(TBMM) - CHP'nin mevsimlik tarım işçilerinin barınma, eğitim, sosyal güvence ve çalışma koşullarının araştırılmasına ilişkin önergesi Genel Kurul'da tartışmalara neden oldu. CHP'li Mahmut Tanal, mevsimlik işçilerin temel haklardan mahrum bırakıldığını ve kadın işçilerin ücret eşitsizliğiyle karşı karşıya olduğunu savunurken, AK Parti'li Ali Özkaya hükümetin bu alanda önemli yatırımlar yaptığını belirtti. Tanal ile AK Parti sıraları arasında yaşanan polemiklerin ardından önerge, AK Parti ve MHP milletvekillerinin oylarıyla reddedildi.
TBMM Genel Kurulu, Meclis Başkanvekili Tekin Bingöl başkanlığında toplandı. Genel Kurul'da alkolle ilgili düzenlemeler ile yapı kooperatiflerinin tarım arazileri üzerinde mülkiyet ve sınırlı ayni hak edinmelerinin yasaklanmasına ilişkin düzenlemeler içeren "Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu ile Çeltik Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi"nin görüşmelerine devam edilecek.
Kanun teklifi görüşmeleri öncesinde, Genel Kurul'da CHP'nin mevsimlik tarım işçilerinin haklarının ve yaşam koşullarının iyileştirilmesine yönelik verdiği araştırma önergesi gündeme geldi. Önerge üzerine söz alan CHP Şanlıurfa Milletvekili Mahmut Tanal, mevsimlik tarım işçileri ve ailelerinin yaşadığı barınma, eğitim, sosyal güvence ve ücret eşitsizliği sorunlarını Meclis kürsüsüne taşıdı.
Geçen yıl yaklaşık 600 bin mevsimlik tarım işçisinin Şanlıurfa, Mardin, Diyarbakır ve Şırnak gibi illerden Türkiye'nin 73 farklı kentine göç ettiğini belirten Mahmut Tanal, bu süreçte çocukların okuldan geri kaldığını vurguladı. Anayasa'da barınma, temiz su ve enerjiye erişim haklarının güvence altına alındığını hatırlatan Tanal, "Maalesef bu mevsimlik tarım işçileri Anayasa'mızın koruması altında olan insan haklarından yararlanamıyor" dedi.
Ankara'nın Haymana ilçesine bağlı Yergöme köyünde yaşanan sağanak yağış nedeniyle işçilerin çadırlarını sel bastığını aktaran Tanal, yetkililere çağrıda bulundu. Cumhurbaşkanlığının mevsimlik tarım işçilerine yönelik genelgesinin uygulanmadığını savunan Tanal, "Buradan Haymana Kaymakamlığına, Ankara Valisine, Cumhurbaşkanına sesleniyoruz: Mevsimlik tarım işçilerini, şu anda Haymana'da sel altında kalan vatandaşlarımızı bir an önce bu akşam otellere yerleştirin" ifadelerini kullandı.
"SOSYAL GÜVENCELERİ YOK"
Mevsimlik tarım işçilerinin İş Kanunu'nun 4'üncü maddesi uyarınca kapsam dışı bırakılmasını eleştiren Tanal, 50 kişinin altında çalışan yerlerde mesai ücreti ve sigorta mecburiyeti olmadığını belirtti. İşçilerin sosyal güvenceden mahrum bırakıldığını söyleyen Tanal, "Bu ne demek? Arkadaş, ben seni anayasal hakların dışına atmışım, sen bundan yararlanamıyorsun" diyerek tepki gösterdi. İşçileri tarlaya taşıyan minibüslerin de "ticari kazanç" gerekçesiyle bağlandığını ifade eden Tanal, bu mağduriyetlerin bir an önce giderilmesi gerektiğini vurguladı.
Genelge uyarınca tarım işçisi çocuklarının internet üzerinden eğitim alması gerektiği maddesine değinen Tanal, Millî Eğitim Bakanlığı tarafından bu amaçla açılan siteye erişilemediğini söyledi. Kürsüden duruma tepki gösteren Tanal, "Siteye girin, siteye erişemiyorsunuz, site kapalı. Burada devlet vatandaşını kandırır mı? Bu çocuklar ne olacak? Bu çocuklar mağdur durumda" sözleriyle bakanlığa seslendi.
"KADIN ERKEK ARASINDAKİ YEVMİYE EŞİTSİZLİĞİNİ NASIL GİDERECEĞİZ"
Konuşmasında TÜİK'in 2025 yılı verilerine de değinen Mahmut Tanal, kadın ve erkek işçiler arasında ciddi bir yevmiye eşitsizliği olduğunu ifade etti. Tohum ekme ve bağ budama gibi işlerde kadınlara erkeklerden daha düşük ücret ödendiğini belirten Tanal, Anayasa'nın eşitlik ilkesini hatırlatarak şöyle konuştu:
"Hani Anayasa'da kadın-erkek eşitti? Anayasa’nın 10'uncu maddesi 'eşitlik' diyor, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 14'üncü maddesi 'kayırmacılık yasağı' diyor. Değerli Bakanım, Allah rızası için siz bizim aynı zamanda İnsan Hakları Komisyonu Başkanımızsınız, bu kadın ile erkek arasındaki ücreti, yevmiye eşitsizliğini nasıl gidereceğiz? Kim bunu giderecek?"
CHP'nin önerisi üzerine AK PARTİ Grubu adına söz alan Afyonkarahisar Milletvekili Ali Özkaya, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve eski Başbakan Binali Yıldırım dönemlerinde mevsimlik işçilere yönelik çok yoğun genelgeler çıkarıldığını hatırlattı. Özkaya, "Bugün bile 19 ilimizde 33 tane tesis yapılmış, bunlarla ilgili 137 milyon lira valiliklere kaynak aktarılmış ve çalışmalara kalıcı alanlar oluşturulmuştur" diyerek yapılan yatırımları paylaştı.
"LAFLA PEYNİR GEMİSİ YÜRÜMÜYOR"
Kendi seçim bölgesi olan Afyonkarahisar’ın vişne, haşhaş, patates ve pancar gibi tarımsal ürünlerde Türkiye’nin öncü illerinden biri olduğunu belirten Özkaya; kentteki mevsimlik işçilerin temiz su, barınma, elektrik, sağlık ve eğitim ihtiyaçlarına yönelik her türlü tedbiri aldıklarını, AK Partili belediyeler ile il özel idaresinin bu konuda yoğun gayret sarf ettiğini söyledi. İşçilerin belirli dönemlerde çalışması nedeniyle kalıcı tesisler yapmanın kolay olmadığını da ekleyen Özkaya, Tanal'a yönelik eleştirilerini şu sözlerle sürdürdü:
"Lafla peynir gemisi yürümüyor Sayın Tanal, lafla peynir gemisi yürümüyor. Konuş, konuş ama kendinize geldi mi bir iş yapmıyorsunuz. Yapılanların eksikleri vardır, bunları tamamlamalıyız fakat araştırma önergelerine yasama faaliyetlerine geçesiye kadar günümüzün dört saatini, beş saatini aynı konulara ayırıyoruz."
Sürekli yeni araştırma önergeleri verilmesinin zaman kaybına yol açtığını ve Meclis çalışmalarını yavaşlattığını savunan Ali Özkaya, "Konuşma Meclis açısından mühim ancak sonuca etkili işleri bulmamız lazım. Bu açıdan da bu önergeye 'ret' oyu vereceğimizi, mevsimlik işçilerin sorunlarını zaten çözdüğümüzü, çözmeye devam edeceğimizi yüce Meclise söylüyorum" ifadesini kullandı.
"HORTUMLARI KESİYORUZ, HORTUMLARI"
AK Partili Özkaya'nın eleştirilerine yanıt vermek üzere yeniden söz alan CHP Şanlıurfa Milletvekili Mahmut Tanal, Özkaya'nın "eylem" eleştirilerine karşılık verdi. Tanal, şu ifadeleri kullandı:
"Benim elime aldığım hortum su hortumudur ama sizin elinize aldığınız hortum milletin o kaynaklarını soyan hortumdur, biz o hortumları kesiyoruz, hortumları. Eğer siz bu milletin cebine o hortumları bağlamamış olsaydınız mevsimlik tarım işçisi Şanlıurfa'dan Türkiye'nin 73 iline gitmezdi. Sizin o hortumlarınız yüzünden o mevsimlik tarım işçileri bugün sel altında kalmış, çadırda yaşıyor, barınma hakkı yok, enerjisi yok, temiz suya ulaşamıyor. Asıl amacımız sizin halkın cebine bağladınız o hortumları kesmektir."
Yoksulluğun sorumlusunun iktidar olduğunu savunan Tanal, "Yoksulluğu artıran AKP'dir. Vatandaşın şu anda çocuğu okula gidemiyorsa yoksulluğu siz artırdınız, sebebi sizsiniz, sorunu yaratan AKP. Sorunu yaratan AKP bu çözümün parçası olamaz" dedi. CHP'li belediyelerin tarım daire başkanlıkları aracılığıyla vatandaşa gübre ve hayvan desteği sağladığını belirten Tanal, sözlerini "Onun için bana dersen 'AKP eşittir yolsuzluk, AKP eşittir adaletsizlik, AKP eşittir hukuksuzluk, AKP eşittir diktatörlük, AKP eşittir faşizmdir.' Bu kadar kısa ve net" diyerek tamamladı.
"MİLLETİMİZ, AK PARTİ BELEDİYECİLİĞİNİ BİLİYOR"
Tartışmaların büyümesi üzerine AK Parti Grubu adına söz alan Grup Başkanvekili Abdulhamit Gül, CHP’li Tanal’ın sözlerine tepki gösterdi. Gül, şunları söyledi:
"Milletimiz, kimin ne olduğunu, kimlerin kendisinin yanında durduğunu, kimlerin hizmet ve eser siyaseti yaptığını, kimlerin de kısır çekişmelerle, polemiklerle, kliklerle, hiziplerle milleti değil de kendilerini, ikballerini, geleceğini düşündüğünü çok iyi biliyor. Bunun en somut örneği bu hafta sonu yapılan seçimlerdir. Dolayısıyla, partimize yönelik, hükûmetimize yönelik, yaptığımız tüm icraatlara yönelik kabul etmediğimiz tüm bu ithamları aynen iade ediyoruz. Bu hususta milletimiz AK Parti belediyeciliğinin yıllarca yapmış olduğu tüm hizmetleri çok iyi biliyor, CHP belediyeciliğinin de neler yaptığını çok iyi biliyor, görüyor."
"SİZ, SİZİ ELEŞTİREN ESKİ MİLLETVEKİLİNİ TUTUKLAYAN BİR PARTİSİNİZ"
AK Parti Grup Başkanvekili Abdulhamit Gül'ün açıklamaları üzerine söz alan CHP Grup Başkanvekili Ali Mahir Başarır, iktidara yönelik eleştirilerde bulunarak, "Şimdi, ilk söz Sayın Abdulhamit Gül'e: 5 tane belde seçimi ki çok sevdiğimiz insanlar toplam nüfus 10 bin, onu kazanmakla övünüyor ama 16 milyon İstanbullunun seçtiği belediyeye darbe yapmaktan utanmıyor; bu birincisi. İkincisi, 'hortum' dediniz ya, yıllar önceki bir konuşma aklıma geldi. Sayın Devlet Bahçeli kürsüde konuşuyor, 'Hortumla götürdüler.' deniliyor, o da 'Ne hortumu, kanalizasyon borusuyla götürdüler.' diyor; sizin haliniz budur. Siz, bir bakanın kendi şirketinden yaptığı ticaretin hesabını veremeyen bir partisiniz! Siz, alınan trilyonluk hediyelerin hesabını veremeyen bir partisiniz. Siz, sizi eleştiren eski milletvekilini tutuklayan bir partisiniz. Her tarafınız rezaletin içerisinde, pisliğe batmış; bizi suçluyorsunuz" ifadelerini kullandı.
CHP'nin önerisi AK Parti ve MHP'li milletvekillerinin oylarıyla reddedildi.