(TBMM) - TBMM Genel Kurulu'nda görüşmelerine başlanan "Çocuk Koruma Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi" üzerinde konuşan DEM Parti Mardin Milletvekili Beritan Altın Güneş, çocuk adalet sisteminde ceza yerine koruma, önleme ve onarma mekanizmalarının esas alınması gerektiğini belirterek, "Çözüm cezada değil sosyal politikadadır, çözüm çocuk adalet sisteminde koruma, önleme ve onarma üçlüsünü esas almaktadır" dedi.

TBMM Genel Kurulu, Meclis Başkanvekili Tekin Bingöl başkanlığında toplandı. Genel Kurul'da suç işleyen çocuklarla ilgili "Çocuk Koruma Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi" görüşülmeye başlandı.

ESEN: AMACIMIZ ÇOCUĞU SUÇUN MAĞDURU YA DA FAİLİ OLMAKTAN KORUYABİLMEKTİR

Teklifin tümü üzerine söz alan Yeni Yol Grubu adına İstanbul Milletvekili Elif Esen, teklifin mevcut haliyle sorunları çözmekten uzak olduğunu belirterek, "Bu haliyle bu kanun teklifi sorunları çözmekten uzak, derde derman olmaz, üzerine çalışılmalı ve iyileştirilmeli mutlaka çünkü yaşananlar ve veriler kapsamlı bir sistem ihtiyacını bizlere söylüyor hatta zorunlu kılıyor" dedi.

Çocukların hem fail hem de mağdur olduğu olayların toplumda derin yaralar açtığını ifade eden Esen, "Ülkemizde yaşanan ve çocukların suçun faili ya da mağduru olduğu korkunç olaylar hepimizin yüreğini yakıyor, suçun her iki tarafı da çocuk çünkü. Çocuğun çocuğu yaraladığı hatta hunharca öldürdüğü bir zamanı yaşıyoruz maalesef. Mattia Ahmet, Fatih, Hakkı Eren, Mahmut, Atlas, Kayra, Yusuf Tarık, Belinay Nur, Kerem Erdem, Zeynep, Şuranur Sevgi, Adnan, Furkan, Almina; daha niceleri, her biri yüreğimizi yaktı, unutmadık o acıları, unutmayacağız" diye konuştu.

Esen, ailelerin adalet talebinin haklı olduğunu vurgulayarak, "Amacımız, çocuğu suçun mağduru ya da faili olmaktan koruyabilmek. Evladını kaybeden ailelerin adalet talebi elbette hak, bu tartışılmaz. Cinayet, ağır yaralama gibi ağır suçlar bedelsiz kalmamalı elbette, cezası ve caydırıcı etkisi olmalı ancak ceza verilecek kişinin çocuk olduğu unutulmamalı, hassas terazi burada vicdanlarımızla birlikte işlemeli" ifadelerini kullandı.

OLGUN: MİLLETVEKİLLERİNİN KANUN TEKLİFİNİ İNCELEMESİ İÇİN YETERLİ SÜRE VERİLMEDİ

İYİ Parti adına konuşan Afyonkarahisar Milletvekili Hakan Şeref Olgun ise teklifin yasama sürecine ilişkin eleştirilerde bulundu. Olgun, "Bu teklif, Meclisimize 14 Temmuz 2026 tarihinde sunulmuş, Adalet Komisyonu görüşmeleri ise yalnızca kırk sekiz saat sonra başlamış; milletvekillerimizin, 7 ayrı kanunda değişiklik öngören, çocuklarımızın hayatını ve geleceğini doğrudan etkileyecek böylesine kapsamlı bir metni gereği gibi inceleyebilmesi için bu süre yeterli olmamıştır" dedi.

Teklifin tali komisyonda görüşülmeden Genel Kurul gündemine getirildiğini belirten Olgun, "Yine, görüşülen teklif, esas komisyon olarak Adalet Komisyonuna, tali komisyon olarak da Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler Komisyonuna havale edilmişti. Ne var ki içinde aile yapısına, çocuk gelişimine, psikososyal destek mekanizmalarına dair pek çok hüküm barındıran bu teklif, tali komisyonda hiç görüşülmeden doğrudan Genel Kurula gelmiştir. Bu durum, İç Tüzük'ümüzün tali komisyonlara tanıdığı görüş bildirme yetkisini fiilen işlevsiz kılmıştır" diye konuştu.

Komisyon çalışmalarının gece geç saatlere kadar sürdüğünü kaydeden Olgun, "Komisyon toplantılarının iki ayrı günde, gece 01.30 hatta 02.00'ye kadar süren çalışma saatlerinde yürütülmesi milletvekillerinin sağlıklı bir müzakere yürütmesini zorlaştırmış, insani olmayan bir çalışma temposu, yalnızca motivasyonu değil kanun metninin niteliğini de olumsuz etkilemiştir. Kanun teklifinin uygulanmasından doğrudan sorumlu olacak Ceza ve Tevkif Evleri Genel Müdürünün ve konudan sorumlu bakan yardımcısının komisyon görüşmelerinde hazır bulunmaması da konuya verilen önemi gösteren ayrı ve dikkat çekici bir eksikliktir. Sahada bu kanunu uygulayacak idarenin kanunu yapan Meclisin sorularına muhatap olmaması sağlıklı bir yasama faaliyetiyle bağdaşmaz" ifadelerini kullandı.

Olgun, "Son olarak, bu denli kapsamlı bir düzenleme için kanunen gerekli olan etki analizi, maliyet hesabı, personel ve kurumsal kapasite planlaması hâlâ Komisyona sunulmamıştır" dedi.

KARA: 2025 YILINDA CEZA MAHKEMELERİNE GELEN DOSYALARDA 267 BİN ÇOCUĞUN SUÇA SÜRÜKLENDİĞİ TESPİT EDİLMİŞ

CHP adına konuşan Hatay Milletvekili Nermin Yıldırım Kara ise "suça sürüklenen çocuk" kavramının yeniden ele alınması gerektiğini belirterek, "Ne yazık ki yeni nesil suç örgütlerinin varlığı, dijitalleşme ve bu dijital platformlardaki şiddetin artması, maalesef 'suça sürüklenen çocuk' kavramının da yeniden tarif edilmesini mevcut kıldı. Genel olarak ekonomik, sosyal ve psikolojik bir buhran ortamı da maalesef, suça sürüklenen çocuklarla nasıl başa çıkmamız gerektiğine ilişkin sorunlar yumağını toplumun önüne getirdi" dedi.

Kara, "Burada sorun bence şu ya da bizce şu demeliyiz: 'Suça sürüklenen çocuk' kavramını reddeden bir anlayışla karşı karşıyayız ve buradan bir hareket görüyoruz. 'Çocukların suça sürüklenmesini nasıl önleriz?' yerine, 'çocuk' kavramını yeniden tarif eden bir yönelime doğru evrilen bir anlayış var. O bakımdan, bunun öncelikle düzeltilmesinin gerekli olduğunu düşünüyoruz" ifadelerini kullandı.

Suça sürüklenen çocuklara ilişkin verileri de paylaşan Kara, "2025 yılında ceza mahkemelerine suça sürüklenen çocuklarla ilgili 254 bin dosya gelmiş, 267 bin çocuğun suça sürüklendiği tespit edilmiş. Yine, aynı yıl 49 bin dosyada 43 bin mahkumiyet kararı var. Ancak bu oran 2015 yılında, suça sürüklenen çocukların dosya bakımından bir envanteri tutulduğunda 100 binmiş. Görüyoruz ki 2015 ila 2025 yılları arasında inanılmaz derecede, katbekat artan bir oran var. Neden bu oran bu kadar artmış, bunu hepimiz kendimize sormalıyız" dedi.

GÜNEŞ: ÇÖZÜM CEZADA DEĞİL, SOSYAL POLİTİKALARDADIR

Teklifin tümü üzerinde söz alan DEM Parti Mardin Milletvekili Beritan Altın Güneş, kanun teklifinde en çok ihtiyaç duyulan düzenlemelerin yer almadığını savunarak, "Bugün yasada görmediğimiz fakat yasada en çok ihtiyaç duyduğumuz ne diyecek olursanız? O da koruma, onarma ve önleme üçlüsünün ne yazık ki yasa teklifine Komisyonda konuşulanlardan da yansımamış olmasıdır" diye konuştu.

Koruma mekanizmasının suçun nedenlerini ortadan kaldırmayı hedeflemesi gerektiğini belirten Altın Güneş, "Öncelikle suç olgusunun nedenlerini ortadan kaldırmak demektir koruma, çocuğu suçtan korumak demektir yani yoksulluğun, ayırımcılığın, eğitimden kopuşun olmadığı bir toplum ve bir yaşam için sosyal politika üretmektir koruma" ifadelerini kullandı.

Korumanın yetersiz kaldığı durumlarda önleme mekanizmalarının devreye girmesi gerektiğini söyleyen Altın Güneş, "Oldu ki koruma yetersiz kaldı ve çocuklar yetişkinlerden farklı olarak değerlendirildiği suç zeminlerinde yaşamak zorunda kaldılar, o zaman, çocukları suçtan uzak tutmak yani suç olgusunun çocuklara yaklaşmasına müsaade etmemektir önleme mekanizmaları" dedi.

Altın Güneş, çocukların suç faili hâline gelmesi durumunda önceliğin rehabilitasyon ve topluma yeniden kazandırma olması gerektiğini belirterek, "Eğer koruma ve önleme yetersiz kaldığı ve bunların tamamı devlet tarafından yapılmış olmasına rağmen hâlâ da suç faili hâline gelen çocuklar olursa ilk yöntem olarak çocuğu demir parmaklıklar arkasına atıp unutmamak demektir onarma, toplumla bütünleşmesini, suç örüntüsünü bozacak rehabilitasyonu, diversiyon yöntemlerini ve onarıcı adalet mekanizmalarını inşa etmektir onarma ama önümüzdeki kanun teklifiyle yapılan bu son derece girift soruna karşı ezber ve kolay cevap üretmekten başka hiçbir şey değildir" diye konuştu.

Teklifin tümü üzerine konuşmalarının tamamlanmasının ardından TBMM Başkanvekili Tekin Bingöl, alınan karar gereğince kanun tekliflerinden ve komisyonlardan gelen işleri sırasıyla görüşmek için 6 Ağustos saat Perşembe günü 14.00'te toplanmak üzere birleşimi kapattı.