Haber: Berfin BAYSAN - Kamera: Özgür ŞENGÜL

(İZMİR) - Okulların açılmasına sayılı günler kala öğrencilerin okul ihtiyaçlarını karşılamak için alışveriş hareketliliği başladı. Kırtasiye esnafı satışların beklenen düzeyde olmadığını belirtirken; veliler kırtasiye, kıyafet, çanta ve ayakkabı gibi ihtiyaçların toplam maliyetinin bütçelerini zorladığını ifade etti. Bir vatandaş, "Bir bütçe belirlemedik ama yüksek. 10 bini geçti. Kıyafet, ayakkabı, çanta" dedi.

Yeni eğitim öğretim yılı, pazartesi günü başlıyor. Okulların açılmasına sayılı günler kala okul alışverişiyle ilgili ANKA Haber Ajansı'na konuşan kırtasiye esnafı, zincir marketlerin ve internet satışlarının artan rekabetinden, veliler ise alım gücünün düşmesinden dert yandı.

"HER YIL DÜŞE DÜŞE DEVAM EDİYOR"

Kırtasiye dükkanı işleten Serkan Coşmaz, bekledikleri müşteri potansiyelinin olmadığını belirterek, şunları söyledi:

“Ürün fiyatları geçen seneyle neredeyse birbirine yakın fiyatlar. Fakat bu şekilde ve bu ürün çeşidi gamına çok çeşit olmasına rağmen beklediğimiz müşteri potansiyeli kesinlikle yok. Tabii, buna farklı etkenler de var. Marketleri sayabiliriz, internet satışlarını sayabiliriz. Ben birkaç yerde kendim dolaştım. Kıyafetçilerde bile kırtasiye satılabiliyor. Doğal olarak bunlar da işimizi engelliyor. Tabii ki buradaki sadece şunu da düşünmemiz lazım. Bu ürünleri alan kişilerin çoğu askeri çalışanlar, emekliler vesaire. Bu arkadaşlarımızın da ücretleri belli olduğunu düşünürsek doğal olarak ürünleri almakta zorlanıyorlar. Bu da bize işsizlik olarak geri dönüyor.

Geçen seneyle mesela bu seneyi kıyasladığımız zaman da bu sene geçen seneden üçte bin oranında daha düşük olduğunu düşünüyorum ki ben birçok esnaf arkadaşımla da bunu görüştüm. Aynı görüşteler. Yani ben çok memnun değilim ama tabii ki var önümüzde günlerimiz ama çok da bir şeylerin değişeceğini düşünmüyorum çünkü dediğim gibi etkenler çok fazla, yani büyük marketler küçük esnafı bu şekilde bence vurup geçecek diye düşünüyorum. Fiyatlar ilkokul, anaokulu, lise olarak hepsi çok değişiklik gösterir. Bir tane şu olma şansımız, dememe şansımız yok. Yani bin 500 lira, 3 bin 500 lira arasında değişir. Özel okullara çıkarsak bunu 7-8 bin liralara bulur. . Ben uzun yıllardır bu işi yapıyorum. Yaklaşık 20-22 sene toptancı olarak da plasiyer olarak, pazarlama bölümünde çalıştım. Dört yıldır da bu dükkânı devraldım. Burada bu işi yapıyorum. Ama şunu gerçekten, hani gönülden söyleyebilirim. İlk devraldığım senedeki işi ve ciroları bir daha hiç görmedim. Her yıl düşe düşe devam ediyor. Ki bu da böyle devam edeceğini düşünüyorum yani."

4'ÜNCÜ SINIF İÇİN KIRTASİYE ALIŞVERİŞİNİN MİNİMUM MALİYETİ 4 BİN 850 LİRA

Kırtasiye esnafı Orhan Alagöz, “Çok hareketli bir ortam yok. Yani tek bir biraz kıpırdamı var ama beklediğimiz bir şey yok. Yani bunun en büyük etkeni de şu an marketlerdeki sıkıntılar bizi bayağı etkiliyorlar. Onun haricinde şu an herhangi bir şeyimiz yok yani. Yani şu an dört ve sekiz arasında bir şey var, kırtasiye masrafı var. Ya bunun artık kılık kıyafetinden tut, onlar falan şey yaptığın zaman bir 15 bini falan buluyor yani. Yapacak bir şey yok çünkü yani. Kaderimize razı yani, başka bir şey yok yani, alternatif yok. Yani alınan kararlar yanlış, hükümetin şeyleri veya başka şeyler. Kırtasiyeyi de bitiriyor. Diğer şeyleri de bitiriyor. Yani onun için herhangi bir şey yok. Sıkıntı had safhada yani. İşte büyük marketler birazcık zincir vurursa önüne, onlar da mecburen bu taraflara doğru gelecekler. Biz de gerekli satışlarımızı yapacağız, mutlu olacağız. Aksi takdirde yani sen de mutsuz olacaksın, ben de mutsuz olacağım” şeklinde konuştu.

Bir okulun 4. sınıf öğrencileri için hazırladığı ihtiyaç listesini örnek gösteren Alagöz, “Defterler var. 4-5 tane defter var. Kalem var, silgi var. Ondan sonra kalem kutusu var. Atasözleri, deyimler var. Kırmızı kurşun kalem var. Kalem tıraşlar var. İlköğretim 4. sınıf için bu liste. 4 bin 850 lira. Yani bu minimum olan. Yani bu orta düzeyde bir kalitede olan bir liste. Bunu biraz daha farklı bir şekilde şey yaparsan, bunun fiyatı 6-7 bin lirayı bulacak” dedi.

ÇANTALARDA FİYAT ARALIĞI GENİŞ

Okul çantası satan esnaf Alahattin Ergül ise son günlerde satışlarda hareketlilik yaşandığını belirtti. Ergül, “Okul çantaları minimum, 1. sınıf diyelim ki 4. sınıf arası 750-800'den başlıyor ve geçen sezonun fiyatı bizde. En maksimum da 3 bin 500'e kadar gider ilkokul çantası. Ortaokullarda yine bin -bin 200 gibi başlıyor. Onlarda 5-6 bine kadar gider profesyonel olarak var. Valla bir sekiz on gündür hareket var. Yani genelde son güne bırakılıyor işte. Bu hafta biraz yoğun geçiyor. Geç hafta biraz daha düşüktü. Yani bu hafta biraz daha yoğun. Güzel yani, normal. Yani bunlarda 750 lira yazıyor mesela. Bu 750, inanın zarar bir fiyat. Neden diyeceksiniz? Bunun besleme çantası var, kalemliği var, bu var. Yani maliyeti değil. Elimizde stokumuz da var. Halkın alım gücü de maalesef düşük olduğu için biz de böyle bir kampanya yaptık. 750-850 arası. 1000 lira, 800 lira, 900 lira bandında” diye konuştu.

VELİLERİN ALIŞVERİŞ BÜTÇESİ YÜKSELİYOR

Okul alışverişi için kırtasiye kırtasiye dolaşan öğrenci velisi Nevin Elçi, “Bir bütçe belirlemedik ama yüksek. 10 bini geçti. Kıyafet, ayakkabı, çanta... Orta bire geçtiği için her şey sıfırdan alınıyor. Defter, kalem yani 10 bin lirayı geçti. Daha da eksik var. Geçen senelere oranla çok bir fark yok sanki ya. Sadece şey, ayakkabı fiyatı, çanta fiyatı markaya göre, çocukların isteğine göre değişiyor. Ama herkesin bütçesine göre var. İki çocuk varsa daha da büyük bir sıkıntı” dedi.

Beslenme konusunda da sıkıntı yaşayacaklarını belirten Elçi, “Kantinden hiç almadık. 4 yıl okudu ilkokulda. Hep evden. Fırından. Simit. Boyoz. Onun masrafı? O da günlük dökersen yani biriktiği zaman aylık yüksek oluyor. Allah kolaylık versin, herkese yardımcı olsun” diye konuştu.

Dört çocuğu için okul alışverişi yapan Aydın ve Aysel Aktürk çifti ise yaptıkları mevcut alışverişte yaklaşık 3 bin lira harcadıklarını belirtti. Aktürk çifti, “Üç bin gitti. Daha kızın listesi gelmedi. Diğer oğlan 8. sınıf. Hani Allah yardımcımız olsun. Hani geçim çok zor gerçekten de. Yani bir 10-15 bini bulacak. Formalar hariç daha. Sadece bu kişisel olarak, yani daha öğretmenin 1. sınıf attığı listeyi aldık. Daha önümüz uzun görünüyor. Eşim tek çalışıyor. Zorla geçinmeye çalışıyoruz. Zor hayat” dedi.

Üniversite öğrencisi olduğunu belirten İlayda Halbutoğulları, “Fiyatlar bence aşırı derecede artışta. Yani 3 sene önce biz 4 kişilik alışveriş yaptığımız zaman 1000 lira veriyorduk. Şu an ben sadece 3 defter ve 1 kaleme 500 lira veriyorum. Biz dört kardeşiz. 10 bini bulur ya, 10 bini bulur. Ben sadece 3 tane deftere her birine bir ders de yapmayacağım. Dersleri böleceğim buraya. O şekilde not alacağım. Evde çalışan bir kişi var ama dört çocuk okutulmaya çalışılıyor. Bu biraz daha zorluyor. Hani üniversitede olmak da farklı şehirde olmak ayrı bir masraf oluyor” şeklinde konuştu.