Haber: Ogün AKKAYA
(ANKARA) - Sayıştay, Spor Toto Teşkilat Başkanlığı’nın elektronik platformunda uygulanan "Kral Oran" nedeniyle diğer sanal bayilere göre daha yüksek bahis oranları belirlendiğini, banka entegrasyonunun ardından platformun pazar payının önemli ölçüde arttığını ve bayilere ödenen yüksek komisyonlar nedeniyle Teşkilatın maliyetlerinin yükseldiğini tespit etti. Raporda, "Kral Oran" uygulamasının sanal bahis piyasasında adil rekabet koşullarıyla bağdaşmadığı belirtilerek uygulamanın sona erdirilmesine yönelik tedbir alınması önerildi. Sayıştay ayrıca sanal bayilerin ruhsat iptaline yol açan ihlalleri nedeniyle Spor Toto'nun uğrayabileceği mali kayıpların nasıl karşılanacağına ilişkin mevzuatta açık ve bağlayıcı düzenleme bulunmadığına dikkati çekti.
Sayıştay'ın Spor Toto Teşkilat Başkanlığı 2025 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu'nda, elektronik platformdaki bahis oranları ile sanal bayi sözleşmelerine ilişkin iki ayrı bulguya yer verildi.
SAYIŞTAY: "KRAL ORAN" ADİL REKABETLE BAĞDAŞMIYOR
Raporda, Başbayi tarafından işletilen elektronik platformdaki bahis oranlarının "Kral Oran" adıyla diğer sanal bahis sitelerinden daha yüksek belirlendiği belirtildi.
Haziran 2025’te gerçekleştirilen banka entegrasyonuyla birlikte iştirakçilerin bakiye yükleme ve ikramiye çekme işlemlerini banka kanalları üzerinden doğrudan yapabilmelerinin mümkün hale geldiği, böylece fiziksel bayiye gitme ihtiyacının ortadan kalktığı kaydedildi.
Raporda, yüksek olarak belirlenen bahis oranları ile banka entegrasyonunun sağladığı kolaylığın elektronik platformu iştirakçiler açısından avantajlı konuma getirdiği ve platformun pazar payının önemli ölçüde arttığı ifade edildi.
YÜKSEK ORANLAR KOMİSYON MALİYETİNİ DE ARTIRDI
Elektronik platform üzerinden gerçekleştirilen bahislerin ilgili bayinin cirosu olarak değerlendirildiği ve bayilere komisyon ödendiği belirtilen raporda, elektronik platform için ödenen komisyon oranlarının diğer sanal bayilere göre daha yüksek olduğu kaydedildi.
Sayıştay, iştirakçi talebinin elektronik platforma kaymasının da Teşkilatın katlandığı komisyon maliyetlerinin yükselmesine neden olduğunu belirtti. Raporda, Spor Toto Teşkilat Başkanlığı’nın spora dayalı bahis ve şans oyunları piyasasında düzenleme, düzenletme ve denetleme konusunda tek yetkili kamu kurumu olduğu hatırlatılarak, sanal bayilerle rekabet halinde bulunan elektronik platformda diğer sanal bayilerden daha yüksek bahis oranlarının uygulanmaya devam edilmesinin adil rekabet ortamıyla bağdaşmadığı değerlendirildi.
SAYIŞTAY “KRAL ORAN” UYGULAMASININ SONA ERDİRİLMESİNİ İSTEDİ
Kamu idaresinin cevabında, “Kral Oran” uygulamasının ardından fiziki bayilerin pazar payındaki artış üzerine oran farkının kademeli olarak azaltıldığı, elektronik platformda yalnızca iki banka üzerinden işlem yapılabildiği ve yüksek oranlarla yasa dışı bahis sitelerindeki oranlara kısmen yaklaşılmasının amaçlandığı belirtildi.
Sayıştay ise banka çeşitliliğinin sınırlı olmasına rağmen banka entegrasyonunun ardından elektronik platformun pazar payının kısa sürede önemli ölçüde artmasının, platformun iştirakçiler açısından avantajlı konuma geldiğini gösterdiğine dikkati çekti.
Raporda, yasa dışı bahisle mücadele amacıyla alınacak tedbirlerin piyasada faaliyet gösteren bayiler arasındaki adil rekabet koşullarını bozmayacak şekilde uygulanması gerektiği belirtildi.
Sayıştay, elektronik platform ile diğer sanal bayiler arasındaki rekabet koşullarının dengelenmesi, yüksek komisyon maliyetlerinin azaltılması ve piyasada daha adil bir rekabet ortamının sağlanması amacıyla “Kral Oran” uygulamasının sona erdirilmesine yönelik gerekli tedbirlerin alınmasının uygun olacağını değerlendirdi.
SANAL BAYİLERİN İHLALLERİNDE MALİ KAYBIN NASIL KARŞILANACAĞI BELİRSİZ
Raporda ayrıca Spor Toto Teşkilat Başkanlığı ile sanal bayiler arasında yapılan sözleşmelerin mali hükümler açısından gözden geçirilmesi gerektiği belirtildi.
Sanal ortam bayiliklerinin iptaline ilişkin mevzuatta, bir takvim yılı içerisinde belirli süre oyun oynatmama, oyun bedellerinin kayıt dışı tahsil edilmesi veya satış toplamının gizlenmesi, yasa dışı bahis oynatılması, gerekli teminatın tamamlanmaması ve Teşkilatın talimatlarına aykırı hareket edilmesi gibi çok sayıda iptal nedeninin bulunduğu hatırlatıldı.
Sayıştay, ruhsat iptaline sebep olan birçok fiilin Spor Toto açısından doğrudan mali kayıp riski oluşturmasına rağmen, söz konusu zararların nasıl telafi edileceğine ilişkin açık ve bağlayıcı bir düzenleme bulunmadığını tespit etti.
TEMİNATIN NASIL KULLANILACAĞI AÇIKÇA DÜZENLENMEMİŞ
Raporda, sanal bayilerden ruhsat verilmeden önce Teşkilatın belirleyeceği oranda teminat alındığı, ruhsatın iptali halinde ise Teşkilatla hesap mutabakatının sağlanmasının ardından bayinin Teşkilata olan borçlarının teminattan mahsup edilerek kalan tutarın iade edildiği belirtildi.
Ancak mevzuatta, sanal bayilerin açık kusurları nedeniyle Spor Toto’nun uğrayacağı zararların karşılanmasında alınan teminatın nasıl kullanılacağı veya hangi hallerde gelir kaydedileceğinin düzenlenmediği kaydedildi.
Sayıştay, bu durumun teminat mekanizmasının telafi edici ve caydırıcı işlevini zayıflattığını, ruhsat iptalinin ise geçmişe dönük mali kayıpları tek başına karşılamasının mümkün olmadığını belirtti.
Kamu idaresinin cevabında, sanal bayilerin ruhsat iptaline sebep olan ve Teşkilat açısından mali kayıp riski oluşturan fiiller nedeniyle ortaya çıkabilecek zararların nasıl telafi edileceğine ilişkin uygulama yönetmeliği ve sanal bayilerle yapılan sözleşmeler üzerinde çalışma başlatıldığı bildirildi.
Sayıştay, ruhsat iptaline yol açan ve mali sonuç doğuran ihlaller bakımından teminatın kısmen veya tamamen gelir kaydedilmesine imkan tanıyan açık hükümlerin mevzuata eklenmesi, ruhsat iptalinin geçmişe dönük mali yükümlülükleri ortadan kaldırmadığının açıkça düzenlenmesi ve sanal bayilerle yapılan sözleşmelerin bu kapsamda revize edilmesi gerektiğini değerlendirdi.