(ANKARA) - SpaceX’e ait yaklaşık 4 tonluk Falcon 9 roketinin ikinci kademesinin Ay yüzeyine kontrolsüz biçimde çarpmış olabileceği tahmin ediliyor. Dünya için tehlike oluşturmayan çarpışmanın yeni bir krater açacağı belirtildi. Roket parçasının izlenmesi, Ay çevresindeki insan yapımı nesnelerin gelecekteki takibi ve bertarafı sorularını gündeme getirdi.
SpaceX’e ait Falcon 9 roketinin ikinci kademesinin, Türkiye saatiyle 09.35'te Ay yüzeyine çarpması öngörüldü fakat henüz çarpışmayla ilgili bir açıklama yapılmadı.
PARÇA, ATMOSFERE DÖNMEYEREK UZAYDA KALDI
Falcon 9, 15 Ocak 2025’te Florida’daki NASA Kennedy Uzay Merkezi’nin 39A numaralı fırlatma kompleksinden havalanmıştı. Roket, NASA’nın Ticari Ay Yük Hizmetleri programı kapsamında Firefly Aerospace’in Blue Ghost 1 iniş aracını Ay’a taşıdı. Görev için daha fazla itki gerekmesi nedeniyle roketin ikinci aşaması atmosfere dönmeyerek uzayda kaldı.
Yakıtı boşaltılan ve kontrol edilemeyen parçanın yörüngesi, bağımsız gök bilimciler tarafından kamuya açık verilerle rapor edilmişti. NASA’nın Jet İtki Laboratuvarı bünyesindeki merkez, dün parçanın Ay’a çarpma olasılığını yüzde 100 olarak doğruladı. SpaceX’in NASA Bilim ve Dragon Programları Direktörü Julianna Scheiman, "Esasen güneş etkinliği ile kütle çekim kuvvetlerinin birleşimi, parçayı Ay’a doğru bir rotaya soktu" dedi.
AY'DA 4 METRE DERİNLİKTE KRATER OLUŞTURACAĞI TAHMİN EDİLİYOR
Saatte yaklaşık 8 bin 690 kilometre hızla gerçekleşmesi beklenen çarpışmanın, Einstein ve Bell kraterleri yakınında yaklaşık 18 metre genişliğinde ve 4 metre derinliğinde bir krater oluşturacağı tahmin ediliyor. NASA, yüzeyden toz ve kaya parçaları savrulacağını, olayın Dünya’dan çıplak gözle görülemeyeceğini bildirdi.
NASA’ya göre aynı enerjiye sahip doğal bir gök taşı yaklaşık altı günde bir Ay’a çarpıyor. Bu nedenle olayın Ay’da olağan dışı ölçekte fiziksel zarar oluşturması beklenmiyor. Buna karşılık kontrolsüz roket parçalarının, Ay çevresinde birikmesinin, gelecekteki görevler açısından bir sorun oluşturabileceği belirtildi.
Uzay enkazları ve insan yapımı nesnelerin uzayı çöp tarlası ile kaplamasının, iniş ve kalkış yapan araçların rotalarını tehlikeye attığı vurgulanırken, Ay yörüngesindeki uydular için çarpışma riskini artırabileceği aktarıldı.
NASA, çarpışma bölgesini olaydan önce ve sonra görüntüleyerek yapay çarpışmaların etkisi ile Ay tozunun hareketine ilişkin veri toplamayı planlıyor.