Çocuklara yönelik hizmetleri anlatan Bakan Özdemir Göktaş, çocukların yüzde 93'ünün aile temelli hizmetlerden yararlandığını belirterek, Sosyal ve Ekonomik Destek (SED) kapsamında 199 bin 899 çocuğun ailelerinin yanında desteklendiğini söyledi.

SED alan 44 bin 410 çocuğun Okul Destek Projesi'yle akademik, kültürel, sanatsal ve sportif gelişimlerine katkı sağlandığını ifade eden Göktaş, "Saygıdeğer Emine Erdoğan Hanımefendinin himayelerinde yürütülen Gönül Elçileri Projemizle koruyucu aile hizmetimizi son 25 yılda 22 kat artırdık. Bugün, 11 bin 72 çocuğumuz koruyucu ailelerimizin şefkatiyle büyüyor" dedi.

Geçici Koruyucu Aile Modeli'yle acil korunma ihtiyacı olan çocukların herhangi bir kuruluşa yerleştirilmeden doğrudan aile ortamına kavuşturulduğunu belirten Göktaş, geçen yıl pilot olarak başlatılan modelin 81 ilde yaygınlaştırıldığını kaydetti. Göktaş, bugüne kadar 21 bin 351 çocuğun evlat edindirme hizmetiyle ailelere kavuşturulduğunu, ebeveyn kaybı yaşayan 139 binden fazla çocuğun da ihtiyaç duyduğu hizmetlerden yararlandırıldığını bildirdi.

Ev tipi bakım modeline dönüştürülen bin 381 kuruluşta 15 bin 174 çocuğa bakım ve koruma sağlandığını belirten Göktaş, bu yıl sonuna kadar 16, 2027 yılında ise 9 çocuk evleri sitesinin daha hizmete açılacağını söyledi.

Koruma altında yetişen gençlerin istihdamına ilişkin de bilgi veren Göktaş, "Koruma altında yetişen 67 bin 136 gencimizin kamu kurumlarında istihdamını sağladık. İş hayatına hazırlık sürecinde de 12 bin gencimize iş ve meslek danışmanlığı eğitimi verdik. Özel sektörde çalışan gençlerimizin SGK primlerini 5 yıl boyunca karşılıyoruz" diye konuştu.

2027'DE KREŞLER İÇİN TEŞVİK PAKETİ

Çocuk bakım hizmetlerine erişimin yaygınlaştırılması amacıyla kreş seferberliği yürüttüklerini belirten Göktaş, kamu kurumlarında çocuk bakımevi açılmasını zorunlu hale getirdiklerini, özel kreşlerin açılmasını kolaylaştırdıklarını ve belediye kreşlerinin ruhsat ve hizmetlerini ortak bir standarda kavuşturduklarını ifade etti.

150 ve üzeri konut projelerinde gündüz bakımevi açılmasının zorunlu hale getirildiğini kaydeden Göktaş, ADEM ve SODAM'larda 697 kreş ve oyun odası açıldığını, Bakanlığın denetimindeki 2 bin 291 çocuk bakım kuruluşundan 76 bin 422 çocuğun yararlandığını söyledi. Göktaş, "Bu vesileyle buradan müjdesini de vermek isterim. 2027 yılında kreşlerin kamu ve özel sektör eliyle yaygınlaştırılması için ilk defa bir teşvik paketini devreye alıyoruz. Daha fazla ailenin güvenilir ve nitelikli çocuk bakım hizmetinden yararlanması için çalışmalarımızı kararlılıkla sürdüreceğiz" dedi.

"Çocuklar Güvende Programı" kapsamında okul ve aile ziyaretleriyle risk altındaki çocukların takip edildiğini belirten Göktaş, bu yıl 15 bin 374 çocuğun izlendiğini, risk altında olduğu belirlenen 5 bin 134 çocuk için koruyucu önlemler alındığını bildirdi.

Çocukların dijital güvenliğine yönelik düzenlemelere de değinen Göktaş, sosyal medya ve oyun platformlarına yeni yükümlülükler getirildiğini, 15 yaş altındaki çocukların dijital risklerden korunmasının esas alındığını söyledi.

15-18 yaş aralığındaki çocuklar için uygun ve güvenli bir dijital ekosistem oluşturduklarını belirten Göktaş, "Artık sosyal medya platformları, çocukların yaşını, gelişim düzeyini, mahremiyetini ve güvenliğini gözetmek zorunda. Çocuklarımızı algoritmaların insafına terk edemeyiz" ifadelerini kullandı.

"EVDE BAKIM YARDIMI 492 BİN AİLEYE ULAŞTI"

Engelli vatandaşlara yönelik hizmetlere ilişkin bilgi veren Göktaş, engelli bireylerin niteliklerine uygun kadrolarda görev alabilmeleri için bu yıl EKPSS ücretlerine yaklaşık 111 milyon lira ayrıldığını belirtti. Kamuda ve özel sektörde engelli istihdam kotalarının uygulandığını kaydeden Göktaş, kamuda çalışan engelli birey sayısının 15 kat artırıldığını söyledi.

2006 yılında başlatılan Evde Bakım Yardımı kapsamında 492 bin 572 aileye aylık 15 bin 755 lira destek sağlandığını bildiren Göktaş, "Sadece bu yıl, evde bakım hizmeti kapsamında yaklaşık 66 milyar liralık ödeme gerçekleştirdik. Geçtiğimiz yıl yaptığımız düzenlemeyle kriterleri esneterek daha fazla vatandaşımızın bu hizmetten faydalanmasının önünü açtık" dedi.

Engelli vatandaşların aktif ve bağımsız yaşamını güçlendirmek amacıyla 110 yatılı bakım kuruluşunda bakım ve rehabilitasyon hizmeti sunulduğunu, 150 Aktif Yaşam Merkezi'nde sosyal hayata katılımlarının desteklendiğini belirten Göktaş, bu yıl Aydın, Antalya ve Van'da Engelsiz Yaşam Merkezlerinin, Konya, Iğdır ve Kayseri'de ise Aktif Yaşam Merkezlerinin hizmete açıldığını söyledi. Göktaş, 2027 yılında 5 ilde daha yeni merkezlerin hizmete alınacağını kaydetti.

Bakanlığa bağlı 146 Umut Evi'nde engelli bireylere ev ortamında ücretsiz bakım hizmeti verildiğini belirten Göktaş, bu yıl yaygınlaştırılan 48 Nefes Merkezi'nde engelli vatandaşlara 30 güne kadar geçici bakım sunularak ailelerinin desteklendiğini ifade etti. Özel bakım merkezlerinde yaklaşık 33 bin kişiye ücretleri karşılanarak yatılı bakım hizmeti sağlandığını bildirdi.

"2027'DE 8 HUZUREVİ DAHA AÇILACAK"

Yaşlılara yönelik hizmetlere de değinen Göktaş, çağın en büyük sorunlarından birinin yalnızlık olduğunu belirterek, yaşlıların ailelerinin yanında ve sosyal hayatın içinde aktif, sağlıklı bir yaşam sürmelerini önceliklendirdiklerini söyledi.

Bu amaçla 47 Aktif Yaşam Merkezi'nde gündüzlü hizmet sunulduğunu, yaşlı ve engelliler için 51 yeni merkez açılarak hizmet ağının genişletildiğini belirten Göktaş, YADES ile 183 bin, Ulusal Vefa Programı ile 133 bin yaşlının temel ve kişisel bakım ihtiyaçlarının evlerinde karşılandığını kaydetti.

Kamu ve özel sektöre ait 496 huzurevinde 30 bin 272 yaşlıya hizmet verildiğini bildiren Göktaş, Bakanlığa bağlı huzurevlerinde kalanların yüzde 30'una ücretsiz bakım sağlandığını ifade etti.

Göktaş, "2026 yılında 6 huzurevimizi hizmete açtık. 2027 yılında ise 8 huzurevini daha hizmete açacağız. Bu yıl huzurevlerine kabul şartlarını, yaşlıların bakım ihtiyaçlarına göre yeniden belirledik" dedi.

Darülaceze'nin köklü mirasını ülke geneline taşıdıklarını belirten Göktaş, Darülaceze Sosyal Yaşam Şehri'nde Türkiye'nin ilk resmî Alzheimer-Demans Bakım Merkezi'nin açıldığını, eylül ayında kurulan Darülaceze Akademisi'nde ise yaşlı ve engelli bakımı alanında nitelikli insan kaynağı yetiştirildiğini, Kayseri'de Alzheimer Aktif Yaşam Merkezi'nin de geçtiğimiz ay hizmete açıldığını bildirdi.

"KADINLARIN GÜÇLENMESİNE AYRILAN KAYNAK 11 MİLYAR LİRA"

Kadın-Erkek Eşitliğine Duyarlı Planlama ve Bütçeleme Projesi'nin ikinci aşamasının eylül ayında başlatıldığını belirten Göktaş, 2022 yılında 39 olan gösterge sayısının 2027 yılı bütçesinde 64'e yükseltildiğini, OECD'de eşitlik temelli bütçeleme uygulayan 23 ülkeden biri olduklarını belirten Göktaş, bu yaklaşımı yerel yönetimlere de taşıyacaklarını söyledi.

Kadın kooperatiflerine yönelik çalışmalara ilişkin bilgi veren Göktaş, bin 367 kadın kooperatifinin kapasitesini güçlendirmeye yönelik çalışmalarla 247 bin kişiye ulaşıldığını, 6 bin 912 kadına proje hazırlama eğitimi verilerek kırsal kalkınma desteklerine erişimlerinin kolaylaştırıldığını kaydetti.

Kadına yönelik şiddetle mücadeleyi "sıfır tolerans" ilkesi doğrultusunda sürdürdüklerini belirten Göktaş, "Bu meseleyi her zaman siyaset üstü bir mesele olarak görüyoruz. Koruyucu ve önleyici politikalarımızı, yaygın hizmet ağımızla güçlendiriyoruz. Bu kapsamda STK'larla düzenli olarak bir araya geliyoruz. 6284 sayılı Kanun'umuz ve ilgili düzenlemelerle, dünyada eşi benzeri olmayan güçlü bir yasal altyapı oluşturduk" diye konuştu.

Şiddet, tehdit, istismar ve ısrarlı takip davalarında faillerin en ağır cezayı almaları için 81 ilde avukatlarla mağdurların yanında olduklarını söyleyen Göktaş, ALO 183, KADES, GAMER ve elektronik kelepçe uygulamasıyla şiddet vakalarına anında müdahale edildiğini belirtti.

Bakanlıklar arasında kurulan veri entegrasyonuyla teknolojik altyapının güçlendirildiğini ifade eden Göktaş, sosyal risk haritalarıyla şiddeti önleme ve müdahale kapasitesinin artırıldığını, alınan tedbirlere yönelik izleme ve takip sürecinin yürütüldüğünü kaydetti.

81 ilde faaliyet gösteren Şiddet Önleme ve İzleme Merkezlerinin (ŞÖNİM) sayısının bu yıl 88'e çıkarıldığını belirten Göktaş, 451 Sosyal Hizmet Merkezi'nde Şiddetle Mücadele İrtibat Noktaları kurulduğunu söyledi.

Bakanlığa bağlı 112 olmak üzere toplam 151 kadın konukevi bulunduğunu bildiren Göktaş, bu yıl sayısı 20'ye çıkarılan ihtisaslaşmış kadın konukevlerinde kadınların çocuklarıyla birlikte güven içinde hayatlarını yeniden kurmalarının desteklendiğini ifade etti. Adıyaman, Hatay, İstanbul ve Kocaeli'de 4 yeni kadın konukevi inşa etmek için çalışmaların sürdüğünü kaydetti.

Kadına yönelik şiddetin psikolojik baskı, dijital şiddet ve ısrarlı takip gibi farklı boyutlarına da odaklandıklarını belirten Göktaş, 10 yıl aradan sonra Türkiye'de Kadına Yönelik Şiddet Araştırması'nın tamamlandığını söyledi. Araştırma kapsamında 18 bin 275 kadınla görüşüldüğünü ve yeni şiddet türlerine ilişkin kapsamlı veriler elde edildiğini bildirdi.

Şiddet döngüsünü kırmak ve şiddetsiz bir yaşam kültürü oluşturmak amacıyla ilk kez failin rehabilitasyonuna odaklanan bir modelin hayata geçirildiğini belirten Göktaş, üniversitelerde gençlere yönelik sağlıklı ilişkiler, şiddetin erken işaretleri, dijital güvenlik ve haklar konusunda farkındalık eğitimlerinin yaygınlaştırıldığını söyledi.

Vatandaşlara, kamu personeline ve muhtarlara yönelik eğitimlerle 8,2 milyonu aşkın kişiye ulaşıldığını kaydeden Göktaş, "Bugüne kadar olduğu gibi şiddetin her türüyle, aması, fakatsız, tavizsiz mücadelemizi kararlılıkla sürdüreceğiz" dedi.

2027 bütçesinde kadınların güçlenmesine ayrılan kaynağın yüzde 73 artarak 11 milyar liraya yükseldiğini belirten Göktaş, kadınlara yönelik toplam kaynağın ise 351 milyar 570 milyon lira olduğunu söyledi.

Göktaş, "Evde bakım, SED, koruyucu aile, doğum yardımları, eşi vefat eden, engelli ve 65 yaş üstü kadınlara yönelik destekler, ADEM ve SODAM projeleri ile GSS primleri dâhil, kadınlar için ayırdığımız toplam kaynak 351 milyar 570 milyon liradır. Bu rakamlarla, Bakanlığımız bütçesinin yarısından fazlasını, yüzde 51,9'unu kadınlara ayırdığımızı özellikle ifade etmek isterim" diye konuştu.

"ŞEHİT YAKINLARI VE GAZİLERE YÖNELİK DESTEKLER"

Şehit yakınları ve gazilere yönelik hizmetlere de değinen Göktaş, ağustos ayında yasalaşan düzenlemeyle terörle mücadelede yaralanan ancak malul sayılmayan kişilere gazilik unvanı verildiğini, 15 Temmuz gazilerine yeni haklar sağlandığını ve tüm şehit anne ve babalarına yönelik devlet desteğinin genişletildiğini söyledi.

Gazi er, erbaş ve güvenlik korucularına sunulan desteklerin artırıldığını, ağır engelli gazilere sağlanan bakım desteğinin iyileştirildiğini belirten Göktaş, eğitim, sağlık, barınma, ulaşım, istihdam ve rehabilitasyon alanlarındaki desteklerle vefa anlayışını kalıcı hizmetlere dönüştürdüklerini ifade etti.

Sosyal konut projelerinde şehit yakınları ve gaziler için özel kontenjan ayrıldığını kaydeden Göktaş, bugüne kadar 53 bin 179 kişinin kamuda istihdamının sağlandığını, bu yıl 140 binden fazla ziyaretle şehit yakınları ve gazilerin yanında olduklarını bildirdi.

"Şehit Gazi Mobil Uygulaması" ile hizmetlerin daha erişilebilir hale getirildiğini belirten Göktaş, 25 yaşını doldurmuş şehit ve gazi çocukları için tanıtım kartı uygulamasının başlatıldığını, Ulusal Şehit Gazi Bilgi Sistemi ile hizmetlere erişimin daha da kolaylaştırılacağını söyledi.

Göktaş, 51 bin 545 gaziye Devlet Övünç Madalyası ve Millî Mücadele Madalyası takdim edildiğini, 4 bin 468 şehidin hatırasının şehirlerde yaşatıldığını kaydetti.

"SOSYAL YARDIMLARIN YÜZDE 83,2'Sİ ÇALIŞAMAYACAK DURUMDAKİ KİŞİLERE"

Sosyal yardımlara ilişkin verileri de paylaşan Göktaş, ülke genelinde faaliyet gösteren bin 3 Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı aracılığıyla vatandaşlara ulaştıklarını söyledi.

Sosyal yardımlardan yararlanan vatandaşların yüzde 83,2'sinin engellilik, yaşlılık ve hastalık nedeniyle çalışamayacak durumda olan kişilerden oluştuğunu belirten Göktaş, Bütünleşik Sosyal Yardım Bilgi Sistemi ile başvurudan değerlendirmeye kadar tüm süreçlerin dijital ortamda yönetildiğini ifade etti.

Avrupa Konseyi ve Dünya Bankası tarafından iyi uygulama örneği olarak gösterilen sistem için 34 ülkeyle tecrübe paylaşımı yapıldığını kaydeden Göktaş, geçtiğimiz yıl oluşturulan İzleme Birimi ile özellikle ebeveyn kaybı yaşayan, engellilik ve bakım ihtiyacı bulunan hanelere yönelik çalışmaların takibinin güçlendirildiğini söyledi.

Çalışabilir durumda olup sosyal yardımlardan yararlanan vatandaşların İŞKUR ile iş birliği kapsamında istihdama yönlendirildiğini belirten Göktaş, özel sektörde istihdam edilen kişilerin sigorta primlerinin 12 ay boyunca karşılandığını bildirdi.

606 ADEM ve 91 SODAM aracılığıyla kadınların kurs, eğitim ve üretim faaliyetleriyle yeteneklerini kazanca dönüştürmelerinin sağlandığını ifade eden Göktaş, aşevi hizmetleri kapsamında 2026 yılında 90 binden fazla yaşlı, engelli ve hasta vatandaşa sıcak yemek ulaştırıldığını kaydetti.

ALO 144 ve ALO 183 hatlarıyla vatandaşların sosyal yardım ve sosyal hizmetlere 7 gün 24 saat ulaşabildiğini belirten Göktaş, "Hazırladığımız 2027 yılı bütçemizin asıl değeri, sosyal devletin imkânlarını toplumun her kesimine ulaştırarak vatandaşlarımızın hayatına sağladığı katkıdır" dedi.

"2027 BÜTÇE TEKLİFİ 677,3 MİLYAR LİRA"

Bakanlığın bütçe gerçekleşmelerine ve 2027 yılı teklifine ilişkin bilgi veren Göktaş, 2025 yılı kesin hesabı kapsamında 407 milyar 728 milyon liralık ödeneğin kullanıldığını söyledi.

Bütçenin etkin kullanımı ve 1200'ü aşkın harcama biriminde sağlanan mali istikrar sayesinde Sayıştay denetiminde herhangi bir mali bulguya rastlanmadığını belirten Göktaş, 2027 yılı bütçe teklifinin 677 milyar 303 milyon 514 bin lira olduğunu bildirdi.

Göktaş, bütçeden personel giderlerine 107 milyar 980 milyon lira, sosyal güvenlik prim giderlerine 17 milyar 62 milyon lira, mal ve hizmet alım giderlerine 36 milyar 924 milyon lira, cari transferlere 505 milyar 270 milyon lira, sermaye giderlerine 10 milyar 65 milyon lira ve sermaye transferlerine 1 milyon lira ayrıldığını söyledi.