(ANKARA) - ABD Ulusal Okyanus ve Atmosfer İdaresi (NOAA), Pasifik Okyanusu’ndaki sıcaklık ve rüzgar düzenlerini değiştirerek dünya genelinde hava koşullarını etkileyen doğal iklim olayı El Nino’nun 2026 sonunda rekor seviyeye ulaşabileceğini bildirdi. Bilim insanları, El Nino’nun etkisinin 2027’de küresel sıcaklıkları daha da yükseltebileceğini ve kuraklık, aşırı yağış, sıcak hava dalgaları ile orman yangını risklerini dünyanın farklı bölgelerinde artırabileceğini belirtiyor.
Pasifik Okyanusu’nda gelişen doğal iklim olayı El Nino’nun, yılın ilerleyen aylarında rekor seviyeye ulaşabileceği belirtildi. Meteoroloji ve iklim kurumlarının son tahminleri, mevcut El Nino’nun modern ölçüm döneminin en güçlü örneğine dönüşebileceğine işaret ediyor.
Birleşik Krallık’ın ulusal meteoroloji kurumu Met Office’in Uzun Vadeli Tahminler Başkanı Prof. Adam Scaife, "Bunun benzeri görülmemiş bir olay olduğu konusunda açık olmalıyız. Tahminlerimizde daha önce hiç bu kadar güçlü bir El Nino sinyali görmedim" dedi.
ABD Ulusal Okyanus ve Atmosfer İdaresi (NOAA) da mevcut El Nino’nun 1950’ye kadar uzanan veri setindeki en güçlü olay haline gelme ihtimalini yüzde 69 olarak hesaplıyor.
EL NINO NEDİR?
El Nino, Pasifik Okyanusu’nda genellikle 2 ila 7 yılda bir ortaya çıkan doğal iklim döngüsünün sıcak evresi olarak tanımlanıyor.
Normalde doğudan batıya esen alize rüzgarlarının zayıflamasıyla okyanusun batısında biriken sıcak sular Orta ve Doğu Pasifik’e doğru yayılıyor. Bu değişim, okyanustan atmosfere aktarılan ısıyı ve atmosferdeki rüzgar ile yağış düzenlerini etkileyerek farklı bölgelerde kuraklık, aşırı yağış ve sıcaklık olasılığını değiştirebiliyor.
Ancak bu yılki El Nino, olağan dışı hızla güçlenmesi ve modern ölçüm döneminin en güçlü örneğine dönüşme ihtimali nedeniyle önceki döngülerden ayrılıyor.
Miami Üniversitesi’nden iklim bilimci Emily Becker, Pasifik’te normalden sıcak yüzey sularının birkaç ay boyunca kalmasının bölgedeki bulut ve fırtına oluşumunu değiştirdiğini ve bunun "küresel atmosferin tamamında zincirleme etkiler" yaratabildiğini söyledi.
NOAA İklim Tahmin Merkezi’nden Michelle L’Heureux da El Nino güçlendikçe kuraklık, aşırı yağış ve sıcaklık gibi beklenen etkilerin görülme olasılığının arttığını, ancak tek tek hava olaylarının doğrudan El Nino’ya bağlanamayacağını belirtti.
"2027’NİN KAYITLARDAKİ EN SICAK YIL OLMA İHTİMALİ ÇOK YÜKSEK"
El Nino’nun gücünün ölçüldüğü Orta Pasifik’teki Niño 3.4 bölgesinde deniz yüzeyi sıcaklıklarının son 30 yıl ortalamasının yaklaşık 2,6 derece üzerinde seyrettiği bildirildi.
İklim tahminleri, bu farkın kasım ayında 3,9 dereceye kadar çıkabileceğine işaret ediyor. Bu seviye, 2015’teki güçlü El Nino sırasında kaydedilen yaklaşık 3 derecelik farkın da üzerinde. Met Office ise sıcaklık farkının yılın ilerleyen aylarında 3 dereceyi aşabileceğini öngörüyor.
İklim bilimciler Zeke Hausfather ve Andrew Dessler’in hesaplamalarına göre, güçlü El Nino, insan kaynaklı uzun vadeli küresel ısınmanın üzerine geçici olarak yaklaşık 0,3 derece ekleyebilir. Bu senaryoda 2027’de küresel ortalama sıcaklığın sanayi öncesi dönemin yaklaşık 1,76 derece üzerine çıkabileceği tahmin ediliyor.
Met Office iklim bilimci Dr. Nick Dunstone ise kurumun değerlendirmesinde, "Güçlü El Nino dönemlerinde okyanustan atmosfere önemli ölçüde daha fazla ısı aktarılıyor ve bu da küresel ortalama sıcaklıkları yükseltiyor. Bu etki özellikle El Nino’nun kış aylarında zirveye ulaşmasını izleyen yılda daha belirgin hale geliyor. Bu nedenle 2027’nin, 2024’ü geride bırakarak kayıtlardaki en sıcak yıl olması ve küresel sıcaklığın sanayi öncesi dönemin 1,5 derece üzerine bir kez daha geçici olarak çıkması ihtimali çok yüksek" dedi.
İNSAN KAYNAKLI İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ EL NINO'NUN ETKİLERİNİ NASIL ARTIRIYOR?
Bilim insanları, insan kaynaklı iklim değişikliği nedeniyle yükselen sıcaklıkların El Nino ile bağlantılı aşırı hava olaylarını daha şiddetli hale getirebildiğini belirtiyor.
Dünya Meteoroloji Örgütü (WMO), sıcak okyanusların iklim sistemine daha fazla ısı ve nem aktarmasının El Nino ile bağlantılı sıcak hava dalgaları ve yoğun yağışları daha şiddetli hale getirebildiğini bildiriyor.
NOAA'ya göre de daha sıcak atmosferin daha fazla nem tutması El Nino'nun yağış getirdiği bölgelerde yağışların şiddetini artırabilirken, uzun vadeli sıcaklık artışı toprağın daha fazla nem kaybetmesine ve kuraklığın ağırlaşmasına yol açabiliyor. Bu nedenle aynı El Nino düzeninin daha sıcak bir iklimde daha ağır sonuçlar doğurduğuna işaret ediliyor.