(TBMM) - CHP Aydın Milletvekili Hüseyin Yıldız, geçen yıl 220-240 lira arasında satılan incirin kilogram fiyatının bu yıl 130 lirayı aşamadığını, zeytin üreticisinin ise 25 dönümlük araziden elde ettiği 850 bin liralık gelir karşılığında 700 bin lira masraf yaptığını belirterek, "Bu ülkede çiftçi kazanmadığı zaman esnaf kazanamaz, esnaf kazanmadığı takdirde sanayici kazanamaz, sanayici kazanmadığı takdirde Türkiye batar. Aydın için her zaman 'Dağlarından yağ, ovalarından bal akıyor.' diyorlardı, şu an Aydın'ın dağlarında ve ovalarında icra memurları geziyor" dedi.

CHP'nin, Aydın başta olmak üzere Türkiye genelinde incir ve zeytin üreticilerinin yaşadığı ekonomik sorunların, üretici fiyatları ile tüketici fiyatları arasındaki farkın, artan tarımsal girdi maliyetlerinin ve tarımsal desteklerin yeterliliğinin araştırılması amacıyla verdiği Meclis araştırması önerisi TBMM Genel Kurulu'nda görüşüldü.

CHP'nin TBMM Başkanlığı'na sunulan Meclis araştırması önergesinde, 2025 ve 2026 yıllarında incir ve zeytin üreticilerinin alım fiyatlarında yaşanan değişimlerin, artan tarımsal girdi maliyetlerinin, üretici ile tüketici fiyatları arasındaki farkın, tarım satış kooperatiflerinin alım ve pazarlama politikalarının ve tarımsal desteklerin yeterliliğinin araştırılması istendi. Önergenin gerekçesini CHP Grubu adına Aydın Milletvekili Hüseyin Yıldız açıkladı.

CHP'Lİ YILDIZ: İNCİRİN KİLOSU 130 LİRAYI AŞAMADI

Yıldız, yalnızca incir ve zeytin üreticilerinin değil, Türkiye genelindeki bütün çiftçilerin ekonomik sorunlarla karşı karşıya olduğunu belirterek, Aydın'da 17 ilçeyi gezdiklerini ve Türkiye'de üretilen incirin yüzde 80'inin Aydın'da yetiştirildiğini söyledi.

Geçen yıl incirin kilogramının en düşük 220 liradan satıldığını, fiyatın 240 liraya kadar çıktığını belirten Yıldız, 2026 yılında ise incirin kilogram fiyatının 130 lirayı aşamadığını ve üreticinin ürününe alıcı bulamadığını ifade etti.

İncir üreticilerinin geçmişte elde ettikleri gelirle çocuklarının eğitim masraflarını karşıladığını, araç ve traktörlerini yenilediğini, evlerinin ihtiyaçlarını giderdiğini anlatan Yıldız, çiftçinin durumunun iktidar döneminde giderek kötüleştiğini savundu.

Yıldız, TARİŞ ve kooperatiflerin üreticiyi korumak için devreye girmesi gerektiğini belirterek, "Bugün eğer fiyatlar düşmüşse TARİŞ'i devreye sokmanız gerekiyor, kooperatifleri devreye sokmanız gerekiyor. Sadece aradaki aracıya kazandırırsak kusura bakmayın, siz buradaki üreticiyle değil, hep tüccarlarla beraber hareket ediyorsunuz anlamına gelir" dedi.

"25 DÖNÜM ZEYTİNLİKTEN SADECE 150 BİN LİRA KAZANDI"

Karacasu'da görüştüğü bir zeytin üreticisinin yaşadığı ekonomik sıkıntıları aktaran Yıldız, 25 dönümlük zeytin arazisinin hasadı için yapılan harcamalarla elde edilen geliri karşılaştırdı.

Yıldız, görüştüğü üreticinin kendisine, "25 dönüm arazim var yani zeytin ağacım var 25 dönüm. Biz 4 kardeştik, babam bunu üreterek, toplayarak bizi okuttu, evlendirdi. AK PARTİ iktidara gelmeden biz yine çocuklarımızı okutuyorduk bütün gelirle. Sonra, bu sene baktığımızda 25 dönüm zeytini topladım, 300 bin lira masraf ettim, 400 bin lira toplama parasını verdim, toplam 700 bin lira; sattığım fiyat 850 bin liradır" dediğini aktardı.

Üreticinin 25 dönümlük zeytinlikten yalnızca 150 bin lira gelir elde edebildiğini belirten Yıldız, yemeklik zeytinin kilogram fiyatının 20 liraya kadar düştüğünü söyledi. TARİŞ ve kooperatiflerin neden müdahale etmediğini soran Yıldız, çiftçilerin borçlarının ertelenmesi ve desteklerin sağlanması gerektiğini ifade etti. Yıldız, "Bu ülkede çiftçi kazanmadığı zaman esnaf kazanamaz, esnaf kazanmadığı takdirde sanayici kazanamaz, sanayici kazanmadığı takdirde Türkiye batar değerli arkadaşlar" dedi.

Çiftçilerin borçlarının ertelenmemesi ve desteklerin verilmemesi durumunda gelecek yıl üreticilerin incir ve zeytin bahçelerine bakım yapamayacağını, hasat gerçekleştiremeyeceğini savunan Yıldız, AK Parti ve MHP milletvekillerine önergeye destek verme çağrısı yaptı.

Aydın'da pamuk üretiminin de gerilediğini belirten Yıldız, Söke'de pamuğun yerini ayçiçeğine bıraktığını, ayçiçeğinin hasat döneminde ise vergi oranının yüzde 20'den yüzde 12'ye düşürüldüğünü söyledi. Yıldız, iktidarın ithalatçılarla iş birliği yaptığını ileri sürerek, "Aydın için her zaman 'Dağlarından yağ, ovalarından bal akıyor.' diyorlardı, şu an Aydın'ın dağlarında ve ovalarında icra memurları geziyor" diye konuştu.

YENİ YOL PARTİLİ ÖZDAĞ: İNCİR ÜRETİCİSİ 135 LİRAYA SATIYOR, MARKETTE 700 LİRAYI AŞIYOR

Yeni Yol Grubu adına konuşan Muğla Milletvekili Selçuk Özdağ, iktidarın tarımsal üretim konusunda yalnızca söz ürettiğini, çiftçileri fırsatçı tüccarların, tüketicileri ise yüksek fiyatla ürün satan marketlerin insafına bıraktığını savundu.

Türkiye'de zeytin ve incirin hem gıda hem de endüstriyel üretim açısından önemli iki tarımsal ürün olduğunu belirten Özdağ, kuru incirin üreticide 135 liradan alınırken markette 700 liranın üzerinde satıldığını söyledi.

İYİ PARTİLİ KOCAMAZ: ÜRETİCİ MALİYETLERİNİ KARŞILAYAMIYOR

İYİ Parti Grubu adına konuşan Mersin Milletvekili Burhanettin Kocamaz, zeytin ve incirin milyonlarca kişinin geçim kaynağı olduğunu belirterek, Mersin'de de Mut, Tarsus, Silifke ve Erdemli ilçelerinde zeytin üretimi yapıldığını söyledi.

Bu yıl yüksek rekolteye rağmen zeytin fiyatlarının üreticinin beklentisini karşılamadığını ifade eden Kocamaz, Türkiye Ziraat Odaları Birliği verilerine göre Eylül 2025'te kilogramı 231 lira 85 kuruş olan zeytinyağının üretici fiyatının Eylül 2026'da 271 lira 87 kuruşa yükseldiğini, ancak bu artışın üretim maliyetlerini karşılamaya yetmediğini belirtti.

Mersin'de zeytinyağının litresinin 200 liraya kadar düştüğünü kaydeden Kocamaz, aynı dönemde mazot, gübre, elektrik, işçilik ve nakliye maliyetlerinin çok daha yüksek oranlarda arttığını söyledi.

Mazotun litre fiyatının bir yılda yüzde 70'in üzerinde artarak 100 liraya ulaştığını belirten Kocamaz, üreticinin elinden çıkan ürünle tüketicinin ödediği fiyat arasındaki farkın büyük bölümünün aracılara ve tedarik zincirine gittiğini savundu.

Kocamaz, "Bugün öyle bir noktaya gelindi ki bazı ürünlerde ekip dikmemek, üretmemekten daha karlı hâle getirmiş geliyor. Uygulanan tarım politikalarıyla sadece çiftçinin ekonomik zararı değil, umudu da kaybolmuştur" dedi.

DEM PARTİLİ ÖCALAN: ÜRETİCİ MALİYETİN ALTINDA SATIYOR, TÜKETİCİ BİRKAÇ KAT FAZLASINI ÖDÜYOR

DEM Parti Grubu adına konuşan Şanlıurfa Milletvekili Ömer Öcalan, üreticinin ürününü maliyetinin altında satmak zorunda kaldığını, tüketicinin ise aynı ürünü birkaç kat fazla fiyatla aldığını söyledi.

Tarım politikasının bulunmadığını savunan Öcalan, incir ve zeytinin yanı sıra Adana'da narenciye, Osmaniye'de yer fıstığı, Antep ve Şanlıurfa'da Antep fıstığı, Malatya'da şeker pancarı ve Adıyaman'da tütün üreticilerinin de benzer sorunlarla karşı karşıya olduğunu ifade etti.

Öcalan, tarımsal üretimden geçinen kesimlere değer verilmediğini belirterek, iktidarın temel politikalarının üretim yerine finanstan para kazanmak olduğunu savundu.

YENİ PARTİLİ KARAKOZ: ÇİFTÇİ ÜRETEREK VE ÇALIŞARAK BATIYOR

Yeni Parti Grubu adına konuşan Aydın Milletvekili Evrim Karakoz, Türkiye'de çiftçilerin ve hayvancılıkla uğraşan üreticilerin üreterek zarar ettiğini söyledi.

Ürünlerin tarlada kaldığını, satılabilen ürünlerin de üreticiye kazanç sağlamadığını belirten Karakoz, marketlerde ise vatandaşların ucuz ürüne ulaşamadığını ifade etti.

İktidarın ithalatı önceleyen bir tarım politikası uyguladığını savunan Karakoz, tarımda planlama ve program bulunmadığını, çiftçilere hak ettikleri desteğin verilmediğini söyledi.

Avrupa ülkelerinde zeytinyağının litresine 50 lira destek verildiğini, Türkiye'de ise zeytinyağı ve incire destek sağlanmadığını ileri süren Karakoz, çiftçilerin borçlarını ödeyemediğini, borçların ertelenmesi, faizlerin sıfırlanması ve yapılandırılması yönünde somut adım atılmadığını kaydetti.

Mazot fiyatının geçen yıl 50 lira civarındayken bu yıl 100 liraya ulaştığını belirten Karakoz, "Çiftçilerimiz bu hâle bir yılda gelmedi, çiftçilerimiz bu duruma göz göre göre geldi. Bizler buralarda söyledik, çiftçilerimiz haykırdı; sizler sadece seyrettiniz" dedi.

AK PARTİLİ SARIBAŞ: ÜRETİCİNİN EMEĞİNİ DEĞERLİ KILMAK HEPİMİZİN GÖREVİ

AK Parti Grubu adına konuşan Aydın Milletvekili Seda Sarıbaş, Aydın'ın incir ve zeytin üretimindeki önemine işaret ederek, üreticilerin emeğini değerli kılmanın ve gelecek nesillere güçlü bir tarımsal miras bırakmanın herkesin görevi olduğunu söyledi.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan liderliğinde tarımın yalnızca üretimden ibaret görülmediğini, tarladan sofraya, hasattan ihracata kadar bütün süreçlere değer verildiğini belirten Sarıbaş, üreticilere uygulamalı eğitimler verildiğini ve yeni üretim tekniklerinin yaygınlaştırıldığını ifade etti.

Üreticilerin sorunlarının dile getirilmesinin önemli olduğunu ancak yalnızca Meclis araştırması önergesiyle gündeme taşınmasının yeterli olmadığını savunan Sarıbaş, asıl meselenin çözüm üretmek ve yapılan yatırımları geliştirmek olduğunu söyledi. Sarıbaş, "Bizim derdimiz yalnızca bugünün mahsulünü almak değil, incir ve zeytinle gelecek nesillere daha güçlü bir marka olarak taşımaktır" dedi.

Görüşmelerin ardından CHP'nin Meclis araştırması önerisi yapılan oylamada reddedildi.