Haber: Ogün Akkaya
(TBMM) - TBMM Genel Kurulu'nda suç işleyen çocuklara ilişkin düzenlemeler görüşülürken, muhalefet milletvekilleri teklifin cezalandırma odaklı olduğunu savunarak yoksulluk, uyuşturucu, eğitimden kopuş ve suç örgütleriyle mücadele çağrısı yaptı. Görüşmelerde YENİ Parti Trabzon Milletvekili Sibel Suiçmez ile AK Parti İstanbul Milletvekili ve Komisyon Başkanı Müşerref Pervin Tuba Durgut arasında da komisyonun çalışmaları üzerinden tartışma yaşandı. İYİ Parti Aksaray Milletvekili Turan Yaldır ise "ıslah olmayan" suçlular için Suriye'de cezaevi inşa edilmesini önerdi.
Meclis Başkanvekili Pervin Buldan başkanlığında toplanan TBMM Genel Kurulu'nda suç işleyen çocuklarla ilgili Çocuk Koruma Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi'nin 1 ile 9'uncu bölümlerini kapsayan ilk bölümü üzerine görüşmelere geçildi.
Görüşmeler sırasında teklifin 4'üncü maddesinde değişiklik öngören önerge kabul edildi. AK Parti Manisa Milletvekili Bahadır Yenişehirlioğlu ve milletvekillerinin imzasıyla verilen önergede, teklifin 4'üncü maddesiyle Türk Ceza Kanunu'nun 233'üncü maddesine eklenen dördüncü fıkrada yer alan "(madde 87)" ibaresinin "(madde 87, fıkra 2 ve 4)" şeklinde değiştirilmesi teklif edildi. Önerge Genel Kurul'da kabul edilirken, kabul edilen önerge doğrultusunda 4'üncü madde de kabul edildi.
"YOKSULLUĞU AZALTMADAN ÇOCUKLARIN SUÇA BULAŞMASININ ÖNÜNE GEÇMEK OLASI DEĞİL"
CHP Adana Milletvekili Müzeyyen Şevkin, teklifin bütüncül bir çocuk politikası üretmekten uzak olduğunu belirterek, "Tamamen cezalandırma mantığıyla hazırlanmış bir metindir" dedi. Şevkin, düzenlemenin belirli yaş gruplarına uygulanan cezaları artırmaktan ibaret olduğunu savunarak, uygulamanın 15-18 yaş arasındaki çocukları da kapsaması gerektiğini söyledi. Çocukların suç işledikten sonra daha ağır cezalandırılarak korunamayacağını, çocukların suç işlemesinin önlenmesi gerektiğini ifade eden Şevkin, çocuk adalet sisteminin yoksulluk, eğitimden kopuş, ihmal, istismar, çocuk işçiliği ve örgütlü suç ağlarıyla mücadele etmesi gerektiğini söyledi.
Şevkin, Şanlıurfa ve Kahramanmaraş'taki okul olaylarını araştırmak üzere kurulan komisyonun bulguları beklenmeden teklifin Adalet Komisyonu'na getirilmesini de eleştirerek, "Yirmi dört yıllık AKP iktidarında ne yazık ki orta sınıf tamamen yok edildi, çok zengin ve çok yoksul kesimler oluşturuldu ve ne yazık ki yönetilen bir yoksulluk ortaya çıktı" dedi. Şevkin, "Yoksulluğu azaltmadan çocukların suça bulaşmasının önüne geçmek olası değildir, önce bataklığın kurutulması gerekir" ifadelerini kullandı.
"GÜNDE 538 ÇOCUK SUÇA BULAŞIYOR"
YENİ Parti Burdur Milletvekili İzzet Akbulut, kanun teklifinin adında "çocuk koruma" ifadesi bulunmasına rağmen içeriğinde çocukların cezalandırılmasıyla karşı karşıya kalındığını söyledi. Suç varsa ceza olması gerektiğini ve cezaların caydırıcı olması gerektiğini belirten Akbulut, devletin de suça sürüklenen çocuklar konusunda sorumluluk alması gerektiğini ifade etti.
Akbulut, 2025 yılı verilerine göre çocukların karıştığı toplam olay sayısının 609 bin 959 olduğunu, bunların 196 bininde çocukların suça sürüklendiğini belirterek, "Aşağı yukarı, ortalama günde 538 çocuk denilecek yaşta yurttaşımız suça bulaşıyor" dedi. Suça sürüklenen çocukların en fazla yaralama ve uyuşturucu suçlarıyla karşı karşıya olduğunu aktaran Akbulut, uyuşturucu sorunuyla mücadele edilmesi halinde suça sürüklenen çocukların sayısının da azalacağını söyledi. Akbulut, çocukların suça sürüklenmesinde ülkede her geçen gün derinleşen ekonomik yoksulluğun da göz ardı edilmemesi gerektiğini kaydetti.
"TOPLUMA KAZANDIRMA GEREKÇELERİ SUNUYORDUNUZ, TAM TERSİ TEKLİFLE KARŞIMIZDASINIZ"
YENİ Parti İstanbul Milletvekili Turan Taşkın Özer, iktidarın çocuk adaletine ilişkin politikasını dönemin siyasi manevralarına göre şekillendirdiğini savundu. Özer, daha bir yıl önce "Büyük bir reform" olarak sunulan 10’uncu yargı paketinde hükümlü çocukların doğrudan çocuk eğitimevlerine gönderilmesinin teklif edildiğini hatırlatarak, "O gün çocuğun üstün yararı, rehabilitasyon, topluma kazandırma gibi gerekçeler sunuyordunuz, şimdi ise tam tersi bir teklifle karşımızdasınız, şimdi ‘Eğitimevi değil cezaevi.' diyorsunuz" dedi.
Çocukların cezaevlerinden eğitimevlerine geçişine ilişkin kararın idare ve gözlem kurullarına bırakılmasını eleştiren Özer, kurulların hangi objektif esaslara ve kriterlere göre karar vereceğinin belirsiz olduğunu söyledi. Özer, "Bir yıl içinde çocukların üstün yararı mı değişti? Tabii ki hayır. Çocuk psikolojisi mi değişti? Tabii ki hayır. Uluslararası çocuk hukuku mu değişti? Tabii ki hayır" ifadelerini kullanarak, değişenin önlenemeyenin çeteler, büyüyen şiddet ve zayıflayan koruyucu sosyal politikalar olduğunu savundu.
ÇOCUK HÜKÜMLÜLERİN EĞİTİMEVİNE AYRILMASINDA AVUKAT DA DEĞERLENDİRMEYE KATILACAK
AK Parti’nin 7’nci maddeye ilişkin önergesi de Genel Kurul'da görüşüldü. Önergede, çocuk hükümlülerin çocuk kapalı ceza infaz kurumundan çocuk eğitimevine ayrılmalarında yapılacak değerlendirmeye katılacak uzmanların kapsamının genişletilmesi ve doğrudan çocuk eğitimevlerinde infaz edilecek cezaların belirlenmesi öngörüldü.
Önergeyle, 5275 sayılı Kanun’un 15’inci maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan "ve öğretmen" ibaresinin, "öğretmen ve Türkiye Barolar Birliği'nin çocuk hakları komisyonundan görevlendireceği avukat" şeklinde değiştirilmesi teklif edildi. Ayrıca maddeye eklenen dördüncü fıkranın (a) bendinin, "Kasıtlı suçlardan toplam üç yıl veya daha az süreli hapis cezasına mahkum olanlar" şeklinde düzenlenmesi istendi. Önergenin gerekçesinde, çocuk hükümlülerin çocuk kapalı ceza infaz kurumundan çocuk eğitimevine ayrılmalarında yapılacak değerlendirmeye katılacak uzmanların netleştirildiği ve doğrudan çocuk eğitimevlerinde infaz edilecek cezaların belirlendiği ifade edildi. Önerge kabul edildi.
"ÇOCUK SUÇA SÜRÜKLENMEDEN ÖNCE DEVLET NEREDEYDİ?"
YENİ YOL Bursa Milletvekili Mehmet Atmaca, çocukların suça sürüklenmesinin nedenlerinin araştırılması gerektiğini belirterek, "Çocuğu suça sürükleyen yolu konuşmadan yalnızca cezaevini konuşmak, sebebi görmezden gelip sonucu cezalandırmaktır" dedi. Atmaca, "Çocuk suça sürüklenmeden önce devlet neredeydi?" diye sordu.
"ÇOCUKLARI KORUYACAĞIZ DERKEN AĞIR SUÇLARDA CEZASIZLIK ALGISI OLUŞTURAMAZSINIZ"
İYİ Parti Bursa Milletvekili Yüksel Selçuk Türkoğlu, çocukların korunması gerektiğini ancak mağdurların da gözetilmesi gerektiğini belirterek, "Adalet, sadece suç işleyeni koruyan bir sistem değildir; adalet, mağdurun gözyaşını da gören sistemdir" dedi. Türkoğlu, ağır suçlarda çocukların yaşına bağlı olarak ortaya çıkan ceza farkına dikkati çekerek, "Çocukları koruyacağız derken ağır suçlarda cezasızlık algısı oluşturamazsınız" diye konuştu.
DEM Parti Siirt Milletvekili Sabahattin Erdoğan Sarıtaş, çocuk adalet sisteminin çocuğu suç üzerinden değil, gelişimi, korunması ve topluma yeniden kazandırılması üzerinden değerlendirmesi gerektiğini söyledi. Sarıtaş, ceza infaz kurumlarında anneleriyle birlikte kalan 0-6 yaş arasındaki çocuklara dikkati çekerek, "Bu normal bir şey midir?" diye sordu.
YALDIR'DAN "SURİYE’DE CEZAEVİ İNŞA EDELİM" ÖNERİSİ
İYİ Parti Aksaray Milletvekili Turan Yaldır, çocukları suç örgütlerinin tetikçisi haline getiren çetelere karşı daha ağır yaptırımlar uygulanması gerektiğini savunarak, "Hırsızlık, uyuşturucu, tehdit, tecavüz ve cinayet gibi suçlara defalarca bulaşmış ve sadece ıslah olmayan faillerin gönderileceği, cezalarını da en ağır şekilde çekeceği Suriye'de bir cezaevi inşa edelim" önerisinde bulundu. Yaldır, böylelikle sokakların temizlenebileceğini ve insanların korkusuzca yaşayabileceğini söyledi.
SUİÇMEZ İLE DURGUT ARASINDA ATIŞMA
YENİ Parti Trabzon Milletvekili Sibel Suiçmez ile AK Parti İstanbul Milletvekili ve Komisyon Başkanı Müşerref Pervin Tuba Durgut arasında, Çocuk Koruma Kanunu Teklifi'nin hazırlanma süreci ve ilgili Meclis araştırma komisyonunun çalışmaları üzerinden gerilim yaşandı. Suiçmez, Komisyon Başkanı Durgut’un tutumunu eleştirerek muhalefetin görüşlerinin dikkate alınmadığını ve kendisinin hedef gösterildiğini savundu. Durgut ise Suiçmez'in iddialarını reddederek, Komisyonun bilimsel çalışmalarının etik kurallar çerçevesinde yürütüldüğünü söyledi.
Genel Kurul'da kanun teklifinin birinci bölümünün tamamlanmasının ardından 10 ila 18'inci maddelerini kapsayan ikinci bölüme geçildi.