Haber: Emine DALFİDAN / Kamera: Eylem Ladin DEĞER

(TBMM) - Yeni Yol Partisi Grup Başkanı ve DEVA Partisi Mersin Milletvekili Mehmet Emin Ekmen, TBMM tatile girmeden çıkarılması beklenen “çerçeve yasa” ile ilgili kendilerine bir taslak metin iletilmesini beklediklerini ifade ederek, “Bir taslak metin sunulmadan grup koordinatörlerinin toplanacağı düşünülemez. Taslak metnin de cuma ya da pazartesi geleceğini varsayıyoruz. Grup koordinatörleri önerilen metin üzerinde müzakere etmek ve mümkünse ortaklaşmak üzere toplanacaktır” diye konuştu.

2013-2015 yıllarında yürütülen “Çözüm Süreci”nde ve TBMM’de oluşturulan Milli Dayanışma Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu’nda görev yapan Mehmet Emin Ekmen, ANKA Haber Ajansı’na, süreçle ilgili son gelişmelere ilişkin açıklama ve değerlendirmelerde bulundu.

Henüz kendileriyle “çerçeve yasa” ile ilgili taslak metin paylaşılmadığını söyleyen Ekmen, “Bir metnin gelmesini bekliyoruz, metni de muhtemelen önce AK Parti sunacak. Daha sonra da Numan Bey'in moderatörlüğünde, grup temsilcilerinin metin üzerinde çalışacağı yönünde bir intibamız var” dedi.

TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş ile dün görüştüklerini hatırlatan Ekmen, “Görüşmemizde, arka plandaki gelişmeler bir miktar anlatıldı. Mutabakata oldukça yakın bir yerde olunduğu, Meclis kapanmadan önce mümkünse temmuz, değilse ağustos ayının başında yasanın çıkartılmasının arzu edildiği ifade edildi” şeklinde konuştu.

“İNFAZ BAŞTA OLMAK ÜZERE, BAZI KONULAR BAŞKA YASAL DÜZENLEMELERE ERTELENEBİLİR”

Milli Dayanışma Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu’nun hazırladığı ortak raporun 6’ncı bölümündeki genel yaklaşımla örtüşen bir yasa teklifi olacağını söyleyen Ekmen, “Ortak raporda yer aldığı ve tavsiye edildiği gibi yürütmede bir mekanizmanın ve Meclis’e bilgilendirme işleyişinin oluşturulması gibi mevzular bulunuyor. Ayrıca başta infaz düzenlemesi olmak üzere, bazı konuların ikinci ya da üçüncü yasal düzenlemelere ertelendiği yönünde bir kanaat oluştu. Ancak elimizde bir metin bulunmadığı için şu aşamada daha somut veya ileri değerlendirmelerde bulunmamız mümkün değil.” ifadelerini kullandı.

“Sunulacak teklif metninin AK Parti tarafından mı yoksa partiler tarafından grup koordinatörlerinin yapacağı toplantıda ortak mı hazırlanacağı” sorusuna Ekmen, şu yanıtı verdi:

“Yeni Yol Partisi Grubu olarak sunulacak metin üzerinden görüş bildireceğiz. Muhtemelen MİT Başkanlığı, Adalet Bakanlığı ve AK Parti Grubu’nun, doğal olarak MHP ve belki DEM Parti ile de çalışarak hazırladıkları bir metni deyim yerindeyse yorumlayacağız. Yani rapor yazım sürecinde olduğu gibi grup temsilcileri metin yazmak üzere toplanmayacak. Önerilen metin üzerinde müzakere etmek ve mümkünse ortaklaşmak üzere toplanacak.”

“BELLİ AŞAMALARIN GEÇİLDİĞİ ANLAŞILIYOR”

TBMM Başkanı Kurtulmuş’un yaptığı bilgilendirme çerçevesinde metnin içeriğinde neler yer alacağı konusunda Mehmet Emin Ekmen, şunları kaydetti:

“Sayın Kurtulmuş’un bizimle yaptığı görüşmenin yanı sıra, basın toplantısında da kapsamlı bir değerlendirmesi oldu. Ayrıca İmralı Heyeti ve DEM Parti gibi bu sürecin detaylarına daha fazla vakıf olan isimlerin açıklamalarına baktığımızda, düzenlemeyle öncelikle mekanizmaların oluşturulmasının öngörüldüğü; silahların bırakıldığının tespiti, teyidi ve ilanına ilişkin meselenin ise artık büyük ölçüde çözüldüğünün, yani belirli aşamaların geride bırakıldığının kabul edildiği anlaşılıyor.

Yasaya başvurularla ilgili bir süre konulacaktır. Başvurular kapsamında adliyede yürütülecek işlemlere ilişkin de bir düzenleme yapılacaktır. Zira başvuruda bulunan herkes için bir dosya açılacak ve aynı zamanda bu kişilerin hangi süreçlere tabi olacağı belirlenecektir.”

Ekmen, daha önceki Çözüm Süreci döneminde 2014 yılında çıkarılan 6551 sayılı Kanun’u hatırlatarak, planlanan çerçeve yasa teklifinde yer alacak konularla ilgili şunları kaydetti:

“O yasada olduğu gibi, muhtemelen Cumhurbaşkanı’na, ‘re-entegrasyon’, ‘topluma kazandırma’ ya da benzeri bir ad altında, gelen kişilerin hukuki statülerinin ötesinde onlarla ilgili yürütülecek çalışmalara ilişkin genel bir yetki verilecektir. Bu çalışmaların neleri kapsadığı ve nasıl yürütüleceği ise büyük ihtimalle ayrıntılı biçimde düzenlenmeyecek, sürecin dinamiklerine bağlı olarak şekillenecektir diye düşünüyoruz.

Tabii yurtdışında olanlar, cezaevlerinde hükümlü, tutuklu olanlar, duruşması devam edenler var. Tartışmalara bakıldığında bu kişilerle ilgili de bir düzenleme olacağı kanaati oluşuyor. Abdullah Öcalan’a statü meselesinin metne girmeyeceği, genel ya da özel af anlamına gelebilecek yaklaşımlardan kaçınıldığı da anlaşılıyor.
Muhtemelen bir çeşit kademelendirme de tercih edilecektir. Yani örgüt üyesi olmakla birlikte eylemlere karışmayan; asker, polis, sivillere yönelik saldırılardan sorumlu tutulmayan kişilerle ilgili ilk aşamada bir yasal düzenleme olacaktır. Süreç olumlu yönde ilerledikçe de durumu daha ağır olanlarla ilgili de bir gözden geçirme niyet ve iradesinin olduğu anlaşılıyor.”

Teklif Genel Kurul’da kabul edildikten hemen sonra yürürlüğe girip girmeyeceği sorusu üzerine Ekmen, “Kanunlar, Cumhurbaşkanı tarafından imzalanınca yürürlüğe girer. Ancak tespit-teyit-ilan ve Cumhurbaşkanı’nın görevlendirmesiyle kurulacak mekanizmalarla ilgili birtakım aşamalar olabilir mi, olabilir. Ama bunun, bugüne kadar olduğu gibi, bir sorun olarak algılanmadığı kanaatindeyim. Yani geri çekilme, mağaraların boşaltılması, silahsızlanma ve Suriye’ye ilişkin başlıklar gibi noktaların çözüldüğü kabul ediliyor. Ve “Artık biz bir yasa çıkarabiliriz” yaklaşımının benimsendiği anlaşılıyor. O yüzden yasanın yürürlüğe girmesini bir tür prosedür olarak değerlendirmek gerekir. ‘Bu yasayı yayımlayalım, diğer başlıklara ise daha sonra tekrar bakarız’ şeklinde bir yaklaşımın olmadığı gözüküyor ” dedi.

TBMM Başkanı Kurtulmuş’un verdiği bilgiler doğrultusunda taslakta itiraz ettikleri noktalar olup olmadığı konusunda Ekmen şunları söyledi:

“Bize bir metin sunulmadığı sürece herhangi bir itirazdan ya da uzlaşıdan söz etmek mümkün değil. Bu tür kanunlar, doğaları gereği, bir virgülün yeri ya da ‘ve’ yerine ‘veya’ yazılması gibi küçük görünen ayrıntılarla bile çok önemli sonuçlar doğurabilir. O yüzden bize bir metin sunulmadıkça ‘Şuna itiraz ettik, bu olmaz dedik’ ya da ‘Bunu onayladık’ diyebileceğimiz bir durum yok. Metnin gelmesiyle birlikte bu durum netleşecektir.”

Grup koordinatörleri toplantısının ne zaman yapılacağına ilişkin henüz bir bilgilendirmede bulunulmadığını ifade eden Ekmen, “Taslak metin sunulmadan koordinatörlerin toplanacağı düşünülemez. Taslak metnin de cuma ya da pazartesi geleceğini varsayıyoruz. metin gelirse grupların değerlendirme için alacağı ek süreden sonra bir toplantıyla kanaatler iletilecektir” diye konuştu.

Teklif Meclis’e sunulduktan sonra komisyon ve Genel Kurul aşamalarının ne kadar sürebileceği sorusunu Ekmen şöyle yanıtladı:

“Kanun teklife dönüştüğünde, Meclis Başkanlığı bunu ilk fırsatta, önümüzdeki hafta içinde ilgili komisyona sevk edecektir. Adalet Komisyonu’nun bugüne kadar başladığı kanun tekliflerini yaklaşık 40-45 saatlik bir çalışma süresiyle tamamladığı bir pratiği bulunuyor. Sunulacak teklifin de 12-14 maddeden oluşacağını varsayıyoruz. Bu nedenle 15 maddelik bir paketin komisyondaki görüşmelerinin yaklaşık 24 saatte tamamlanabileceği öngörülebilir. Ardından teklifin Genel Kurul’a sevki için rapor yazımı ve muhalefet şerhlerinin hazırlanması süreci başlayacak. Bu aşama için 48 saatlik bir süre var. Rapor hazırlandıktan ve muhalefet şerhleri verildikten sonra, ayrıca 24 saatlik süre tanınması halinde bu 48 saatlik süre geriye çekilebilir. En iyi ihtimalle teklif önümüzdeki hafta komisyondan geçerse, bir sonraki hafta, yani Ağustos’un ilk haftasında Genel Kurul’da öncelikli olarak ele alınabilir.”

---