Haber: Esma TURAN
(MUĞLA) - Muğla 3. İdare Mahkemesi, Muğla Büyükşehir Belediyesi’nin Bayır ve Deştin mahallelerinde yapılması planlanan entegre çimento fabrikasına ilişkin 3 Temmuz 2025’te verilen "Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) Olumlu" kararının iptali istemiyle açtığı davada keşif yapılmasına karar verdi.
Mahkeme, bilirkişi incelemesi eşliğinde gerçekleştirilecek keşfin 17 Haziran 2026 Çarşamba günü saat 10.30’da yapılacağını bildirdi. Dosya kapsamında görevlendirilen 9 kişilik bilirkişi heyeti sahada inceleme yapacak. Heyetin, hazırlayacağı ayrıntılı raporu ise keşif sonrası 45 gün içinde mahkemeye sunması bekleniyor.
KÖYLÜLERDEN ÇAĞRI
Kararın ardından Deştin Çevre Platformu, Bayır Çevre Komitesi ve MUÇEP Menteşe Meclisi, keşif günü bölgede buluşma çağrısı yaptı. Sosyal medya üzerinden yapılan çağrıda, "2008 ve 2023'te bilirkişi raporları ve mahkeme kararlarıyla iki kez iptal edilen çimento felaketi bu sefer hukukun arkasından dolanarak 2009/7 genelgesi ile karşımızda. Karanlık sermayenin Muğla’yı işgaline üçüncü defa dur demek için Tekağaç Ormanları'nda buluşuyoruz. 20 yıl değil 200 yıl daha direniriz, 2 kere kazandık, 10 kere daha kazanırız. Deştin çayı özgür akacak. Zafer direnen köylünün olacak" ifadeleri kullanıldı.
NE OLMUŞTU?
Tekağaç mevkiinde kurulmak istenen ve 2021 yılında yapımına başlanan entegre çimento fabrikasına ilişkin süreç uzun süredir yargıya taşınmış durumda. Daha önce Muğla 2. İdare Mahkemesi, 7 Eylül 2023 tarihinde “ÇED Olumlu” kararını iptal etmişti. Bu kararın ardından Menteşe Belediyesi 18 Eylül 2023’te inşaatı mühürlemiş, yapı ruhsatları da iptal edilmişti. Şirketin başvurusu üzerine Danıştay 4. Dairesi, 9 Kasım 2023’te yürütmenin durdurulması talebini reddetmiş, 11 Ocak 2024’te ise ÇED iptal kararını onamıştı. Bunun ardından Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, 28 Kasım 2024’te İDK toplantısı yapılmasına karar vermişti.
Süreç devam ederken yurttaşlar, 1/5000 ve 1/25.000 ölçekli nazım imar planları ile 1/1000 ölçekli uygulama imar planlarının da iptal edilmesini talep etmişti. Vatandaşlar ayrıca 4 Ocak 2024’te sanayi alanı kararının kaldırılması için başvuru yapmış, Mart 2024’te ise konuya ilişkin dava açmıştı. Muğla Büyükşehir Belediye Meclisi, 13 Şubat 2025’te entegre çimento tesisi amaçlı nazım imar planını oy çokluğuyla iptal etmiş; ardından Menteşe ve Yatağan belediye meclisleri de uygulama imar planlarını kaldırmıştı.
Daha sonra projeye 3 Temmuz 2025'te yeniden ÇED Olumlu kararı verilmişti. Muğla Çimento Sanayi ve Ticaret AŞ ise imar planlarının iptali konusu ile ilgili Muğla Büyükşehir Belediyesi aleyhine dava açmıştı. Muğla 4. İdare Mahkemesi ise 21 Ocak 2026 tarihli kararında, belediyenin imar planı iptal kararını "hukuka uygun bulmayarak" iptal etmişti.