(ANKARA) - ABD Savunma Bakanlığı'nın, İran savaşı sırasında Körfez’deki Amerikan üslerinin füze ve insansız hava aracı saldırılarına karşı kırılganlığının ortaya çıkmasının ardından, bölgede daha küçük ve farklı biçimde konuşlandırılmış bir askeri varlık seçeneğini değerlendirdiği öne sürüldü.

Washington Post’un konu hakkında bilgi sahibi yetkililer ve diğer kaynaklar dahil sekiz kişiye dayandırdığı haberine göre Pentagon’daki çalışma, özellikle İran’a yakın Basra Körfezi ülkelerindeki askerlerin azaltılıp azaltılmayacağı ve savaşta hasar gören büyük üslerin yeniden inşasının gerekli olup olmadığı üzerinde yoğunlaşıyor.

Pentagon’un politika biriminin yürüttüğü değerlendirmeye Genelkurmay ve ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı’nın (CENTCOM) da katkı sağladığı belirtildi. Savunma Bakanı Pete Hegseth’in henüz bölgedeki askeri konuşlanmaya ilişkin resmi inceleme talimatı vermediği, mevcut çalışmanın gelecekte alınabilecek kararlar için “ihtiyatlı planlama” niteliğinde olduğunu öne sürüldü.

CENTCOM, normal koşullarda Ürdün’den Umman’a uzanan bölgede yaklaşık 20 noktada 40 bin civarında asker bulunduruyor. ABD’nin Körfez’deki en önemli tesisleri arasında Beşinci Filo’nun karargahının bulunduğu Bahreyn ile Kuveyt’teki kara ve hava üsleri yer alıyor.

İRAN SALDIRILARI ABD ÜSLERİNİN KIRILGANLIĞINI ORTAYA ÇIKARDI

İran savaşı boyunca ABD, bölgeye savaş gemileri, savaş uçakları ve hava savunma sistemleri sevk ederken İran’a karşı 13 binden fazla saldırı gerçekleştirdi.

Buna karşılık İran saldırıları ABD’nin bölgedeki askeri tesislerinde ciddi hasara yol açtı. Washington Post’un mayıs ayında uydu görüntülerine dayanan incelemesinde, İran saldırılarının Amerikan askeri tesislerindeki 228 yapı veya askeri teçhizata zarar verdiği ya da bunları imha ettiği tespit edilmişti. Ayrıca, Kuveyt’teki Port Shuaiba’ya mart ayında düzenlenen saldırıda da 6 Amerikan askeri hayatını kaybetmişti.

Hegseth, zarar gören üslerin yeniden inşa maliyetleri hariç olmak üzere, savaşın eylül sonuna kadar Pentagon’a yaklaşık 37,5 milyar dolara mal olacağını açıklamıştı.

Pentagon’daki değerlendirmede seçeneklerden birinin, bazı asker ve askeri unsurların İran’a yakın Körfez üslerinden daha batıdaki Ürdün, İsrail veya Suudi Arabistan’ın Kızıldeniz kıyısındaki tesislere çekilmesi olduğu belirtiliyor. Ancak kalıcı bir değişikliğin henüz uzak bir ihtimal olduğu ve üst düzey yönetim onayı gerektireceği vurgulanıyor.

ABD’NİN KÖRFEZ’DEKİ VARLIĞININ AZALMASI TÜRKİYE’Yİ NASIL ETKİLEYEBİLİR?

ABD’nin Körfez’de daha sınırlı bir askeri varlığa yönelmesi, Türkiye’nin son dönemde öne çıkardığı, bölge ülkelerinin kendi güvenliklerinde daha fazla sorumluluk üstlenmesi yaklaşımıyla kesişiyor.

Polonya merkezli Doğu Araştırmaları Merkezi (OSW), Ankara’nın “bölgesel sorumluluk” yaklaşımının ABD’nin Orta Doğu’daki güvenlik yükünü azaltacağı varsayımını da içerdiğini belirtiyor. Analizde Türkiye’nin oluşabilecek boşlukta özellikle hava savunma sistemleri ve savunma sanayisi üzerinden daha büyük rol üstlenmeyi hedefleyebileceği değerlendiriliyor.

Londra merkezli düşünce kuruluşu Chatham House da İran savaşının Körfez ülkelerinde güvenlik ortaklıklarının geleceğine ilişkin tartışmaları artırdığını, Türkiye açısından savunma sanayisi, güvenlik ortaklıkları ve bölgesel bağlantılar alanında yeni imkanlar oluşabileceğini belirtiyor. Bununla birlikte kuruluş, ABD güvenlik şemsiyesinin yakın vadede gerçek bir alternatifinin bulunmadığına dikkati çekiyor.