Haber: Ogün Akkaya
(TBMM) - TBMM Genel Kurulu'nda görüşülen İYİ Parti'nin fındık araştırması önergesi üzerinde muhalefet, üreticinin emeğinin karşılığını alamadığını savunarak milli bir fındık politikası çağrısı yaptı. AK Partili İbrahim Ufuk Kaynak, "Belki biraz daha fazla yersek biraz daha iyi konuşmayı da öğrenebiliriz... Aslında her gün bir avuç yememiz lazım" diyerek fındığın besin değerlerine dikkati çekerken, İYİ Parti Grup Başkanvekili Uğur Poyraz, "Ar duygusunu geliştiren bir besin varsa onu tavsiye ediyorum" sözleriyle tepkisini gösterdi.
TBMM Genel Kurulu, TBMM Başkanvekili Pervin Buldan Başkanlığı'nda toplandı. TBMM Genel Kurulu'nda İYİ Parti'nin fındıkta yaşanan sorunların araştırılması amacıyla verdiği Meclis araştırması önergesi görüşüldü. Muhalefet partileri, rekolte tahminleri, TMO'nun alım politikaları, artan üretim maliyetleri ve üreticinin gelir kaybına dikkati çekerek üreticiyi koruyan milli bir fındık politikası oluşturulmasını istedi.
"SİSTEMATİK KASIT VAR"
Önergenin gerekçesini açıklayan İYİ Parti Trabzon Milletvekili Yavuz Aydın, fındığın Karadeniz'in alın teri ve Türkiye'nin milli ürünü olduğunu belirterek, Türkiye dünya fındık üretiminde lider olmasına rağmen fiyatı belirleyen ülke olamadığını söyledi. Aydın, fındıkta en kritik meselelerden birinin rekolte hesabı olduğunu belirterek, son yıllarda açıklanan tahmini rekolte ile pazara inen ürün miktarı arasında büyük farklılıklar bulunduğunu ifade etti. Son beş yılda tahmini rekolte ile gerçekleşen üretim arasında 1 milyon tonu aşan fark oluştuğunu söyleyen Aydın, "İstatistik bilimi der ki: Bir tahmin sürekli aynı yönde ve yüksek oranlarda gerçekten sapıyorsa burada sıradan bir hatadan söz edilemez. Burada sistematik bir kasıt vardır" dedi.
"TMO, FERRERO'NUN EKMEĞİNE YAĞ SÜRÜYOR"
Rekolte tahminlerine ilişkin Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı'na soru önergesi verdiklerini ancak yanıt alamadıklarını belirten Aydın, "Sayın Yumaklı siz de mi yabancı şirketlere hizmet ediyorsunuz" diye sordu. Toprak Mahsulleri Ofisi'nin hasat öncesi piyasaya düşük fiyatlı fındık sürdüğünü savunan Aydın, "TMO bunları yapmak yerine, hasat öncesi piyasaya ucuz fındık sürerek göstere göstere yabancı tekelin yani Ferrero'nun ekmeğine yağ sürmektedir" dedi.
Üreticinin artan maliyetlerle mücadele ettiğini belirten Aydın, geçen yıl TMO'nun kilogram fiyatını 195 lira olarak açıkladığını, serbest piyasada fiyatın 380 lirayı gördüğünü, bu yıl ise üreticinin 300 liranın üzerinde fiyat beklediğini ifade ederek, "Fındık üreticisi sadaka değil, alın terinin hakkını istemektedir" diye konuştu.
"MİLLİ FINDIK POLİTİKASI HAYATA GEÇİRİLMELİ"
YENİ YOL Partisi Grubu adına söz alan Samsun Milletvekili Mehmet Karaman da fındığın bugün üreticisi için kazanç değil belirsizlik kaynağı haline geldiğini belirterek, sorunun yalnızca fiyat meselesi olmadığını, üretim planlamasından ihracata, rekolte tespitinden piyasa düzenine kadar uzanan yapısal bir kriz yaşandığını söyledi. Karaman, Türkiye'nin dünya fındık üretiminin yaklaşık yüzde 65'ini, ihracatının ise yaklaşık yüzde 70'ini gerçekleştirdiğini belirterek, 2025 yılında yaklaşık 240 bin ton fındık ihracatından 2 milyar 256 milyon dolar gelir elde edildiğini hatırlattı. Açıklanan tahmini rekolte ile hasatta ortaya çıkan gerçek üretim arasındaki farkların fiyatları baskıladığını ifade eden Karaman, "Şeffaf, bilimsel ve güvenilir bir rekolte tespit sistemi artık zorunluluktur" dedi. Toprak Mahsulleri Ofisi'nin alım politikalarının üreticiyi koruyacak şekilde yeniden yapılandırılması gerektiğini belirten Karaman, "Katma değeri yabancı alıcılara bırakan değil işleyen, markalaştıran ve üreticisini güçlendiren milli bir fındık politikası hayata geçirilmelidir" ifadelerini kullandı.
DEM PARTİLİ DEMİR, MEVSİMLİK İŞÇİLERE DİKKATİ ÇEKTİ: "SOSYAL GÜVENCEYE KAVUŞMASI ZORUNDA"
DEM Parti Grubu adına konuşan Ağrı Milletvekili Nejla Demir ise Türkiye'de üretilen fındığın yaklaşık yüzde 70'inin ihraç edildiğini belirterek, üreticinin emeğinin karşılığını alamadığını söyledi. Demir, üretim maliyetinin kilogram başına 240 lirayı aştığını belirterek, "Toprak Mahsulleri Ofisi üreticinin beklentilerini karşılayacak, emeğinin karşılığını güvence altına alacak bir alım fiyatı hasat başlamadan önce açıklamalıdır" dedi. Mevsimlik tarım işçilerinin çalışma koşullarına da değinen Demir, başta Urfa, Diyarbakır, Mardin, Adıyaman ve Antep olmak üzere birçok ilden Karadeniz'e gelen işçilerin uzun çalışma saatleri, düşük yevmiyeler, sağlıksız barınma koşulları ve sosyal güvenceden yoksun çalışma gibi sorunlarla karşı karşıya olduğunu söyledi. Demir, "Mevsimlik tarım işçilerinin insan onuruna yakışır çalışma koşullarına, insanca yaşayabilecekleri bir ücrete, güvenli barınma hakkına ve sosyal güvenceye kavuşması tarım politikalarının ayrılmaz bir parçası olmak zorundadır" diye konuştu.
"YETER ARTIK İNSANLARIN ALIN TERİNİ SÖMÜRDÜĞÜNÜZ"
CHP Grubu adına söz alan Ordu Milletvekili Seyit Torun da yıllardır fındık üreticisinin sorunlarını dile getirdiklerini ancak iktidar döneminde hiçbir şeyin değişmediğini savundu. Torun, üreticinin artık bahçesine girmekten korktuğunu belirterek, "Artık 'Acaba toplamasam da bahçede mi bıraksam daha karlı olur?' demeye başladı" dedi. Fındığın Türkiye'nin en önemli ihracat kalemlerinden biri olduğunu vurgulayan Torun, "Gelin, bu yıl TMO'ya talimat verin, kaynak aktarın. Hiç değilse bugün ziraat odaları 300 liranın üzerinde bir maliyet açıklıyor, şu maliyetin üzerinde TMO fiyat açıklasın" çağrısında bulundu. Torun, "Yeter artık, bu insanların alın terini sömürdüğünüz; yeter artık, bu üreticiyi her yıl kandırdığınız; yeter artık, bu fındık üreticisine yaptığınız zulüm" ifadelerini kullandı.
"CUMHURBAŞKANIMIZ FINDIK ÜRETİCİSİNİ YALNIZ BIRAKMADI"
AK Parti Grubu adına konuşan Ordu Milletvekili İbrahim Ufuk Kaynak ise muhalefetin fındık eleştirilerine karşı çıkarak, "Dediler ki hani 'Sahipsiz bırakıldı.' ve 'Millî bir şeyi yok.' Yapmayın Allah aşkına ya. Bir işe bu kadar olumsuz tarafından bakılmaz" dedi. Kaynak, 2009'dan bu yana fındığa yaklaşık 16 milyar lira destek verildiğini, kahverengi kokarcayla mücadele edildiğini ve geçen yıl yaşanan zirai don nedeniyle üreticilerin mağdur edilmediğini savunarak, "Ne AK Parti iktidarı ne Sayın Cumhurbaşkanımız asla ve asla fındık üreticisini yalnız bırakmadı" ifadelerini kullandı.
FINDIĞIN BESİN DEĞERİ TARTIŞMASI
Fındığı "mucizevi bir ürün" olarak nitelendiren Kaynak, "Belki biraz daha fazla yersek biraz daha iyi konuşmayı da öğrenebiliriz diyorum. Çünkü içerisinde çok zengin potasyum, magnezyum, kalsiyum, demir ve çinko var, hatta omega-3 bile var. Aslında her gün bir avuç yememiz lazım" dedi. Kaynak, ardından "Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı, AK Parti Grubu ve ortağımız olan Milliyetçi Hareket Partisi asla ve asla fındık üreticilerini yalnız başına bırakmaz" diyerek, AK Parti iktidara geldiğinde fındık fiyatının 95 sent olduğunu, bu yıl ise 4 dolar 34 sente yükseldiğini söyledi.
Kaynak'ın konuşmasının ardından söz alan İYİ Parti Grup Başkanvekili Uğur Poyraz da rekolte tahminleri ile pazara inen ürün miktarı arasında son yıllarda büyük farklar bulunduğunu belirterek, "Rekolteyi bir 'tahmin' olarak tanımlıyor" dedi. Kaynak'ın fındık tüketimine ilişkin sözlerine de tepki gösteren Poyraz, "Burada bizlere konuşma yetisini geliştirmeyle ilgili fındık öneriyor ancak ben burada şunu merak ediyorum: Ar duygusunu geliştiren bir besin varsa onu da ben buradaki, parlamentodaki tüm milletvekilleri adına da kendisine tavsiye ediyorum. Burada akıl, vicdan ve niyet problemi var" ifadelerini kullandı.
İYİ Parti'nin araştırma önergesi reddedildi.