(İSTANBUL) — Rusya, Çin’in enerji tedarikinde yüzde 22 paya ulaşırken, yıllık petrol teslimatları 100 milyon tonu aştı. Rus petrol şirketi üst düzey yöneticisi, iki ülke arasındaki işbirliğinin nükleer enerji, kritik mineraller, depolama ve alternatif lojistiğe yayıldığını belirtti.
Rosneft Yönetim Kurulu Başkanı İgor Seçin, 4 Eylül’de Rusya’nın Vladivostok kentinde düzenlenen 8. Rusya-Çin Enerji İş Forumu’nda yaptığı konuşmada, Rusya-Çin enerji ilişkilerini ve küresel enerji piyasalarındaki değişimi değerlendirdi. İgor Seçin, Rusya’nın Çin’in enerji tedarikindeki konumuna, Çin’in artan enerji talebine ve iki ülke arasındaki işbirliğinin genişleyen kapsamına dikkati çekti.
"Çin, sanayi tabanının büyüklüğü, artan elektrifikasyon ve birikmiş rezervlerinin itici gücüyle küresel enerjinin kilit merkezlerinden biri haline gelirken, Rusya da Çin’e yönelik büyük bir enerji tedarikçisi ve teknoloji ortağı olmayı sürdürüyor" diyen İgor Seçin, enerji alanının ikili ekonomik ilişkilerdeki ağırlığını verilerle anlattı.
"RUSYA, ÇİN'İN EN BÜYÜK ENERJİ TEDARİKÇİSİ"
Çin Cumhurbaşkanı Xi Jinping ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in kutlama mesajı gönderdiği 8. Rusya-Çin Enerji İş Forumu’nda konuşan İgor Seçin’in paylaştığı verilere göre, Rusya ile Çin arasındaki ticaret hacmi 2026’nın ilk 7 ayında yıllık bazda yüzde 26 arttı. Rus enerji kaynakları, Rusya’nın Çin’e ihracatının yüzde 60’ından fazlasını oluşturdu. Rusya ise yüzde 22’lik payla Çin’in en büyük enerji tedarikçisi konumunu korudu.
Rusya’nın 4 yıl üst üste Çin’in en büyük ham petrol tedarikçisi olduğunu belirten Rosneft Yönetim Kurulu Başkanı, yıllık teslimatların 100 milyon tonu aştığını bildirdi. Teslimatlar 2026’nın ilk 7 ayında 67 milyon tona ulaşırken, Rusya’nın Çin’in petrol ithalatındaki payı yüzde 23’e yükseldi. İgor Seçin, Çin’in Rus petrolünü Ortadoğu alternatiflerine kıyasla daha verimli koşullarda satın almasının 2022’den bu yana sağladığı ekonomik faydayı 27 milyar dolar olarak tahmin etti.
İgor Seçin’in verdiği bilgilere göre Rusya, doğal gazda da Çin’in en büyük tedarikçisi konumunda bulunuyor. 2025 sonu itibarıyla Rus gazının Çin’in toplam doğal gaz ithalatındaki payı yaklaşık yüzde 30’a çıktı. Bu oran boru hattı gazında yüzde 47, LNG’de ise yüzde 14 olarak gerçekleşti.
NÜKLEER ENERJİ VE KRİTİK MİNERALLER GÜNDEMDE
Çin, 64 faal ve yapımı süren 37 reaktörle nükleer enerji kapasitesini genişletiyor. Rusya-Çin işbirliği, Rus katılımıyla inşa edilen Tianwan Nükleer Santrali’ndeki dört güç ünitesinin yanı sıra Tianwan ve Xudapu santrallerinde Rus reaktörleriyle donatılan yeni üniteleri kapsıyor. Rusya ayrıca Çin’in CFR-600 hızlı nötron gösteri reaktörünün inşasına katkı sağladı. Rosneft Yönetim Kurulu Başkanı İgor Seçin’in paylaştığı verilere göre Rusya, Çin’in zenginleştirilmiş uranyum alımlarının yüzde 90’ına kadarını karşılıyor ve bu tedarik 2025’te yüzde 40 arttı.
Kritik mineraller de ortaklığın büyüyen başlıkları arasında yer alıyor. Küresel nadir toprak işleme kapasitesinin yaklaşık yüzde 90’ı Çin’de yoğunlaşırken, Rusya bu metallerin küresel rezervlerinin yüzde 10’una sahip. Rusya’nın Çin’e bakır konsantresi ve bakır tedariki geçen yıl iki katına çıktı. Bakır cevheri ve konsantresi teslimatları da 2026’nın ilk 7 ayında 2 kat arttı.
"PETROL FİYATLARI VARİL BAŞINA 30 DOLAR DAHA YÜKSEK OLABİLİRDİ"
Çin’in stratejik petrol rezervlerini 1,4 milyar varil olarak tahmin eden İgor Seçin, Çin’in Şubat-Haziran 2026 döneminde petrol ithalatını günlük 5,5 milyon varil azalttığını belirterek, "Bu önlemler alınmasaydı, petrol fiyatları varil başına 30 dolar daha yüksek olabilirdi" dedi.
Alternatif lojistik güzergahlarına da değinen İgor Seçin, Kuzey Deniz Rotası’nın teslimat sürelerini 1,5-2 kat azaltabileceğini, maliyetleri ise üçte bir oranında düşürebileceğini ifade etti. İkili enerji işbirliğinin petrol, doğal gaz ve kömürün ötesinde nükleer enerji, yenilenebilir kaynaklar, depolama, elektrik şebekeleri, kritik metaller, ulaştırma elektrifikasyonu ve alternatif lojistiği kapsadığını kaydetti. İkili ticarette ödemelerin neredeyse tamamen ruble ve yuan üzerinden yapıldığını aktardı.
Rosneft Yönetim Kurulu Başkanı İgor Seçin, konuşmasını "Tek bir telden melodi çıkmaz; tek bir ağaç orman olmaz" Çin atasözüne atıfta bulunarak, şöyle tamamladı:
"Rusya ile Çin arasındaki ortaklığın geliştirilmesi için gerekli koşullar oluştu. İki ülkenin bunları koruması ve güçlendirmesi gerekiyor. Bu yarışı kazanmalıyız. Halklarımızın kaderi, bu yarışın sonucuna bağlı. Çin’de dendikleri gibi. Doğu rüzgarı batı rüzgarına üstün gelir."