Haber: Esma TURAN
(MUĞLA) - Muğla'nın Köyceğiz ve Ula ilçelerinde DSİ tarafından yapılması planlanan Balcılar Barajı ve HES projesine ilişkin ÇED olumlu kararının iptaline yönelik yerel mahkeme kararı, Danıştay 4. Dairesi tarafından bozuldu. Davacı köylüler ve Köyceğiz Çevre ve Doğayı Koruma Derneği adına açıklama yapan Avukat Arzu Alper, Danıştay kararının ardından dosyanın yeni bir bilirkişi heyetiyle yeniden inceleneceğini belirtti.
Devlet Su İşleri (DSİ) Genel Müdürlüğü, 21. Bölge (Aydın) Müdürlüğü tarafından Muğla’nın Köyceğiz ve Ula ilçesi sınırları içerisinde Balcılar Mahallesi, Alacık mevkiinden sulama ve enerji amaçlı ‘Balcılar Barajı ve Sulaması, Hidroelektrik Santralleri, Malzeme Ocakları, Kırma-Eleme-Yıkama Tesisi ve Beton Santrali’ yapılması planlanıyordu.
Proje için 2022 yılı Mart ayında ÇED süreci başlatılmıştı. Proje ile ilgili olarak hazırlanan ÇED raporu, İnceleme ve Değerlendirme Komisyonu (İDK) tarafından incelenerek 2023 yılı Ağustos ayında son şekli verilmişti. Projeye, 5 Ağustos 2024’te ‘Çevresel etki Değerlendirmesi (ÇED) olumlu raporu” verilmişti.
Proje karşı, Balcılar Mahallesi’nde yaşayan ve Köyceğiz Çevre ve Doğa Koruma Derneği’nin oluşturduğu 91 kişi “ÇED Olumlu” kararının iptali için Muğla 4. İdare Mahkemesi’nde dava açmıştı. Açılan davanın duruşması 21 Ekim’de yapılmıştı. Muğla 4. İdare Mahkemesi, proje için verilen “ÇED Olumlu” kararını iptal etmişti.
Mahkeme kararında, bilirkişi raporundaki değerlendirmeler doğrultusunda projenin orman ekosistemi, biyolojik çeşitlilik, arıcılık ve çam balı üretimi üzerindeki etkilerinin yeterince ortaya konulmadığına dikkat çekilmişti. Yaklaşık 91 bin 840 ağacın kesileceğinin hesaplandığı projede, orman yangınlarıyla mücadeleye ilişkin planlama eksikliği bulunduğu, fauna değerlendirmesinde omurgasız canlılara ve özellikle arılara yeterince yer verilmediği ve sığla ağaçlarına yönelik etkilerin göz ardı edildiği belirtilmişti.
DANIŞTAY YEREL MAHKEMENİN İPTAL KARARINI BOZDU
Danıştay 4. Dairesi, yerel mahkemenin kararını bozdu. Davacı köylüler ve Köyceğiz Çevre ve Doğayı Koruma Derneği adına açıklama yapan Avukat Arzu Alper, Danıştay'ın yerel mahkemenin esas aldığı bilirkişi raporunu yeterli bulmadığını ve dosyanın yeniden incelenmek üzere gönderildiğini belirtti.
Alper, açıklamasında şu ifadeleri kullandı:
“Danıştay 4. Dairesi’nin bozma kararı, yerel mahkemenin iptal gerekçesini 'bilimsel yeterlilik' açısından kusurlu buldu. Kararda, bilirkişi heyetindeki çevre mühendisi, orman mühendisi ve biyoloğun olumsuz görüşlerine karşın; jeoloji, inşaat, ziraat ve kimya mühendislerinin olumlu görüş belirtmesi 'çelişki' olarak değerlendirildi. Oysa bizim için bu çelişki değil, bilimin farklı disiplinlerden gelen uyarılarıdır.
Balcılar Barajı’nın yapılması planlanan alan, Aydın-Muğla-Denizli Planlama Bölgesi 1/100.000 ölçekli Çevre Düzeni Planı’nda 'Önemli Doğa Alanı' sınırları içinde ve 'Orman Alanı' kullanımında yer alıyor. Ayrıca proje kapsamındaki sulama alanlarının bir kısmı Köyceğiz-Dalyan Özel Çevre Koruma Bölgesi ve Gökova Özel Çevre Koruma Bölgesi sınırları içinde kalıyor. Bu alanlar, sadece birer harita işareti değil; sığla ormanları, delta sistemleri, sazlıklar ve endemik türlerin yaşam alanlarıdır.
"DANIŞTAY'IN BOZMA KARARI BİZE YENİ MÜCADELE ALANI AÇTI"
Danıştay kararında, projenin kamu yararı taşıdığı vurgusu öne çıkıyor. Sulama, yenilenebilir enerji, enerji arz güvenliği… Ancak biz soruyoruz: Kamu yararı, 91.840 ağacın kesilmesi, endemik sığla ağaçlarının yok olması ve ÖÇK statüsündeki bir alanın tahrip edilmesi pahasına mı sağlanmalı? Biz, Köyceğiz ve Ula’da yaşayan köylüler olarak, doğamızın, suyumuzun, ormanımızın ve geleceğimizin peşindeyiz. Danıştay’ın bozma kararı, bize yeni bir mücadele alanı açtı. Yerel mahkeme, yeni bir bilirkişi heyetiyle dosyayı yeniden inceleyecek. Biz de bu süreçte, ÖÇK ve ÖDA statüsündeki alanların korunması için bilimsel verilerle donanmış bir şekilde mücadele edeceğiz. Yöre halkının görüşlerinin ÇED sürecine yansıtılması için ısrarcı olacağız. İklim değişikliği ve ekoloji konularının, bu davada merkezi bir yer tutması gerektiğini savunacağız. Unutulmamalıdır ki, ekoloji ve iklim değişikliği, mahkeme kararlarıyla değil, doğanın kendi dengesiyle iyiye gider. Biz, bu dengeyi korumak için buradayız. Danıştay’ın kararı ne olursa olsun, Köyceğiz’in sığla ormanları, delta sistemleri ve endemik türleri için mücadelemiz devam edecek.”