HABER: Gençağa KARAFAZLI
(RİZE) - Rize’nin Yağlıtaş Mahallesi’nde 7 yıldır kentsel dönüşüm sürecinin tamamlanmasını bekleyen 170 hak sahibi, mevcut evlerine biçilen değer ile TOKİ’nin yeni konutları için talep ettiği bedeller arasındaki büyük farkın kendilerini ağır borç yükü altında bırakacağını dile getirdi. Yurttaşlar, “Evlerimizden memnunuz, borçsuz evlerimizi bırakıp 15 yıl borç ödemek istemiyoruz” diyerek eylem yaptı.
Rize merkez Yağlıtaş Mahallesi’nde 2019 yılında Rize Belediyesi ve TOKİ tarafından başlatılan kentsel dönüşüm sürecinde hak sahipleri, kendilerine sunulan konut bedelleri ve ödeme koşullarına tepki gösterdi. Yurttaşlar, mevcut taşınmazlarının yaklaşık 2 milyon lira değerinde gösterildiğini, buna karşılık yeni konutlar için 5,5 ila 6,5 milyon lira arasında bedel talep edildiğini belirterek, uygulamanın adaletsiz olduğunu savundu.
Yıllardır evlerini beklediklerini söyleyen mahalle sakinleri, dönüşümün başlangıcında kendilerine “ev karşılığı ev verileceği” ve kimsenin mağdur edilmeyeceği yönünde söz verildiğini ancak gelinen noktada bu sözlerin yerine getirilmediğini ifade etti. Yurttaşlar, evlerinden ve mahalle kültürlerinden koparılmak istemediklerini belirtti.
Tepkilerini göstermek için mahalle yolunu trafiğe kapatan yurttaşlar, açıklamaların ardından alkışlarla “Adalet istiyoruz” sloganı attı.
Hak sahiplerinden Nezaket Peçe 60 yaşında olduğunu ve babasının aylığıyla geçindiğini belirterek, "Ben bununla nasıl ev alacağım? Evimi de alıyorlar benim elinden. Çadır kuracaklar o zaman, ben çadırda yaşayacağım. Ben bir baraka istiyorum başıma. Evlenip ayrılmışım, çocuğum da yok. Sadece bir evim var, onu da alıyorlar benden” dedi.
Hak sahipleri arasında memur maaşı ve asgari ücretle geçinenler ve emekliler bulunduğunu ifade eden Peçe, yapılması planlanan evlerin bedellerinin ödenemeyeceğini anlattı. Peçe, "Biz evlerimizden memnunuz. Bizim 15 dönüm arazimizi aldı. 15 dönüm araziye bana ne kadar para verdi? 1,5 milyon. Ben 1 dönüm araziyi veriverseydim müteahhide en az 10 daire verirdi bana” diye konuştu.
“BİZİ MAHALLEMİZDEN KOVSUNLAR DİYE Mİ BUNLARA OY VERDİK?”
Bir başka mahalle sakini de, “Bizi rahat bıraksınlar. Bizim huzurumuzu kaçırdılar. Çoluk çocuğumuzu açıkta, evsiz yurtsuz bıraktılar. Bıraksınlar bizi. Bizi mahallemizden, evimizden, yurdumuzdan kovsunlar diye mi verdik bu oyları onlara?” dedi.
Başka mahalle sakini kadın, “Bu seçimin bir de arkası da var. Artık kemiğe dayandı. Ben günde 20 tane ilaç içiyorum" diye konuştu.
Hak sahiplerinden biri ise şunları söyledi:
"Bizim müstakil evlerimiz villadır. Burada komşularımın hiçbirinin kapısında kilit yoktur. Kapıyı çalarız, içeri kendi evimiz gibi gireriz. Burada bir mahalle kültürümüz vardı. Burada bir kültür cinayeti işlendi. Son aşmada insanların hakları gasbedildi. Kendilerinin sattıkları dairenin WC parası kadar bizim villalarımıza değer biçildi. 4+1'e 9 milyon civarında para isteniyor. Bize sadece diyorlar ki 'Alın parayı, mahalleyi terk edin.' Biz mülteci durumuna düşürüldük. Burası gasp bölgesi ise bize yer göstersinler, çadır kuracak alanlar göstersinler. Biz hakkımızı istiyoruz. Biz evimizde mutluyuz, komşularımızdan mutluyuz, mahallemizde mutluyuz. Bizim borçsuz evlerimiz var. Biz çoluk çocuğumuza borçsuz birer çatı bırakmak gerekirken 15 yıllığına borçlu gezecek bir borçlu düzen bırakıyoruz. Biz bunu istemiyoruz. Bize evimize karşılık ya ev versinler ya da mahalleye kimse gelmesin, biz mahallede mutluyuz."
“BAŞKASINA BEDAVAYA EV VERECEK, BENİ EVİMDEN ATACAK”
Başka bir mahalleli ise kendi evine 1,5-2 milyon lira değer biçildiğini ve daire için üstüne 4-5 milyon lira istendiğini anlatarak, şöyle konuştu:
"Ama benim bir evim var. Beğenmiyorsan da bir evim var. Ben bir evde oturuyorum. Kim verecek bu farkı? Şu anda evim var. Evimde oturuyorum. Kimseden bir isteğim yok. Borcumuz yok, harcımız yok. Kötüdür, iyidir; benim evim... Sen şimdi evimi alıyorsun, bana diyorsun ki 'Ver 4 trilyon daha'."
Bir yurttaş, "evlerinin yıkılıp Suriyeli durumuna düşürüleceğini" söyleyerek, "İyi de benim evimi yıkıp beni niye Suriyeli durumuna düşürüyorsun? Belediye Başkanımız 2024'te geldi, o zaman söyledikleri ile şimdiki söyledikleri arasında uçurumlar kadar fark var. Sözlerinde durmadılar. Sen benim malımı alıyorsun, yani mahalleli adına konuşuyorum, malımı alıyorsun, bizi mağdur ediyorsun, başkasına satıyorsun. Sen emlakçı mısın, belediye misin? Böyle bir şey olamaz. Bizi tamamen belediye mağdur ediyor” dedi
“8 MİLYONUM OLSA NİYE YAĞLITAŞ TOKİ'DEN EV ALAYIM?”
Bir başka yurttaş ise 1. etap çalışmalarında 1 dönüm arazisi olana 4 daire verildiğini öne sürerek, "Şimdi 2. ve 3. etapta kamulaştırılan yerler, buradakiler 1 dönüme 1 daire alabilir. Arasında ciddi bir mağduriyet oluştu. Bunun giderilmesi lazım. Bu Anayasa'nın eşitlik ilkesine de aykırıdır. 1 dönümden 4 daire alabilirken bunlar 1 dönümden 1 daire, 1,5 daire ancak alabiliyorlar. Buradan çözüm bekliyoruz. Ha şimdi 8-10 milyon lira gibi bir değerler... Bize diyorlar ki maliyet çıkardık, ev maliyetleri bu şekilde. 8 milyonum olsa zaten Rize merkezin göbeğinden ev alırım, niye Yağlıtaş Mahallesi TOKİ'den ev alayım?"
Yağlıtaş Mahallesi Muhtarı Vahdettin Pehlivan da, “Biz, söz verdikleri şekilde icraat bekliyoruz. Şu anda mağduruz. Dediler ki '170-180 hane var burada'. Şimdi dediler ki 'Burada 170 haneyi 465 haneye yerleştireceğiz'. Yerleştireceğiz, tamam. Şu anda 170 taneyi buraya oturtamıyorlar. Şimdi neyin tespitini yapıyorlar? Biz komşularımızla beraber mağduruz ve arkalarındayız” dedi
Mahalle sakinleri açıklama yaptıkları sırada mahalle yolunu trafiğe kapattı. Ardından alkışlarla “adalet” istiyoruz sloganları attı.