(MERSİN) - Mersin Büyükşehir Belediyesi, üç düzenli depolama tesisinde evsel atıklardan elde edilen metan gazını elektriğe dönüştürerek hem sera gazı salımını azaltıyor hem de enerji üretiyor. Silifke'de 2023 yılında hizmete alınan yeni depolama lotuyla tesisin kapasitesi artırılırken, bugüne kadar yaklaşık 35 milyon metreküp metan gazının atmosfere salınması önlendi.
Mersin Büyükşehir Belediyesi İklim Değişikliği ve Sıfır Atık Dairesi Başkanlığı, evsel nitelikli atıkların çevreye zarar vermeden bertaraf edilmesi ve ekonomiye kazandırılması amacıyla yürüttüğü çalışmalarla hem enerji üretimine katkı sağlamaya hem de sera gazı salınımını azaltmaya devam ediyor.
Büyükşehir Belediyesi; Silifke Göksu Düzenli Depolama Tesisi, Akdeniz Sarı İbrahimli Düzenli Depolama Tesisi ve Tarsus Gürlü Düzenli Depolama Tesisi olmak üzere üç farklı noktada faaliyet gösteren tesisleriyle, atıkları enerjiye dönüştürüyor.
Kurulu gücü 3,6 megavatt olan Silifke Göksu Düzenli Depolama Tesisi'nde elektrik üretimi tam kapasiteyle sürdürülürken, 2026 yılında aylık ortalama 2 milyon 538 bin 546 kilovat saat elektrik üretimi gerçekleştirildi. Yeni lotun devreye alınmasının ardından bugüne kadar toplam 34 milyon 859 bin 808 metreküp metan gazının atmosfere salınması engellendi. Aynı süreçte 69 milyon 719 bin 616 kilovat saat elektrik üretimi yapılarak, önemli miktarda enerji ekonomiye kazandırıldı.
ATIKLAR ENERJİYE DÖNÜŞÜYOR
İlçe belediyeleri tarafından toplanan evsel nitelikli katı atıklar, en yakın aktarma istasyonlarına veya düzenli depolama tesislerine ulaştırılıyor. Aktarma istasyonlarında toplanan atıklar ise Büyükşehir Belediyesi tarafından düzenli depolama sahalarına taşınıyor. Tesislere gelen atıkların ilk olarak kantarda tartımı gerçekleştiriliyor. Ardından geri dönüştürülebilir malzemeler Mekanik Ayrıştırma Ünitesi’nde, türlerine göre ayrıştırılarak, lisanslı firmalara teslim edilmek üzere depolanıyor. Geriye kalan organik atıklar ise depolama lotlarına gönderiliyor ve üzerleri örtülüyor.
Bu süreçte çöp kütlesi içerisinde oluşan gazlar, yatay olarak döşenen gaz toplama boruları sayesinde kontrollü şekilde toplanıyor. Ayrıştırılan metan gazı, biyogaz enerji üretim sahalarına aktarılıyor ve burada elektrik enerjisine dönüştürülüyor. Mersin merkez, Silifke ve Tarsus düzenli depolama tesislerinde bulunan biyogaz elektrik üretim tesislerinde, 2025 yılı boyunca saatte ortalama 13,5 megavatt elektrik üretimi gerçekleştirildi. Aynı yıl toplam 117 milyon 160 bin kilovat saat elektrik üretimine ulaşıldı. Elde edilen enerji miktarı, yaklaşık 127 bin hanenin bir yıllık aydınlatma amaçlı elektrik tüketimine eş değer oluyor.
TESİSLERDE METAN GAZI KONTROL ALTINA ALINIYOR
Bilimsel verilere göre metan gazı, küresel ısınma üzerindeki etkisi bakımından karbondioksitten yaklaşık 28 kat daha güçlü bir sera gazı özelliği taşıyor. Düzenli depolama tesislerinde oluşan metanın kontrolsüz biçimde atmosfere salınması, iklim değişikliğini hızlandıran önemli unsurlar arasında yer alıyor. Mersin Büyükşehir Belediyesi’nin tesislerinde ise bu gaz yakalanarak, elektrik üretiminde kullanılıyor. Böylece atmosfere sera gazı salınımı azaltılırken, aynı zamanda kötü koku oluşumu ile yangın ve patlama riskleri önemli ölçüde önleniyor ve elektrik enerjisi elde ediliyor Büyükşehir’in çalışmaları sayesinde, 2025 yılında 3 sahada toplam 55 milyon 264 bin 502 metreküp metan gazının atmosfere salınımı engellenmiş oldu.
"35 MİLYON METREKÜPE YAKIN METAN GAZININ ATMOSFERE SALINIMINI ENGELLEDİK"
İklim Değişikliği ve Sıfır Atık Dairesi Başkanlığında Elektrik-Elektronik Mühendisi olarak görev yapan Aslıhan Kula, Silifke Göksu Katı Atık Düzenli Depolama Tesisi’nde 2023 yılında hizmet vermeye başlayan lotla ilgili bilgi vererek, "Bu lotumuz 12 metre derinliğe ve 42 bin metrekare alana sahip. Tesisin, elektrik üretimi açısından kurulu gücü 3,6 megavatt. Bu tesisimizin 2026 yılında bir ayda ürettiği ortalama elektrik miktarı 2 milyon 538 bin 546 megavatt. Yeni lotumuzla beraber, 2023 yılından bu yana 69 milyon 719 bin 616 kilowatt elektrik üretimi gerçekleştirdik. Aynı zamanda 34 milyon 859 bin 808 metreküp metan gazının da gökyüzüne salınımını engellemiş olduk” dedi.
Kula, Silifke Göksu’da bulunan bu tesise Anamur, Aydıncık, Bozyazı, Mut, Gülnar, Erdemli ve Silifke ilçelerinden evsel nitelikli katı atıkların geldiğini sözlerine ekledi.
Metan gazının atmosfere ve iklime verdiği zarara da değinerek, "Metan gazı, karbondioksitten 28 kat daha fazla sera gazı etkisine sahip” diyen Kula, karbondioksit ve metan gazının güneş ışınlarını tutarak, sera gazı etkisi oluşturduğunu belirtti. Sera gazıyla beraber oluşan sıcaklık artışının; iklim değişikliğine, kutuplardaki buzulların erimesine ve verimli tarım alanlarının sular altında kalmasına neden olduğunu kaydeden Kula, “Metan gazının atmosfere kontrolsüz salınımı, sera gazı etkisini ciddi şekilde artırmaktadır. Amacımız bunları önlemeye katkı sağlamak. Bu noktada en başta yapacağımız şeylerden birisi de yenilenebilir enerji kaynaklarını kullanmak. Biz de bu kapsamda tesislerimizde metan gazını kullanarak elektrik üretimi gerçekleştiriyor ve karbon salınımını da önemli ölçüde azaltıyoruz" ifadelerini kullandı.
"2025'TE 127 BİN HANENİN BİT YILLIK AYDINLATMA ENERJİSİNE DENK ELEKTİRK ÜRETTİK"
Metan gazını elektrik enerjisine dönüştürerek koku, yangın ve patlama risklerini de minimize ettiklerinin altını çizen Kula, "Silifke Göksu, Akdeniz Sarı İbrahimli ve Tarsus Gürlü’de olmak üzere 3 noktada tesisimiz mevcut. Bu tesislerimizin hepsinde elektrik üretimi gerçekleştiriyoruz. Bu tesislerin hepsinin elektrik üretim kurulu gücü 20.2 megavatt. Tesislerimizde 2025 yılında 117 bin megawatt elektrik üretimi yaptık ve 127 bin hanenin bir yıllık aydınlatma enerjisine denk elektrik üretimi gerçekleştirdik. Mersin Büyükşehir Belediyesi olarak temiz çevre, temiz dünya ve temiz enerji anlayışıyla yolumuza devam edeceğiz" diye konuştu.