Haber: Mehmet OFLAZ
(TBMM) - TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu'nda Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'nın 2027 yılı bütçesi görüşülürken CHP'li Türker Ateş ve İlhami Özcan Aygun ile İYİ Partili Buğra Kavuncu ve Burak Dalgın; sanayideki daralma, yatırım ve istihdam kaybı, yüksek finansman maliyetleri ve sanayiye ayrılan bütçe kaynağının yetersizliği üzerinden Bakanlığı eleştirdi.
TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu, AK Parti Samsun Milletvekili Mehmet Muş başkanlığında 2027 Yılı Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile bağlı kurum ve kuruluşların bütçe, kesin hesap ve Sayıştay raporlarının görüşmelerine başlandı.
Bütçe görüşmeleri, milletvekillerinin konuşmalarıyla devam ediyor. CHP Bolu Milletvekili Türker Ateş, bütçe teklifinde olumlu bir tablo çizilmesine karşın sanayi sektörünün sahada üç yıldır yerinde saydığını belirterek, yüksek faize dayalı enflasyonla mücadele programının sanayiciyi zor durumda bıraktığını söyledi. Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır'a sanayicinin desteğe ihtiyaç duyduğunu ifade eden Ateş, "Sanayicimizi Mehmet Şimşek'in insafına terk etmiş durumdasınız. Sanayici sizin sesinizi duymak istiyor. Desteğinizi arkasında hissetmek istiyor. Sahipsiz olmadığını görmek istiyor" dedi.
Sanayinin ciddi biçimde kan kaybettiğini, uluslararası doğrudan yatırımların ilk sekiz ayda yüzde 35 gerilediğini savunan Ateş, geçen yıl ağustos ayında 10,6 milyar dolar olan uluslararası doğrudan yatırım girişinin bu yıl 6,8 milyar dolara düştüğünü, bu tutarın 1,8 milyar dolarının net gayrimenkul alımından kaynaklandığını kaydetti. Son bir yılda 3,4 milyar dolarlık yabancı yatırımın tasfiye edildiğini belirten Ateş, "Türkiye artık sadece yabancı doğrudan yatırım çekmekte zorlanmıyor. Geçmişte gelen yabancılar da hızla kaçıyor. Neden kaçıyorlar? Çünkü güven kalmadı. Piyasalar alt üst oldu. Hem yeni yatırım getiremiyorsunuz hem de elinizdeki mevcut yatırımları tutamıyorsunuz" diye konuştu.
Ateş, tekstil ve hazır giyim sektörlerinde üretim ve istihdamın gerilediğini, yaklaşık 248 bin kişinin işini kaybettiğini belirterek, fabrikaların kapanmasına karşı üretimi ve istihdamı koruyacak bir sanayi politikası oluşturulması çağrısında bulundu. Ateş de "Gerçekten milli bir sanayi politikanız var mı? Milli bir teknoloji programınız var mı" diye sordu.
CHP'Lİ AYGUN: ÇELİK KUBBE NE ZAMAN BİTECEK?
CHP Tekirdağ Milletvekili İlhami Özcan Aygun, Sanayi ve Teknoloji Bakanı Kacır'ın bütçe sunumunda çizdiği olumlu tabloyu eleştirerek, "Biz mi başka bir ülkede yaşıyoruz? Acaba siz mi başka ülkedesiniz?" diye sordu.
Aygun, sanayide kapasite kullanımının ve üretimin gerilediğini, yüksek faiz ve yatırım durgunluğunun sektörü krize sürüklediğini belirterek, tekstil ve hazır giyim üretimindeki düşüşe, istihdam kaybına ve fabrikaların Mısır'a taşınmasına dikkat çekti. Aygun, gerçek işsizlik oranının Ağustos 2026 itibarıyla yüzde 31'e yükseldiğini ve iş gücüne dahil olmayan nüfusun son iki yılda 1,5 milyon kişi arttığını belirterek, gençlerin ülkeden ayrıldığını ve Bakanlığın bütçe kitapçığında ekonominin olduğundan daha olumlu gösterildiğini savundu.
Aygun, BYD için 2024'te çıkarılan özel kanun kapsamında Manisa'da yatırım ve 150 bin araç üretimi taahhüdünün yerine getirilmediğini, şirketin Macaristan'a yöneldiğini savunarak, kamu zararının açıklanmasını ve TOGG'un korunmasını istedi. Aygun, şöyle konuştu:
"Sayın Bakan, her üç askeri insansız hava aracından iki tanesini Türk firmaları yapıyor; bu onurumuz, gururumuz diyoruz ama KAAN uçağıyla ilgili Trump'ın bir söylemi vardı, Trump ağzımıza bir parmak bal çalıp gitti. Motorların verileceği söylenmişti. Ne oldu bu motorlara? 40 KAAN uçağımız için 80 motor bekliyoruz ama bununla ilgili gelişme yok. Ha, bir de sizin Çelik Kubbe aileniz vardı. Çelik Kubbeyle ilgili yine uzun bir hayal çizmişsiniz. Hayal satmaya devam ediyorsunuz. Çelik Kubbe ne zaman bitecek Sayın Bakan, merak ediyoruz."
TÜRKİYE İLE GÜNEY KORE SANAYİ VERİLERİNİ KARŞILAŞTIRDI
"248 milyar TL olarak açıklanan Sanayi ve Ticaret Bakanlığı bütçesi bugün ne anlam ifade ediyor" diyen İYİ Parti Sözcüsü Buğra Kavuncu şunları kaydetti:
"Fon kriziyle buharlaşan 850 milyar Türk lirasının neredeyse üçte 1'inden bahsediyoruz. 2027 yılında ödenecek 3,9 trilyonluk faizin sadece yüzde 6'sından bahsediyoruz Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı bütçesini konuşarak. Bu ülkeyi, 25 yıldır AK Parti yönetiyor. 5 yıl önce milli gelir içerisindeki payı yüzde 22,12 olan ancak bugün yüzde 15,5'lere düşmüş imalat sanayisinin bütçesini bugün hep beraber konuşacağız. Yüksek teknoloji ürün ihracatının imalat sanayi ihracatına oranının yüzde 5,14 olduğunu söylüyoruz, değil mi? Güney Kore kıyaslaması sağlıklı bir kıyaslamadır. Güney Kore'de bu rakam ne kadar arkadaşlar, biliyor musunuz? Yüzde 36,6; böyle bir durumda biz Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı bütçesini konuşuyoruz. Bakın, milyon kişiye düşen patent sayısında da Türkiye 116 patent ama Güney Kore'de bu rakam tam 3 bin 783 arkadaşlar."
Kavuncu, finansmana erişim zorluğu, yüksek işçilik maliyetleri ve ekonomik belirsizlikler nedeniyle yerli sanayicinin rekabet gücünü kaybettiğini belirterek, Türkiye'den fabrikaların ayrıldığını ve sanayinin zor durumda olduğunu söyledi.
Kavuncu, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'nın soru önergelerinin yüzde 36'sını yanıtladığını, Adalet Bakanlığı'nın ise Meclis'ten yöneltilen soru önergelerine yanıt verme oranının sıfır olduğunu belirterek, "Adalet Bakanı'nın TBMM'den kendisine yöneltilen soru önergelerine vermiş olduğu cevap bir değil arkadaşlar, iki değil, üç de değil, sıfır. Bu şartlar altında siz Sanayi ve Teknoloji Bakanı olarak bu ülkeye yatırımcı çekmeye, bu ülkede kalkınma, bu ülkede her şeyin iyi olması için mücadele etmeye çalışıyorsunuz. Bunları ne olursunuz görün" diye konuştu.
"BÜTÇENİN ZEKATINI SANAYİYE AYIRIYORUZ"
İYİ Parti Genel Başkan Yardımcısı Burak Dalgın, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'nın 2027 yılı bütçesinde sanayiye ayrılan kaynağın yetersiz olduğunu belirterek, "Bütçenin zekatını sanayiye ayırıyoruz. Sanayinin payı kırkta 1, reel kesime ayrılan destek bütçenin zekatı kadar. Bunu yukarı doğru çekmek durumundayız" dedi.
Faiz giderlerine ayrılan 4 trilyon liranın sanayi yatırımlarına ayrılan kaynağın çok üzerinde olduğunu ifade eden Dalgın, Türkiye'nin sanayiyi desteklemeden ekonomik büyüme sağlayamayacağını söyledi.
Sanayicinin finansman yüküne dikkati çeken Dalgın, en büyük bin sanayi şirketinin faaliyet karının yüzde 85'ini finansman giderlerine ayırdığını, 1 trilyon lirayı aşan KDV alacağının ise ödenmeyi beklediğini kaydetti. KDV alacaklarının acilen ödenmesi ve esnafın beklediği vergi ile SGK yapılandırmasının hayata geçirilmesi çağrısında bulunan Dalgın, reel sektörün net döviz açığının 213 milyar dolara yükseldiğini belirtti. Fon krizinde KOBİ'lerin de mağdur olduğunu vurgulayan Dalgın, Sanayi ve Teknoloji Bakanı'nın konuya müdahil olması gerektiğini ifade etti.