(ANTALYA) - Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı Mansur Yavaş, COP31 kapsamında düzenlenen panelde, Tatlar Atık Su Arıtma Tesisi'nin kapasitesini artırmayı ve tesisi enerji üretimi, atıkların geri kazanımı ve arıtılmış suyun yeniden kullanımını kapsayan entegre bir yatırımla dönüştürmeyi hedeflediklerini açıkladı. Projenin finansmanına ilişkin süreci de değerlendiren Yavaş, Cumhurbaşkanlığı ve Hazine tarafından onaylanan kredinin belediye meclisinden geçirilemediğini belirterek, "Sayın Cumhurbaşkanı'nın onayladığı krediyi kullanmamızın önüne geçildi" dedi.
Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) kapsamında Antalya'da düzenlenen "Atık Su Arıtmanın Ötesinde: İklim Finansmanı ile Net Sıfıra Ulaşmak" başlıklı panelde konuşan Yavaş, Ankara'nın iklim değişikliğine uyum çalışmalarını ve Tatlar Atık Su Arıtma Tesisi'nin modernizasyon projesini anlattı.
Ankara'nın altyapı sorunlarına ve uzun vadeli planlama ihtiyacına değinen Yavaş, 2054 Altyapı Master Planı kapsamında nüfus artışı ve kentsel gelişme projeksiyonlarının hazırlandığını belirtti. Tatlar tesisinin kapasite artırımının uzun yıllardır ertelendiğini söyleyen Yavaş, 2019'da göreve gelmelerinin ardından finansman çalışmalarına başladıklarını, 2022-2023 yıllarında sağlanan kredinin Cumhurbaşkanlığı ve Hazine tarafından onaylanmasına rağmen belediye meclisinden geçirilemediğini ifade etti.
Ankara'da yaklaşık 1,5 milyon metreküp atık su oluştuğunu, bunun yalnızca 750 bin metreküpünün arıtılabildiğini belirten Yavaş, mevcut durumun çevre ve insan sağlığı açısından önemine dikkati çekti.
"NEDEN YALNIZCA ATIK SUYU ARITMAKLA YETİNELİM?"
İklime dirençli kentler oluşturmanın yerel yönetimlerin tek başına gerçekleştirebileceği bir dönüşüm olmadığını vurgulayan Yavaş, uluslararası finans kuruluşlarıyla işbirliğinin yalnızca kaynak sağlamakla sınırlı olmadığını söyledi. Tatlar projesinin bu anlayışın önemli örneklerinden biri olduğunu belirten Yavaş, şöyle konuştu:
"Bu ölçekte büyük bir yatırım yapacaksak neden yalnızca bugünü karşılayan değil, geleceğin iklim koşullarına uyum sağlayan bir tesis kurmayalım? Neden yalnızca atık suyu arıtmakla yetinelim? Neden enerji üretmeyelim? Arıtma çamurunu değerlendirmeyelim? Arıtılmış suyu tekrar kullanmayalım ve bütün bunları net sıfır emisyon hedefiyle gerçekleştirmeyelim? İşte Tatlar'ı bu unsurların tamamını içeren entegre bir yatırım olarak tasarlıyoruz.
Mevcut 765 bin metreküp arıtma kapasitesini 2040 hedefi için 1 milyon 350 bin metreküpe, 2054 hedefi için de 1 milyon 700 bin metreküpe yükseltmeyi planlıyoruz. Bununla birlikte ileri biyolojik arıtma sistemine dönüştürerek yalnızca arıtma kapasitesini değil, arıtmanın kalitesini de artırarak Ankara Çayı ve Sakarya Havzası başta olmak üzere su kaynaklarının korunmasına katkı sağlayacağız."
GÜNEŞ ENERJİSİ VE BİYOGAZLA NET SIFIR EMİSYON HEDEFİ
Atık su arıtma tesislerinin önemli miktarda enerji tükettiğine işaret eden Yavaş, yeni yatırımda enerji verimliliği, yenilenebilir enerji üretimi ve emisyon azaltımının birlikte ele alınacağını söyledi.
Yavaş, "Güneş enerjisi yatırımları ile arıtma çamurundan biyogaz yoluyla enerji üretimini birlikte geliştirerek tesisin enerji ihtiyacını mümkün olduğu ölçüde kendi kaynaklarından karşılamayı ve net sıfır emisyona ulaşmayı amaçlıyoruz" dedi.
Arıtma çamurunun yalnızca bertaraf edilmesi gereken bir atık olarak görülmediğini belirten Yavaş, çamurdan biyogaz üretilmesinin ve uygun işlemlerden geçirilen çamurun çimento fabrikalarında alternatif yakıt veya malzeme olarak değerlendirilmesinin planlandığını aktardı.
ARITILMIŞ SU TARIM VE SANAYİDE YENİDEN KULLANILACAK
Yavaş, arıtılmış suyun yeniden kullanılmasına ilişkin şunları söyledi:
"Bu projenin bir diğer konusu ve çok önemsediğimiz bir husus, arıtılmış suyun yeniden kullanılmasıdır. O bölgede, Polatlı istikametine doğru çok miktarda tarımsal üretim var. Maalesef şu anda zaman zaman yasaklanmasına rağmen, orada hem sondaj yasaklanıyor hem de bu suyun kullanılması yasaklanıyor. Ancak kaçak da olsa maalesef tarımsal üretimde bunu kullananlar var.
Dolayısıyla bir an evvel bu tesis yapılırsa en azından 10 milyon civarında bir alan tekrar bu gri su dediğimiz suyla değerlendirilmeye çalışılacak. Düşünün ki atık su arıtılıyor, enerji üretiliyor, çamur yeniden değerlendiriliyor ve arıtılmış su tarımda ve sanayide kullanılıyor."
"ARTIK ÖNÜMÜZDE BİR ENGEL KALMADI"
Tatlar projesinin Ankara açısından öncelikli yatırımlardan biri olduğunu belirten Yavaş, uluslararası finans kuruluşlarıyla anlaşmaya vardıklarını ve projenin uygulama aşamasına geçmesini beklediklerini söyledi.
Yavaş, "Bu proje bugünkü toplantının önemine binaen gerçekten çok çevreci bir proje ve inşallah artık önümüzde bunu yapmamız için bir engel kalmadı. Finans kuruluşlarıyla da anlaştık. İnşallah önümüzdeki günlerde bunu yatırıma dönüştüreceğiz" ifadelerini kullandı.