerini, yüzme havuzlarını ve spor salonlarını soran Tanhan, kadınların, genç kadınların ve engelli gençlerin bu tesislere erişimi konusunda yapılan çalışmaları da gündeme getirdi.

Kürtçe, Arapça, Süryanice ve bölgede konuşulan diğer dillerde gençlerin kültürel ve sanatsal üretimlerini destekleyen projeler olup olmadığını soran Tanhan, "Gençlerin kendi ana dillerinde kültürel faaliyetlerin yürütülmesi bir ayrıcalık değildir, kültürel hakların gereğidir" dedi.

KARABAT: "AKTİF BİR NÜFUS YARATMAYA İHTİYACIMIZ VAR"

YENİ Parti İstanbul Milletvekili Özgür Karabat, Türkiye nüfusunun yüzde 86-87'sinin hareketsiz veya aktif olmayan nüfus olarak tanımlanabileceğini belirterek, spor politikalarının yalnızca dönemsel başarılar üzerinden değerlendirilmemesi gerektiğini söyledi.

Karabat, "90 milyon rakamı sadece sportif alanda bir nüfus rakamı. Sporla ilgili bir rakam değil. Dolayısıyla yapmamız gereken en doğru işlerden bir tanesi aktif bir nüfus yaratmak, aktif bir insan topluluğu yaratmak" dedi.

Türkiye'nin uzun vadeli bir spor programına ihtiyacı olduğunu ifade eden Karabat, "Nüfusun 2030'a kadar belli bir bölümünü, 2035'e kadar belli bir bölümünü aktifleştirmeyi hedefleyen bir spor programına ve hareketli insan programına ihtiyacımız var" diye konuştu.

Okullardaki beden eğitimi derslerinin, hareketli saatlerin ve spor tesislerinin ortak programlarla mahallelere açılmasının önemine değinen Karabat, yerel yönetimler ve okullarla birlikte tesislerin kullanımına yönelik programlar hazırlanması gerektiğini söyledi.

"SPOR TOTO'NUN 40,7 MİLYAR LİRALIK REKLAM HAVUZU VAR"

Spor Toto Teşkilat Başkanlığı'nın kaynak dağılımını da eleştiren Karabat, kurumun 40,7 milyar liralık reklam havuzu bulunduğunu belirtti. Bu kaynağın dağıtımının kurallara ve performans kriterlerine bağlanması gerektiğini söyleyen Karabat, "Bu reklam harcamaları nerelere yapılıyor? Çok daha iktidara yakın olanlar, onlarla diyalog kuranlar daha çok faydalanıyor. Belki bal tutan parmağını yalar. Oysa bu alanın, böyle bir kaynağın belki yasayla düzenlenmesi, kurallara bağlanması, performans kriterlerine bağlanarak dağıtılması bizi çok daha sonuca götürebilir" dedi.

Bahis alanında Spor Toto'nun hem operatör hem de düzenleyici olmasının sorun yarattığını savunan Karabat, bir şans oyunları düzenleme kurumuna ihtiyaç olduğunu ifade etti.

Spor tesislerinin kullanım oranlarına da dikkati çeken Karabat, dört büyük kulüp dışında birkaç takımın maçlarında 10 binin üzerinde seyirci ortalamasına ulaşılıp ulaşılmadığının değerlendirilmesi gerektiğini söyledi. Karabat, "10 bini geçen seyirci ortalaması yok ama milyonluk tesisler yapıyoruz. Dolayısıyla buraları verimli hâle getirecek işlere ihtiyacımız var" diye konuştu.

Tesislerin bakım ve onarımı için yeni bir programa ihtiyaç bulunduğunu belirten Karabat, teknolojik gelişmeler ve değişen spor ihtiyaçları doğrultusunda tesislerin güncellenmesi gerektiğini kaydetti.

Spor Toto'nun 2025 yılında 870 milyar lira brüt hasılat elde ettiğini belirten Karabat, Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü'nün aldığı payın 18,1 milyar lira olduğunu söyledi. Reklam havuzunun yüzde 49'a çıkarak 40,7 milyar liraya ulaştığını ifade eden Karabat, kulüplerin ve Türkiye Futbol Federasyonu'nun isim hakkı payının ise 2012 yılında hasılatın yüzde 5,2'siyken bugün binde 5'e gerilediğini belirtti.

Karabat, "Kulüplerin, TFF'nin aldığı payın zaman içerisinde azalması bence yeniden bir değerlendirme gerektiriyor. Bu alanın yeni bir düzenlemeye ihtiyacı var" dedi.

"KULÜPLER BORÇ ALIP BORCU HARCAYAN BİR YAPIYA DÖNÜŞTÜ"

Kaçak bahis hacminin 2,6 trilyon lira olarak ifade edildiğini ancak bu rakamı açıklayan bağımsız bir birim bulunmadığını söyleyen Karabat, Spor Toto gelirleriyle kulüplere ayrılan pay arasında ciddi fark olduğunu savundu.

Kulüplerin gelir sorunları nedeniyle borçlanmaya yöneldiğini belirten Karabat, "Borç alıp borcu harcayan, borcu yöneten, borcu ödeyen değil; borç alıp borcu harcayan ve yeniden sizin kapınıza gelip 'Nasıl borç bulabiliriz?' diye bakan kulüplerimiz var. Oysa bu alanı yeniden düzenlemeye, buradaki geliri artıran yeni bir modele ihtiyacımız var" ifadelerini kullandı.

Naklen yayın ihalesinden elde edilecek gelirin de kulüplerin yeni borçlarına teminat olarak kullanılabileceğini belirten Karabat, Türkiye'deki yayın gelirlerinin İngiltere ve İspanya liglerinin gerisinde olduğunu söyledi.

Karabat, İngiltere Şampiyonluk Ligi'nin yayın gelirinin 935 milyon dolar, Premier Lig'in 3,8 milyar dolar, La Liga'nın ise 4,95 milyar dolar olduğunu belirterek, yayın gelirleri, bahis ve Spor Toto gelirlerinin artırılması ile kulüplere aktarılan payların yeniden değerlendirilmesi gerektiğini kaydetti.