Haber: Seyfi ÇELİKKAYA
(YOZGAT) - Yozgat Bozok Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Farmakoloji Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Hamdi Temel, kırtasiye ürünlerinin oluşturabileceği risklerin, çocuğun yaşı ve gelişim düzeyini etkilediğine dikkati çekerek, öğrenci velilerinin kırtasiye alışverişi yaparken “merdiven altı” olarak adlandırılan ürünlerden uzak durmalarını tavsiye etti.
Okulların açılmasına sayılı günler kala, aileler çocukları için gerekli kırtasiye malzemelerini temin etmeye başladı. Bütçesine uygun kırtasiye ürünlerini alabilmek için kapı kapı dolaşan öğrenci velileri, merdiven altı olarak adlandırılan malzemeleri aldıktan sonra, kırtasiyelere gidip eksik olanları tamamlamayı tercih ediyor.
Yozgat’ta 1967 yılından itibaren kırtasiyecilik yapan Mehmet Özel, kırtasiye mesleğinin yok olmaya başladığına dikkati çekerek, şöyle konuştu:
“Evimde kullanmadığım, evime getiremediğim şeyleri müşterilerime takdim etmek ihtiyacını hiçbir zaman, 60 yıllık ticari hayatım içerisinde kullanmadım. Ürünleri getirirken evlatlarımıza sağlıklı ve sıhhatli bir ömür temennisiyle getiriyoruz. Kırtasiye mesleği öyle bir meslek haline geldi ki, meslekler meslek dışına çıktı. Eskiden bir ticari ahlak vardı. Komşunda çeşit varsa o çeşidi getirip satmazdı. Ama bugün her yer 15 günlüğüne kırtasiyeyi getiriyorlar. Merdiven altı malzemelerini getiriyorlar. Belki bizden ucuz oluyor ama kullanımı 3-5 günlük, sonra kaldırıp atıyorlar. Kırtasiye mesleği tamamıyla atıl duruma gelmeye başladı. Bütün ürünlerini başka yerlerden toparlayıp getiriyorlar, kırtasiyede noksanlarını tamamlıyorlar. Dolayısıyla kırtasiyeciler bugünlerde çok sıkıntı yaşıyor.”
“KIRTASİYE ÜRÜNLERİNİ ALIRKEN DİKKATLİ OLUNMALI”
Yozgat Bozok Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Farmakoloji Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Hamdi Temel de merdiven altı ürünlerden kaçınılmasını isteyerek, şunları söyledi:
“Bu hafta özellikle 1. sınıflar okullarına başladı. Önümüzdeki hafta da tüm okullarda eğitim başlayacak. Hem öğrencilerimizde hem de velilerimizde bir telaş var. Öğrencilerimiz, çocuklarımız bizim geleceğimiz. Onların eğitimini çok daha kaliteli bir hale getirmemiz lazım. Göze çok güzel hitap eden kırtasiye ürünlerimiz var ama alırken çok dikkat etmemiz lazım. Artık şunu gördük, baktığımız zaman artık kırtasiye ürünlerini satan firmalarımız olsun, satıcılarımız olsun bunların şuurlu olduklarını görüyoruz. Etiketsiz bir ürün olmadığını, markasız bir ürün olmadığını, CE ve TSE gibi, EN gibi damgalı ürünlerin olduklarını görüyoruz. Bu bizim için memnuniyet verici. Kırtasiye ürünler satan abilerimize çok teşekkür ediyoruz. Bu konuda artık belirli bir şuurlanma başladığını görüyoruz.”
Temel, özellikle merdiven altı ürünlerde problem olduğunu ifade ederek, şöyle devam etti:
"Merdiven altı ürünler dediğimiz şu; aldığımız bir kalemimiz, bir defterimiz, bir çantamızda bir etiket görmediğiniz zaman orada şüpheyle yaklaşmak lazım. Bu çok çok önemli. Ülke olarak böyle etiketlere bakmayan, etiketi okumayan bir toplumumuz. Artık yavaş yavaş şuurlandırmamız lazım. İlk bakacağımız şey şu; markaların yanında ‘toksik madde içermez’ diye bir ibarenin görülmesi lazım. Kalem aldığınız zaman kalitesizdir, ucuzdur ama çocuk onu açarak bir günde hepsini bitirebilir. Ama kaliteli ürün aldığınız zaman çok daha uzun müddetlidir. Bunlar çok önemli şeyler. Çanta reyonlarında sağlıklı ürün olmasını gösteren, ispatlayan etiketli ürünler olması gerekiyor. Mesela daha önce yumuşatmak için ya da çocuklar daha rahat etsin diye ftalat olan bir sürü çantalar vardı ama artık çantalarımızın çoğunda ftalat içermez diye bir ibare var. Bu da çok güzel bir şey. Elastiki daha kolay kullanabilir çantaları kullanmak her zaman bizim için bir avantaj.”
“ÇOCUKLARDA ALERJİ KIRTASİYE ÜRÜNLERİNDEN KAYNAKLANABİLİR”
Merdiven altı ürünlerin çocukların sinir sistemini felç edebildiğini bildiren Prof. Dr. Temel, “Çocuklarda bakıyorsunuz, hormonal değişiklikler, problem meydana geliyor” dedi ve öğrenci velilerine şu uyarılarda bulundu:
“Bizim ebeveynlerimiz şunu söylüyorlar, ‘Çocuklar hiperaktif olmuş.’ Aslında hiperaktiflikten ziyade yanlış beslenme, yanlış kırtasiye ürünlerini kullanma, bu tip hormonal yapılarının bozması, o hormonal yapıların etkilerinden dolayı da davranış bozukluklarının falan meydana gelmesi ya da kırtasiye ürünleri kullandığı zaman örneğin ucuz makaslarda nikel kaplamalar falan olabilir. Bunlar da ciltte tahriş meydana getirebilir. Eğer bir alerji gördüğünüz zaman çocuklarınızda, kullanılan kırtasiye ürünlerinden kaynaklanabilir. Onun için bilinmeyen bir yerden alışveriş yapmak çok da doğru bir şey değil.
Bazen özellikle yurt dışından gelen bazı defterler var ki parlak beyaz renkte, çocuklar bunları yazdığı zaman hemen gözlerini ovuşturmaya başlarlar. Bu ovuşturma demek nedir? Özellikle klorlanmış, artırılmış dediğimiz veya başka kimyasallar verilerek o defterler, o güzelim defterleri bembeyaz hale getiriyorlar. Bu tip şeylerden kaçınmak lazım.
Özellikle anaokulu, 1. sınıf, 2. sınıf öğrencilerde kesinlikle artık kokulu ürünler kabul etmiyoruz, istemiyoruz. Kokulu ürünleri çocuk koklayarak bağımlı hale geliyor, artı o koku demek çözücülüğü olan bir şey demek. Bunun içinde belki sentetik bir koku verici de var. Çözücü, solvent de var. Çok küçük yaşta çocukları böyle kimyasalla depolamaya başlıyoruz. O kimyasallar da vücutta böyle rahat durmaz. Böyle değişik reaksiyona girerek çocuğun hem fiziksel hem de kimyasal yapısını bozabilir.”