Haber: Emine DALFİDAN

(TBMM) - TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş’un “çerçeve yasa” olarak bilinen Millî Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun kapsamında Meclis’te kurulacak İzleme Komisyonu için önümüzdeki günlerde siyasi partileri ziyaret ederek, görüş ve önerilerini alması, ardından da bu görüş ve öneriler doğrultusunda oluşacak zeminde müzakerelerde bulunmak amacıyla siyasi partilerin temsilcileriyle bir araya gelmesi planlanıyor. İzleme Komisyonu’nun üyesi sayısının 15-20 veya 17-23 aralığında dar kapsamlı olması görüşü öne çıkarken, DEM Parti komisyonun hem Meclis’i hem toplumu bilgilendirecek tam yetkili ve kapsayıcı olmasını istiyor.

TBMM’de "çerçeve yasa"nın kabul edilmesinin ardından yasada öngörülen "örgütün sahada silah bıraktığının teyit ve tespiti" doğrultusunda, yetkili kurumlardan silahların bırakılmasına yönelik gelişmelere ilişkin açıklamalar yapılmaya başlandı. Terör örgütü PKK/KCK ve bağlantılı yapıların kullandığı Irak'ın kuzeyindeki Metina bölgesinde bazı mağaraların boşaltıldığı ve silahların devlet kurumlarına devredildiği açıklanırken, sürecin hızlanmasına yönelik beklentiler de arttı.

Millî Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun kapsamında TBMM bünyesinde kurulması planlanan İzleme Komisyonu için adım atılmaya hazırlanılıyor. TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş’un İzleme Komisyonu kurulması için önümüzdeki günlerde siyasi partileri ziyaret ederek kurulacak komisyonla ilgili görüş ve önerilerini alması, ardından da bu görüş ve öneriler doğrultusunda oluşacak zeminde müzakerelerde bulunmak amacıyla siyasi partilerin temsilcileriyle bir araya gelmesi öngörülüyor.

Meclis'te kurulacak İzleme Komisyonu, Cumhurbaşkanı Cevdet Yılmaz’ın başkanlığında oluşturulan Milli Dayanışma ve Bütünleşme Koordinasyon Kurulu ve bu kurul bünyesinde oluşturulan alt komisyonlarla irtibat halinde çalışacak. Milli Dayanışma ve Bütünleşme Koordinasyon Kurulu, 24 Ağustos ve 28 Eylül olmak üzere bugüne kadar iki toplantı gerçekleştirdi. Kurulun son toplantısının ardından "Kurul bünyesinde oluşturulan ve sürecin etkin, hızlı ve koordineli şekilde yürütülmesini sağlamakla görevli Alt Komisyonların teşkili, görevleri ve yetki alanları ile kurumlar arası koordinasyon konuları görüşülerek karara bağlanmıştır” açıklaması yapıldı.

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, süreçle ilgili açıklamalarında, sahada olumlu gelişmeler yaşandığını belirterek, silah bırakma sürecinin MGK tarafından teyit edilmesine ilişkin kesin bir takvim vermenin doğru olmadığını belirtti.

TBMM Başkanı Kurtulmuş da son açıklamalarında sürecin hızlı bir şekilde ilerlediğini belirtti ve "Türkiye’nin içinde terör örgütünün tek bir elemanının kalmadığını" bildirdi. Kurtulmuş, "Mağaraların boşaltılması, silahların terk edilmesi, silahların bırakılmasıyla ilgili süreç kendi yolunda devam ediyor. Önümüzdeki günlerde TBMM bünyesinde grubu olan partilerin tamamının katılımını sağlayacak bir teklifle yeni bir İzleme Kurulu da TBMM'de oluşturacağız" açıklamasında bulundu.

DEM Parti Eş Genel Başkanı Tuncer Bakırhan da Milli Güvenlik Kurulu'nun kasım ayı sonunda yapacağı toplantıya işaret ederek, sahadan yansıyan bilgilere göre "PKK’nin 27 Kasım’a kadar silah bırakmada önemli bir aşamayı tamamlayacağını" belirtti.

TEMASLAR SÜRÜYOR

Süreçle ilgili bir yandan da iktidar kanadı ile İmralı Heyeti arasında temaslar sürüyor. DEM Parti İmralı Heyeti Üyeleri Pervin Buldan ve Mithat Sancar, 3 Ekim 2026'da Cumhurbaşkanı Cevdet Yılmaz ile ardından da TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş ile görüştü. Heyet birkaç gün sonra da Meclis’te AK Parti Genel Başkanvekili Efkan Ala, Grup Başkanı Abdullah Güler ve Parti Sözcüsü Ömer Çelik ile bir araya geldi. Görüşmede, sürecin geldiği aşama ve bundan sonra yapılacaklar hakkında görüş alışverişinde bulunulduğu açıklandı. İzleme Komisyonu’nun kaç kişiden oluşacağı konusunda taraflar birbirine görüşlerini iletti.

AK Parti’nin sürecin sağlıklı yürütülmesi için İzleme Komisyonu’nun daha önce tüm partilerin katılımıyla kurulan ve 51 kişiden oluşan komisyon gibi geniş kapsamlı olmasına yerine daha dar kapsamlı; 15, 17 veya 20 üyeden oluşmasını önerdiği öğrenildi.

DEM PARTİLİLER: "SÜREÇ AĞIR İLERLİYOR"

İmralı Heyeti’nin temaslarının yanı sıra, DEM Partili yöneticilerin de sürecin hızlanmasına yönelik önümüzdeki günlerde temaslarda bulunması planlanıyor. Sürecin ağır ilerlediğini vurgulayan DEM Parti, hızlanması için diğer partilerle bir temas trafiğini başlatmayı planlıyor. Bu kapsamda, DEM Parti Eş Genel Başkanlarının diğer partileri ziyaret etmesi öngörülüyor.

İzleme Komisyonu için DEM Parti, “Kapsayıcı bir komisyon olmalı. Muhalefetin kerhen değil, gerçekten içinde olduğu bir komisyon olmalı. Teknik olmamalı. Sayı tartışılabilir ama 6-7 gibi az da değil, 50 kişilik gibi abartılı da olmamalı. 17-23 bandı makul" görüşünü dile getiriyor.

Komisyonun çalışma usul ve şartlarının komisyonda görev alacak partilerle ortak hazırlacağını vurgulayan yetkililer, grubu bulunmayan partilerin de temsil edilmesi gerektiğini ifade ediyor.

"MECLİS 'ÜÇÜNCÜ GÖZ' İŞLEVİ GÖREBİLİR"

DEM Partili bir yetkili, komisyonun işlevine ilişikin şu değerlendirmeyi yaptı:

"Kurulacak komisyonun izleme ve saha gözlemi yapacak, rapor yazacak, Cumhurbaşkanı Yardımcısı başkanlığında kurulan Kurul ile yeri geldiğinde tüm taraflarla, bu süreci yürüten ilgili tüm kişilerle görüşebilecek; yasa taslağı hazırlayıp önerebilecek yetkinlikte bir komisyon olması gerektiğini düşünüyoruz. Yani 'Teknik bir komisyon kuralım, Cumhurbaşkanı Yardımcısı başkanlığında oluşturulan Kurul’dan gelsinler bu komisyonu bilgilendirsinler' şeklinde değil de toplumu da bilgilendirecek; Meclis’in, siyasetin elini taşın altına koyduğunu gösteren tam yetkili bir komisyon olmalı. Sadece silah bırakmayı izleyen, teknik bir rapor hazırlayan komisyon iş görmez. Sınırlandırıcı, çerçevesini darlaştıran bir komisyon fikrine çok uzağız ve kapalıyız. Meclis aslında bir 'üçüncü göz' işlevi görebilir, toplum adına, süreci yürütmek açısından. Şu anda bu süreci devletin güvenlik birimleriyle, Öcalan yürütüyor. Üçüncü bir göz yok. Bu sürece toplum, siyaset adına müdahil olacak, bu süreci siyaset adına denetleyecek, yeri geldiğinde koordine edecek, yeri geldiğinde geri bildirim yapacak bir mekanizmaya ihtiyaç var. Biz bunun Meclis’te kurulacak İzleme Komisyonu olması gerektiğini düşünüyoruz. Meclis’te bir komisyon kurulması gerektiğini çok önceden de söylemiştik. Hatta komisyonun içine sivil toplumun da dahil edileceği, alt mekanizmalar da olması gerektiğini düşünüyoruz. Bu komisyonun insan hakları örgütleriyle, barolarla görüşüp onların görüşlerini alabileceği dinamik bir yapıda olmasını istiyoruz."

DEM Partili yetkililer, İzleme Komisyonu’nun uzun erimli görev yapacak bir yapı olarak düşünülmesi gerektiğini belirterek, komisyon kurulması için MGK kararının olmasına gerek bulunmadığı görüşünü dile getirdi.

ÖCALAN KURULDA GÖREVLENDİRİLECEK Mİ?

Öte yandan, MHP Genel Başkanı Bahçeli’nin son olarak "Barış sürecinde siyasallaşma koordinatörlüğü, İmralı’da bulunan kişinin de hakkıdır" açıklamasıyla yeniden gündem olan terör örgütü PKK lideri Abdullah Öcalan’ın bu süreçte kurulacak bir kurulda görev alıp almayacağına yönelik tartışmalar da sürüyor. DEM Parti, "Abdullah Öcalan’ın yer alacağı bir 'Barış ve Sivasallaşma Kurulu'nun ilan edilmesini ve göreve başlamasını ve bu kurulun İmralı’ya ziyaretlerde bulunmasını" istiyor.

AK Parti'den ise şu aşamada bu konuda net açıklamalar yapılmazken, "Abdulah Öcalan şu anda süreçte zaten asli bir konumda. Özel bir tanımlamaya ihtiyaç var mı? PKK’nın silah bırakmasının kalıcı mahiyette takibini talimatlarıyla o takip ediyor, uyarıyor. Fiilen sürecin önemli bir pozisyonunda" görüşü ifade ediliyor.

ÇERÇEVE YASADAN KAÇ KİŞİ YARARLANACAK?

Öte yandan, sürecin ilerlemeye başlamasıyla "çerçeve yasa"dan kaç kişinin yararlanacağı konusu da gündemde. Partilerin yetkililerinin yaptığı çalışmalara göre sayılar farklılık gösterse de cezaevlerindeki 2-3 bin arasındaki kişinin bu yasadan yararlanacağı öngörülüyor.

Ağırlaştırılmış müebbet, kasten öldürmeye teşebbüs suçlarından hükümlü sayısının 900 civarında olduğu ve bunların yasadan yararlanamayacağı belirtiliyor. Örgütün yönetici kadrosunda olduğu belirtilen 230 kişinin de yasa kapsamında olmadığı kaydedildi.

Yetkililer, yasadan kişinin talep halinde yararlanacağına işaret ederek, net bir sayı vermenin mümkün olmadığını vurguladı.