(TBMM) - TBMM Genel Kurulu'nda İYİ Parti Grup Başkanvekili Uğur Poyraz, fon krizinin 7 milyon borsa yatırımcısını etkilediğini belirterek "Bu Parlamento 455 bin yurttaşın mağduriyetini, 6,5-7 milyon borsada işlem yapan yatırımcının mağduriyetlerini ortadan kaldırmak zorunda" dedi. CHP Grup Başkanvekili Sevda Erdan Kılıç HABAŞ'ta yaşanan işçi ölümlerine seri katil benzetmesi yaptı.
TBMM Genel Kurulu, Meclis Başkanvekili Tekin Bingöl başkanlığında toplandı. Bingöl'ün gündeme geçmeden önce grup başkanvekillerine söz vermesinin ardından siyasi parti temsilcileri gündemdeki gelişmelere ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
ÖZDAĞ: BUGÜN KURDUKLARI DEVLETİN ADINI SİZE DEKLARE ETMEK İSTİYORUM;MAĞDURLAR CUMHURİYETİ
Yeni Yol Grup Başkanvekili Selçuk Özdağ, Cumhuriyet'in kuruluş sürecini ve Türkiye'de yaşanan siyasi değişimleri değerlendirdi. Cumhuriyet'in kurucularının büyük sıkıntıların ardından yeni bir devlet inşa etmeye çalıştığını belirten Özdağ, 29 Ekim 1923'te Cumhuriyet'in tanımlanması sırasında "Kimsesizlerin kimsesi olacağız" ifadesinin kullanıldığını anımsattı.
Aradan geçen 103 yılda farklı hükümetlerin görev yaptığını ve her hükümetin Türkiye'ye hizmetlerinin yanı sıra eksikliklerinin de bulunduğunu söyleyen Özdağ, Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'ne geçişin ardından bazı danışmanların "Biz yeni bir devlet kuruyoruz ve bu devletin isteseniz de istemeseniz de kurucusu Sayın Recep Tayyip Erdoğan" ifadelerini kullandığını aktardı.
Bu söyleme itiraz ettiğini belirten Özdağ, şöyle konuştu:
"Cumhuriyetimizin bir kurucusu var ve kurucu kişiler var, Atatürk ve arkadaşlarıydı. Şimdi ise başbakanlar var, cumhurbaşkanları var. Yeni bir cumhuriyete, yeni bir devletin kuruculuğuna da ihtiyacımız yok; bunu söylemiştim. Şimdi, ben bu güzel ülkeyi mağdurlar cumhuriyetine çeviren, yani bugün o günkü devletimizin adı 'Türkiye Cumhuriyeti Devleti' idi, bugün ise o kurdukları devletin adını size deklare etmek istiyorum: 'Mağdurlar Cumhuriyeti.'"
POYRAZ: FON KRİZİ 7-7,5 MİLYON YURTTAŞI ETKİLİYOR
İYİ Parti Grup Başkanvekili Uğur Poyraz, fon krizinin 62'nci gününde olduğunu belirterek "Fon krizi deyince herkesin, yani 86 milyonun aklına fonda yatırım yapmış 455 bin vatandaşımız geliyor. Oysaki fon krizinden sebep borsada yatırım yapan 6,5-7 milyon vatandaşımız da tekil yatırımcı da perişan hâle geldi. Yani adamın 4 milyon borsada kâğıdı varsa şu an değeri 1,5 milyona indi" dedi.
Krizin ekonomik etkilerinin daha geniş bir alana yayıldığını savunan Poyraz, esnaf ve sanayicilerin iş hacminin yaklaşık yüzde 30-35 azaldığını ileri sürdü. Poyraz, "Gittikçe Türk ekonomisi durma noktasına doğru ilerliyor. Bunun çaresi bu fon krizinde, bu işi tezgâhlayanlarla ve onların kim olduğunun belli olmasıyla sınırlı mı olacak? Hayır, bunun çözümünü bu Parlamento bulmak zorunda" diye konuştu.
Poyraz, yatırımcıların mağduriyetlerinin giderilmesi için öncelikle ülkede güven ortamının sağlanması gerektiğini belirterek "Devletin tüm kurumlarına ilişkin vatandaşın güven problemi varken bunları nasıl inşa edeceğiz? İşte o yüzden bu sistemin özü itibarıyla, Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nin özü itibarıyla yıllardır dediler ki: 'Sayın Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliğinde, Sayın Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan'ın talimatıyla, Sayın Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan'ın kararlılığıyla.' Yıllardır bize bunu söylediler."
Fon kriziyle birlikte Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliğine ve talimatlarına yapılan vurguların yerini farklı açıklamaların aldığını söyleyen Poyraz, "Sayın Cumhurbaşkanının bir hafta, on gün önce muttali oldu konuya ilişkin. O zaman başka bir risk ortaya çıkmıyor mu? O risk de Sayın Cumhurbaşkanının bilgi kaynaklarında. Hadi oradaki bürokratlar bu haltı yedi, AK Parti'deki birtakım elitler de bu haltı yedi, siyasetçiler de bu haltı yedi. Peki, bunu denetleyip ona götürecek makamlar da bu işin içinde. O zaman bu, Sayın Cumhurbaşkanının kurduğu bütün sistem çökmüş anlamına gelmiyor mu?" diye sordu.
Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın grup toplantısında yatırımcıların yüzde 81'inin anaparasının tamamının karşılandığını söylediğini anımsatan Poyraz, tartışmaya konu fonların 150-160 civarında olduğunu, bunlardan 97'sinin doğal tasfiye sürecinde bulunduğunu belirtti. Krizin ve paranın dörtte üçünün iki veya üç fonda yoğunlaştığını ifade eden Poyraz, bu fonlarla ilgili 60 günü aşkın süredir çözüm üretilemediğini savundu.
Poyraz, milletvekillerinin araştırma komisyonu kurulması yönündeki çağrılarına yanıt verilmediğini kaydederek "Altmış iki gün geçti, tık yok. Altmış iki gündür evlere ateş düştü, ekonomi durma noktasına doğru ilerliyor" dedi.
ERDAN KILIÇ: HABAŞ'TA 21 GÜNDE ÜÇ AYRI OLAYDA 21 CAN KAYBI YAŞANDI
CHP Grup Başkanvekili Sevda Erdan Kılıç, İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Meclisi'nin derlediği kayıtlara göre HABAŞ işletmelerinde bugüne kadar en az 45 işçinin yaşamını yitirdiğini belirten Kılıç, "Yani 45 can ve 'en az' diyoruz. Düşünün, bir şirketin kazancı kuruşu kuruşuna hesaplanıyor, o şirketin işletmesinde kaç kişinin öldüğünü söylerken 'en az' ibaresini kullanmak zorunda kalıyoruz. İşçinin hayatına biçilen değer de bu aslında" dedi.
HABAŞ'ta 1995 yılından bu yana iş kazalarının yaşandığını söyleyen Kılıç, geçmişteki işçi ölümlerine ilişkin dava süreçlerini de gündeme getirdi. Kadir Özdemir'in ölümünün ardından açılan tazminat davasında mahkemenin HABAŞ'ı yüzde 70 asli kusurlu bulduğunu belirten Kılıç, Raif Çatan'ın ölümüne ilişkin dava sürecinde ise işçinin can yeleği verilmeden çalıştırıldığının gündeme geldiğini ifade etti.
Şirketin 2025 Sürdürülebilirlik Raporu'ndaki verileri paylaşan Kılıç, kayıp günlü iş kazalarının toplamının 2024'te 147 iken 2025'te 229'a yükseldiğini ve bir yılda yüzde 55,8 arttığını söyledi. Alt işveren kazalarının 38'den 83'e çıktığını, artışın yüzde 118,8 olduğunu belirten Kılıç, taşeron işçilerdeki kazaların da iki katını aştığını kaydetti.
Kılıç, şirket yönetimine ve ilgili Bakanlığa, "Kendi raporunuzda yazdığınızı da mı görmediniz? Hangi önlemi aldınız, hangi tehlikeyi ortadan kaldırdınız? Bakanlığa da soruyorum: Bu artışı görmediniz mi? Gördüyseniz siz ne yaptınız orada? Raporun kapağına bunu yazmakla çözüm oluyor mu?" sorularını yöneltti.
HABAŞ'ta 21 Ekim'de Hakan Doğan'ın, 5 Kasım'da Eyüp Eğinli'nin ve 9 Kasım'da 19 işçinin hayatını kaybettiğini belirten Kılıç, "21 günde üç ayrı olayda 21 can" dedi. Olayların ardından dokuz kişinin tutuklandığını, HABAŞ Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Rüştü Başaran ile bir şüpheli hakkında ev hapsi kararı verildiğini belirten Kılıç, "Resimlerde görmüşsünüzdür, yani ev ev değil yalı, kocaman bir yalı. İşçiler nerede? Söylerken içimiz acıyor; işçiler mezarda, gözü yaşlı aileler evlerinde. Gazetecilere gelince cezaevi, sendikacılara gelince cezaevi; patrona ev hapsi hem de lüks evinde, yalısında. Bu tablo toplum vicdanında patronun bir kez daha ödüllendirildiğini hissettiriyor aslında. Adaletin terazisi servete göre ölçülmemeli. Maalesef bu ülkede böyle ölçülüyor" diye tepki gösterdi.
Kılıç, 13 Kasım sabahı işçilere fabrika girişinde telefonlarını teslim etmelerinin söylendiğini, işçilerin buna karşı çıkarak fabrika önünde eylem yaptığını ve jandarmanın müdahalesinin ardından gözaltına alınan işçilerin serbest bırakıldığını anlattı.
İşçilerin arkadaşlarını toprağa verdikten sonra kendi hayatlarından da endişe ettiklerini belirten Kılıç, yönetimin telefonları toplama ve görüntüleri kontrol etme çabasına tepki gösterdi. Kılıç, "Fabrikanın güvenliğini sağlayamıyorlar, fabrikanın görüntüsünü kontrol etme peşine düşmüşler. Neden korkuyorsunuz, hangi görüntünün çıkacağından korkuyorsunuz? Daha ne çıksın HABAŞ'la ilgili? İşçinin hayatını korumakta gösterilmeyen kararlılığın, itirazı bastırırken bu kadar yoğun gösterilmesi; sesini çıkarana gözaltı, orada jandarma müdahaleleri asla kabul edilemez" ifadelerini kullandı.
Kılıç, geçmiş denetim raporlarının, bakım kayıtlarının, tespit edilen eksikliklerin ve uygulanan yaptırımların açıklanmasını istedi. İşçilerin uyarılarının araştırılması gerektiğini belirten Kılıç, hayati tehlike giderilinceye kadar bazı bölümlerde çalışmanın durdurulmasını, ancak bu süreçte işçilerin ücretlerinden kesinti yapılmamasını talep etti.
"BELEDİYE BAŞKANLARININ TUTUKSUZ YARGILANMASINI GÜVENCEYE ALACAK DÜZENLEMEYİ DESTEKLİYORUZ"
CHP'li Erdan Kılıç, tutuklu belediye başkanlarının durumuna ilişkin değerlendirmelerde bulunarak, görevleriyle ilgili suçlamalarda belediye başkanlarının tutuksuz yargılanmasını güvence altına alacak bir düzenlemeyi desteklediklerini söyledi.
Tutuklamanın bir tedbir olduğunu ancak son iki yılda peşin cezaya dönüştürüldüğünü savunan Kılıç, "Kaçma şüphesi yoksa, delilleri karartma ihtimali yoksa zaten tutuklama olmamalıdır. Önünüze geleni tutukladınız, sonra insanlar suçsuzluklarını cezaevinden anlatmaya çalışıyorlar" dedi.
Türkiye Belediyeler Birliği Başkanı Ayşe Ünlüce ve beraberindeki heyetin TBMM'de kendilerini ziyaret ederek belediye başkanlarının görevleriyle ilgili suçlamalarda tutuksuz yargılanmasını güvenceye alacak bir düzenleme talep ettiğini belirten Kılıç, CHP Grubu olarak bu talebi desteklediklerini ifade etti. Kılıç, diğer siyasi parti gruplarından da söz konusu düzenlemeye destek vermelerini istedi.
TEMELLİ: BUGÜN CEZAEVLERİNDE DE İŞKENCE VE KÖTÜ MUAMELE VAR
DEM Parti Grup Başkanvekili Sezai Temelli, Adalet Bakanlığı önünde hasta tutuklulara yönelik gerçekleştirilen eyleme dikkati çekerek Adalet Bakanı'nın taleplere kulak vermesini istedi.
Hasta tutukluların durumunun daha önce de Genel Kurul'da defalarca gündeme getirildiğini ancak bu konuda herhangi bir adım atılmadığını söyleyen Temelli, Adalet Bakanlığı bütçesinin Plan ve Bütçe Komisyonu'ndaki görüşmelerinde Bakan'ın cezaevlerine yönelik değerlendirmelerde bulunmadığını ifade etti.
Temelli, Bakan'ın konuşmasında yalnızca Diyarbakır Cezaevi'nin kapatılmasından söz edildiğini belirterek cezaevlerinde geçmişte yaşanan işkence ve kötü muamelenin bugün de sürdüğünü savundu.
Cezaevinde yaşamını yitiren Tuncer Sağlam'ı anımsatan Temelli, Evin Zapsu ve Nevroz Bozkurt'un sağlık hakkına erişemediğini söyledi. Temelli, şöyle konuştu:
"Tuncer Sağlam maalesef cezaevinde katledildi, Tuncer Sağlam'ın cenazesi cezaevinden çıktı. Diyarbakır Cezaevi'nden farkı nedir bunun? Bugün Evin Zapsu, Nevroz Bozkurt cezaevinde sağlık hakkına erişemiyor, belki de hayatlarını kaybedecek; bu acı şeyi buradan söylemek zorunda kalıyoruz. Bu cezaevlerinin Diyarbakır Cezaevi'nden farkı ne?"
Cezaevlerinde işkence ve kötü muamelenin bulunduğunu, tutukluların sağlık hakkına erişiminin kısıtlandığını ileri süren Temelli, Adalet Bakanlığının bu tablo karşısındaki duyarsızlığının kabul edilemeyeceğini söyledi.
BAŞARIR: 150 BİN DOLAR GETİRENE ÜÇ YIL, 200 BİN DOLAR GETİRENE BEŞ YIL İKAMET İZNİ VERİLECEK
YENİ Parti Grup Başkanvekili Ali Mahir Başarır, fon krizinde yurt dışına çıkarıldığı öne sürülen paralar ile yabancılara para karşılığında ikamet izni verilmesine yönelik düzenlemeyi eleştirdi.
Fon krizinde kaybolan paraların miktarına ilişkin farklı rakamların dile getirildiğini belirten Başarır, "8 milyar dolar" ve "10 milyar dolar" ifadelerinin kullanıldığını ancak paraların ne zaman ve nasıl yurt dışına çıkarıldığının açıklanmadığını söyledi.
Başarır, Cumhurbaşkanı kararıyla yabancılara para karşılığında ikamet izni verilmesine ilişkin düzenlemeyi eleştirerek şöyle konuştu:
"150 bin dolar getiren yabancıya üç yıl ikamet izni verecekmişiz, 200 bin dolar getirene beş yıl ikamet verecekmişiz. Bu nasıl bir şey? Bugün Avrupa'nın en küçük gelişmiş ülkelerine gitmek isteyen yurttaşlarımız vize kuyruğunda, birçoğu alamazken biz para karşılığı oturum iznini nasıl satabiliriz, ne hakla satabiliriz?"
İktidarın görevinin yabancılara para karşılığında ikamet izni vermek değil, barınma sorunu yaşayan yurttaşlara çözüm üretmek olduğunu savunan Başarır, "Fon'dan giden paraları takip etme, yurt dışına milyarlarca dolar para gitsin, ondan sonra bu paraları karşılamak için, bu açığı kapatmak için ikamet izni ver; biz bunu kabul etmiyoruz" ifadelerini kullandı.
HGS İCRA TAKİPLERİ VE AVUKATLIK ÜCRETLERİ GÜNDEMDE
Başarır, Hızlı Geçiş Sistemi (HGS) üzerinden yapılan geçişler nedeniyle yüz binlerce kişi hakkında icra takibi başlatıldığını, bazı avukatların bu süreçten milyonlarca lira kazandığını öne sürdü.
HGS kaynaklı icra takiplerini yürüten hukuk bürolarının eski bakan ve milletvekillerinin yakınlarıyla bağlantısı olup olmadığının açıklanmasını isteyen Başarır, "HGS rezaletinde halkı, milleti icraya veren hukuk bürolarının eski bakan ve milletvekillerinin yakınları olup olmadığı hemen açıklansın. Eğer eski bakan ve milletvekillerinin yakınları bu işe girmişse gerekli soruşturmalar yapılsın" ifadelerini kullandı.
Avukatların da ekonomik sıkıntı yaşadığını belirten Başarır, "Hem HGS'de haksız bir şekilde milleti icraya vereceksin hem de onun yüklü vekâlet ücretlerini yandaşlarına peşkeş çekeceksin; bu açıklansın" dedi.
Başarır, Merkez Bankası Başkanı ve eski bir milletvekilinin de konuyla ilgili adlarının geçtiğini belirterek iddiaların doğru olması hâlinde soruşturma yürütülmesini istedi.
ZENGİN: HGS KONUSUNDA GERÇEK CEVABI BULUP MECLİS'TE PAYLAŞACAĞIZ
AK Parti Grup Başkanvekili Özlem Zengin, HGS konusunun önceki gün de gündeme geldiğini, kendisinin de konuyla ilgili bir dava sürecini takip ettiğini ifade etti. Karayolları Genel Müdürlüğü'ne ait yollar ile kamu-özel iş birliği kapsamında yapılan yollar arasında ödeme ve işletme farklılıkları bulunduğunu anlatan Zengin, toplam araç geçişinin 1,1 milyar civarında olduğunu söyledi.
Zengin, kamuya ait yollarda 586 bin, kamu-özel iş birliği kapsamındaki yollarda ise 500 bin civarında araç geçişi olduğunu belirtti. Özellikle kamu-özel iş birliği kapsamındaki yollarla ilgili avukatların tespitlerinin özel sektörün kendi kararları doğrultusunda şekillenmiş olabileceğini ifade eden Zengin, Başarır'ın hukuk bürolarına ilişkin sorusunu önemsediklerini söyleyerek "Hangi avukatlar, hangi bürolar? Biz de hukukçuyuz. Avukatların, genç avukatların ne kadar zor durumda olduğunu hepimiz bildiğimiz için bu konuya dair muhakkak gerçek cevabı arayıp bularak burada sizlerle paylaşacağımızı ifade etmek istiyorum" diye konuştu.
HGS kaynaklı mağduriyetlerin giderilmesi için ilgili görüşmelerin sürdüğünü belirten Zengin, Adalet Bakanı ile yapılan görüşmelerin ardından çözüm yollarının Genel Kurul'da paylaşılmasını umduğunu kaydetti.
ZENGİN: İKAMET İZNİ İÇİN BELİRLENEN TUTAR, MALİ YETERLİLİK KRİTERİ
Başarır'ın yabancılara para karşılığında ikamet izni verilmesine ilişkin eleştirilerine de yanıt veren Zengin, 150 bin dolar ve 200 bin dolar tutarlarını dile getirerek farklı ülkelerdeki uygulamaları incelediklerini söyleyerek "Siz bunu söyledikten sonra arkadaşlarımla beraber baktık, İngiltere'de ne kadar, İspanya'da ne kadar. Tabii, bunlar bir yeterlilik şartı. Bu parayı verdiğinizde muhakkak surette oturum almıyorsunuz. Bütün dünya ülkelerinde, özellikle talep gören ülkelerde tavan olarak bir rakam var. Bunun verilmesiyle birlikte parayı veren derhâl oturumu almıyor. Yani bu, maddi yeterliliğinizin bir sınırı, bunun ispatı gerekiyor" dedi.
Türkiye'ye yönelik ikamet izni talebinin de bulunduğunu belirten Zengin, belirlenen tutarın maddi yeterlilik kriteri olduğunu ifade ederek bu konunun diğer gündem başlıklarıyla ilişkilendirilmemesi gerektiğini söyledi.
