Haber: Ogün Akkaya

(TBMM) - Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan, emekli aylıklarında iyileştirme yapılması için gerekli adımları attıklarını belirterek, "Elbette bunların yeterli olmadığını biliyoruz. 2027 yılı ocak ayından itibaren geçerli olması hedeflenen, mevcut yasal artışlara ilave iyileştirmeleri de içeren bir çalışma yapıyoruz" dedi.

TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu, Samsun Milletvekili Mehmet Muş başkanlığında, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın 2027 yılı bütçesi ve kesin hesap görüşmeleri için toplandı.

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan komisyonda milletvekillerine sunum yaptı.

Çalışma hayatına ilişkin politikaları; büyümeyi ve üretimi destekleyen, çalışan haklarını koruyan ve iş gücü piyasasının değişen ihtiyaçlarına cevap veren bir anlayışla yürüttüklerini söyleyen Işıkhan, işgücü piyasasında dengeyi sağlamaya çalışırken, çalışanların gelirlerinin korunması için de çaba sarf ettiklerini belirtti.

"ASGARİ ÜCRET TESPİT KOMİSYONU ARALIK AYINDA TOPLANACAK"

Işıkhan, net asgari ücretin 28 bin 75 lira olduğunu anımsatarak, asgari ücrette 2002'den bu yana reel olarak yüzde 207 artış sağlandığını söyledi. Asgari Ücret Tespit Komisyonu'nun 2027 yılı asgari ücretini belirlemek üzere gelecek ay toplanacağını bildiren Işıkhan, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Kayıtlı istihdamı korumak, ilave istihdamı desteklemek ve özellikle asgari ücretin daha yüksek seviyede belirlenebilmesi için uyguladığımız Asgari Ücret Desteği'ni 2026 yılında 1.270 liraya çıkardık; yaklaşık 1,5 milyon işyerine 48,4 milyar lira destek verdik.

Memur ve memur emeklilerimizin aylıklarında 2026 yılında toplu sözleşme kazanımlarıyla birlikte kümülatif yüzde 34,63 artış gerçekleşti. En düşük devlet memuru maaşı temmuz ayında 70 bin 224 liraya yükseldi. Ayrıca memurlarımızın taban aylıklarını, emekli aylıklarına da yansıyacak şekilde 1.000 lira artırdık. Yürürlükteki 2026-2027 dönemine ilişkin Toplu Sözleşme kapsamında, memur ve memur emeklilerimiz için 2027 yılında yüzde 5 ve yüzde 4 oranındaki artışlar ile olası enflasyon farkı da aylıklara yansıtılacaktır. 2025-2026 dönemi Kamu Toplu İş Sözleşmeleri Çerçeve Protokolü ile kamu işçilerimizin ücret ve sosyal haklarında da iyileştirmeler sağladık. Bu kapsamda, taban ücret ve seyyanen artış düzenlemeleriyle farklı ücret seviyelerindeki çalışanlarımızın gelirlerini destekledik. Ücret politikalarımızda, çalışanlarımızın alım gücünü ve refahını, sosyal taraflarımızla birlikte gözetmeye devam edeceğiz."

"İSG HİZMETİ ALAN İŞYERİ SAYISINI 793 BİNE ÇIKARDIK"

Işıkhan, iş sağlığı ve güvenliğinde temel yaklaşımlarının kazaları meydana gelmeden önlemek, olası riskleri ortadan kaldırmak ve bütün işyerlerinde koruyucu ve önleyici kültürü yerleştirmek olduğunu söyledi. Bakan Işıkhan, 8 yıl aradan sonra Ulusal İş Sağlığı ve Güvenliği Konseyi'ni topladıklarını, 2026-2030 Ulusal İş Sağlığı ve Güvenliği Politika Belgesi'ni hazırlayarak konseyde kabul ettiklerini anlattı.

Özellikle esnaf ve sanatkârların iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerini daha kolay yerine getirebilmeleri için eğitim ve belgelendirme imkânlarını geliştirdiklerini belirten Işıkhan, "284 bin 709 işveren veya işveren vekiline, e-sertifika düzenledik. Yaptığımız çalışmalarla sadece son 3 yılda İSG hizmeti alan işyeri sayısını 166 binden bugün 793 bine çıkardık. İSG hizmeti alan çalışan sayısını da yine son 3 yılda 6,4 milyondan 12,1 milyona çıkardık" dedi.

"HAYATİ TEHLİKE BELİRLENEN 190 İŞYERİNDE İŞİN DURDURULMASINA KARAR VERDİK"

Çalışma hayatında etkin denetimin yalnızca ihlali tespit etmek değil, ihlal olmasının önüne geçmek ve çalışanların beden ve ruh sağlığını korumak olduğunu belirten Işıkhan, şunları kaydetti:

"Uyguladığımız rehberlik temelli yaklaşım sayesinde tespit edilen uygunsuzlukların yaklaşık yüzde 90’ı teftiş sırasında düzeltilmektedir. 2026 yılı ekim ayına kadar 11 bin 39 işyerine 76 bin 362 teftiş ziyareti gerçekleştirerek yaklaşık 1,2 milyon çalışana ulaştık. Bu çalışmalarla yaklaşık 890 milyon liralık işçilik alacağının işçilerimize ödenmesini, ayrıca yaklaşık 338 milyon liranın da vergi ve sigorta primi olarak kamuya aktarılmasını sağladık. Hayati tehlike belirlenen 190 işyerinde ise işin durdurulmasına karar verdik. Yerel seçimlerin ardından belediyeler ve iştirakleri hakkında sendikal ayrımcılık, işten çıkarma ve mobbing konularında yapılan incelemeler sonucunda yaklaşık 1 milyar lira işçi alacağının ödenmesini sağladık. Yaklaşık 110 milyon lira idari para cezası uyguladık.

"ÜÇ YILDA 2,1 MİLYON İLAVE İSTİHDAM HEDEFLİYORUZ"

İstihdam politikalarımızın merkezinde, daha fazla vatandaşımızın üretime ve çalışma hayatına katılması yer almaktadır. Orta Vadeli Program ve Ulusal İstihdam Stratejisi hedefleri doğrultusunda istihdamı artırmaya, işsizliği azaltmaya ve iş gücümüzün niteliğini yükseltmeye odaklanıyoruz. 2026 yılı Eylül ayı verilerine göre iş gücümüz 35,4 milyon, istihdamımız 32,4 milyon, işsiz sayısı 2,9 milyon ve işsizlik oranımız ise yüzde 8,4 olmuştur. İşsizlik oranımız 41 aydır tek hanelerde seyretmektedir. 15-24 yaş aralığındaki genç işsizlik oranı yüzde 14,8, ne eğitimde ne istihdamda olanların oranı ise 2026'nın ikinci çeyreğinde yüzde 22,2 olmuştur.

Önümüzdeki üç yılda yaklaşık 2,1 milyon ilave istihdam oluşturmayı hedefliyoruz. İŞKUR aracılığıyla 2026 yılında 1 milyon 75 bin 474 kişinin özel sektörde istihdamına aracılık ettik. 2002'den bu yana 6 milyon kadının, 600 bin engelli vatandaşımızın ve yaklaşık 5,9 milyon gencimizin işe yerleşmesini sağladık. Mesleki Eğitim Kursları ve İşbaşı Eğitim Programlarıyla milyonlarca vatandaşımızın mesleki beceri kazanmasına destek verdik.

İlave istihdam sağlayan işverenlerimize, sigortalı başına, 65 bin liraya kadar prim desteği sunuyoruz. İşsizlik Sigortası Fonu'nun varlığı da 900 milyar liranın üzerine çıkmıştır. Mezun oldukları alanlarda çalışan meslek lisesi mezunlarının İşbaşı Eğitim Programlarına katılımında cep harçlığını yüzde 30 artırdık.

Buradan, bu konuda bir müjdeyi paylaşmak istiyorum. Aktif işgücü programlarımızda dijital dönüşüm, yeşil dönüşüm, yapay zeka, geleceğin meslekleri ve meslek lisesi mezunlarının kendi alanında çalışması durumunda, cep harçlıklarını yüzde 50’ye kadar artırımlı ödeme imkanı getiriyoruz. 2027 yılından itibaren uygulanacak bu düzenlemenin hayırlı ve uğurlu olmasını diliyorum.

Kadınların iş gücüne katılımını artırmak için İş Pozitif Programımızla 2,7 milyondan fazla kadının işe yerleşmesine aracılık ettik. Eğitimli Çocuk Bakıcılarının Teşviki Yoluyla Kayıtlı Kadın İstihdamının Desteklenmesi Projesi ile 3 bin 90 annenin ve 3 bin 542 eğitimli çocuk bakıcısının kayıtlı istihdamına destek olduk. İşgücü Uyum Programı'ndan 2024'ten bu yana 720 bin 224 vatandaşımız yararlandı. Bu programımızdaki katılımcıların yüzde 80'i kadınlardan oluşmuştur.

2026-2027 eğitim öğretim yılı için okullarımızda temizlik ve hijyen koşullarının iyileştirilmesine katkı sağlamak amacıyla Toplum Yararına Programlar (TYP) kapsamında 80 bin kişilik kontenjan tahsis ettik. Ayrıca okul bahçeleri ve giriş çıkışlarında gözetim ve düzenin desteklenmesi için 81 ilde ek 31 bin TYP kontenjanı ayırdık. Böylece hem kamu hizmetlerinin belirli ihtiyaçlarına cevap veriyor hem de iş arayan vatandaşlarımıza geçici çalışma imkânı sunuyoruz. Gençlerimiz için en büyük hedefimiz, eğitimden iş hayatına geçişlerini kolaylaştırmak ve ilk iş deneyimlerine erişimlerini artırmaktır. Bu nedenle, üç yılda 3 milyondan fazla gencimize ulaşmayı hedeflediğimiz 'Gençliğin Üretim Çağı (GÜÇ) Programı’na toplam 472,3 milyar lira kaynak ayırdık.

"İŞ KAZASI VE MESLEK HASTALIĞI İNCELEMELERİNİ GERÇEKLEŞTİRİYORUZ"

2002 yılında yüzde 71,5 olan SGK gelirlerinin giderlerini karşılama oranının, 2026 yılı sonunda yüzde 88 olarak gerçekleşmesi beklenmektedir. 2002 yılında binde 22 seviyesinde olan SGK açığının millî gelire oranının ise 2026 yılı sonunda binde 1,2 düzeyinde gerçekleşmesi öngörülmektedir. Sistemin mali dengesini güçlendirmeye devam ediyoruz. Uyguladığımız prim teşviki, destek ve indirimlerle 2023 yılı başından 2026 yılı ağustos ayına kadar yaklaşık 2 milyon işyerine, 13 milyon sigortalı için toplam 1 trilyon 302 milyar lira destek sağladık. Aktif sigortalı sayımız 2002'ye göre yüzde 115 artarak yaklaşık 26 milyona ulaştı. Kayıt dışı istihdam oranı ise 2002'de yüzde 52 iken 2026 yılı verilerine göre yüzde 24,4'e geriledi.

2026 yılındaki çalışmalarımız kapsamında kayıt dışı işçi çalıştırdığı belirlenen işyerlerine 3,5 milyar lira idari para cezası uygulandı. Risk odaklı inceleme ve soruşturmalar yürütüyor, iş kazası ve meslek hastalığı incelemelerini gerçekleştiriyoruz. Denetim faaliyetlerinin yaklaşık yüzde 88'ini e-Rapor sistemine taşıdık. Bu uygulamayı diğer raporlama süreçlerine de yaygınlaştırarak kurum kaynaklarının korunmasını, işlemlerin hızlanmasını ve denetimde şeffaflığın artmasını hedefliyoruz."

EMEKLİ AYLIKLARI

Bakan Işıkhan, "emeklilerin gelirlerini iyileştirmek için gerekli adımları attıklarını" söyleyerek, şunları kaydetti:

"2025 yılının ikinci yarısında 16 bin 881 lira olan en düşük emekli aylığını 2026 yılı ocak ayında 20 bin liraya, temmuz ayında ise 23 bin 552 liraya yükselttik. 2018'den bu yana toplam 483,4 milyar lira bayram ikramiyesi ödedik. Elbette bunların yeterli olmadığını biliyoruz. Saygıdeğer Cumhurbaşkanımızın, son kabine toplantısı sonrasında da ifade ettiği gibi ‘emeklilerimizin durumunu biraz daha iyileştirecek mali imkanları oluşturuyoruz.’ Emeklilerimizin yaşadığı ekonomik koşulların farkındayız ve refah seviyelerini yükseltmeye yönelik çalışmalarımızı, kararlılıkla sürdürüyoruz.

Bu kapsamda, 2027 yılı ocak ayından itibaren geçerli olması hedeflenen mevcut yasal artışlara ilave iyileştirmeleri de içeren bir çalışma yapıyoruz. Cumhurbaşkanı Yardımcımız, Sayın Cevdet Yılmaz'ın başkanlığında, Hazine ve Maliye Bakanımız Sayın Mehmet Şimşek ve Ekonomi Koordinasyon Kurulunda yer alan kamu kurumlarımızla birlikte süreci değerlendirerek çalışmalarımızı sürdürüyoruz. Çalışmalarımız neticelendiğinde bunu, inşallah sizlerle ve kamuoyuyla paylaşacağız ve yüce Meclisimizin takdirine sunacağız.

"8 BİN 845 İLAÇ GERİ ÖDEME KAPSAMINA ALINDI"

2000'li yılların başında bedeli ödenen ilaç sayısı 3 bin 986 iken bugün 8 bin 845 ilacı, geri ödeme kapsamında bulunduruyoruz. Yalnızca 2026 yılında 253 ilacı daha bu kapsama aldık. Bunların 29’u kanser tedavisinde kullanılan ilaçlardır. 2025 yılında geri ödeme kapsamına alınan beş farklı immünoterapi ilacı sayesinde, son bir yılda yaklaşık 41 bin kanser hastamızın tedaviye erişimi sağlandı. SMA tedavisinde ikinci bir ilacı daha geri ödeme kapsamına aldık. 18 yaş altındaki Tip 1 diyabetli çocuklarımız için sürekli glukoz izlem cihazlarının bedelini karşılıyoruz. Bu kapsamda yaklaşık 155 bin reçete için 1 milyar 800 milyon liraya yakın ödeme yaptık. Prostat kanseri, kalp yetmezliği, kronik böbrek hastalığı, nadir hastalıklar gibi alanlarda yeni tedavi seçeneklerine erişimi genişlettik. Tekerlekli sandalye, işitme cihazı ve diyabet tedavisinde kullanılan tıbbi cihaz ve malzemeler dâhil çeşitli ürünlerin geri ödeme tutarlarında yüzde 20 artış gerçekleştirdik. Çölyak ve belirli metabolizma hastalıklarında özel beslenme ürünlerine sağlanan ödemeleri de yüzde 30 artırdık. Hasta alt bezi, uyku ve solunum cihazları gibi gündelik yaşamı doğrudan etkileyen; tıbbi cihaz ve malzemelerde yaptığımız düzenlemeler de tedavi kadar yaşam kalitesini önemseyen yaklaşımımızın parçasını oluşturmaktadır. Aile hekimlerinin reçete edebildiği ilaçların sayısını artırıyor, akılcı ilaç kullanımını teşvik eden uygulamalarla, israfı önlemeye çalışıyoruz. Sağlık hizmeti sunumunda her basamağın doğru kullanılmasını sağlayacak teşvik mekanizmaları üzerinde çalışmalarımızı sürdürüyoruz.

Sosyal güvenlik sistemimizin gelirlerini korumak için prim tahsilatını ve borç yönetimini de titiz bir şekilde yürütüyoruz. Haziran ayında yayımlanan kanun düzenlemesi ile tecil süresi azami 36 aydan 72 aya çıkarılmış, teminat gerektirmeyen borç limiti bir milyon liradan, on milyon liraya yükseltilmiştir. 31 Ağustos 2026 tarihine kadar yapılacak tecil işlemlerinde tecil faizi yüzde 39 yerine yüzde 29 olarak uygulanmıştır. Bu kapsamda 325 milyar liralık SGK prim alacağı taksitlendirilmiştir. Sosyal güvenlik sistemimizi daha kapsayıcı, erişilebilir ve güçlü kılarken, vatandaşlarımızın sağlık ve sosyal koruma hakkını sürdürülebilir mali yapı içerisinde güvence altına almaya devam edeceğiz.

"BAKANLIĞIMIZIN 2027 YILI TOPLAM BÜTÇE TEKLİFİ 2 TRİLYON 395 MİLYAR 824 MİLYON LİRA

Bakanlığımızın 2027 yılı toplam bütçe teklifi; 2 trilyon 395 milyar 824 milyon 844 bin liradır. Bakanlık merkez ve yurt dışı teşkilatı harcamaları için 7 milyar 512 milyon 634 bin lira bütçe teklif edilmiştir. Bütçemizden Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı'na 2 trilyon 266 milyar 365 milyon 277 bin lira, Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğü'ne 121 milyar 946 milyon 933 bin lira olmak üzere 2027 yılında toplam 2 trilyon 388 milyar 312 milyon 210 bin lira kaynak aktarılması öngörülmektedir. Merkezi yönetim bütçesi içerisinde yer alan ve bakanlığımızın ilgili kuruluşu olan Mesleki Yeterlilik Kurumu Başkanlığı'nın bütçe büyüklüğü ise gider bütçesi 388 milyon 658 bin lira, gelir bütçesi 441 milyon 767 bin lira, net finansman 3 milyon liradır."