(ANKARA) - YENİ Parti Manisa Milletvekili Bekir Başevirgen, TMO'nun üzüm alım noktalarında, yüksek girdi maliyetleri ve düşük alım fiyatları nedeniyle mağdur olduklarını belirten üreticilerin sorunlarını dinledi. Üzüm maliyetinin 95 lirayı bulduğunu belirten bir genç üretici, "Bizim gibi gençlere resmen ‘bu işi yapmayın’ diyorlar" sözleriyle tepki gösterirken, 40 yıldır tarımla uğraşan bir diğer üretici ise "20 yıl öncesinde bir yıllık ürünümle daire aldım, şimdi borçtan çıkamıyoruz" ifadelerini kullandı.

YENİ Parti Manisa Milletvekili Bekir Başevirgen, Manisa'da Tarım Mahsulleri Ofisi'nin (TMO) üzüm alım noktalarında, üzüm üreticilerin sorunlarını dinledi.

TMO alım noktasında Başevirgen’e sıkıntıları anlatan genç bir üzüm üreticisi, kaliteli üzüm getirseler dahi düşük numara yazıldığını ve 10 numara üzüm için depo bile açılmadığını söyledi. İlaç, işçi ve mazot maliyetlerinin yüksekliğinden yakınan genç üretici, şöyle konuştu:

"Bizim 300-400 liraya aldığımız ilaçlar bin 800 lira, 2 bin lira olmuş. 20 dönüm yerim var 320 bin lira ilaç parası vereceğim. Kaç ton üzüm satacağım da ilaç parasını ödeyeceğim. 4 ton üzüm sat öde. Mazotçuya ne vereceğim? İşçiye 200 bin lira vereceğim. Bizim gibi gençlere resmen ‘bu işi yapmayın’ diyorlar. Gidin asgari ücrete çalışın diyorlar. Baştaki paşalara çalışacağız mecbur. Üretmesek, bir yerde çalışsak bu işten daha karlı. 85 lira hayal, öyle bir para elimize geçmiyor. 5 lira otomatik kesiyorlar 80 lira, yüzde 3-5’te fire verdiler mi üzümün fiyatı 70-75 liraya geliyor. Zaten tüccar dışarıda 7 numara üzümü 60 liraya alıyor. TARİŞ’in bize hiçbir yararı yok. 3 sene önce ben bu üzümü 110 liraya satıyordum, 3 sene önce mazot kaç paraydı bir düşünsünler. Ben şimdi 1,5 ton üzüm satıyorum 1 ton mazot alıyorum. Ben yılda zaten 2 ton mazot yakıyorum. Özel Tüketim Vergisi bu motorlardan kaldırılmalı. Biz bunlarla üretim yapıyoruz. Şu anda 95 lira bu üzümün maliyeti var zaten. 120-130 lira olması lazım ki adam 40 lira dönümünden kazansın."

"KORKUDAN ÜZÜM BİLE YEMİYORUM"

Artan maliyetler nedeniyle bir daha bağ bakmayacağını vurgulayan bir diğer üretici, "7 dönüm yer bakıyorum. Amele parası cebimden çıkıyor, sigorta parası cebimden çıkıyor, bir daha bağ bakar mıyım? Tövbe yanından bile geçmem. Üzüm yemiyorum korkudan. Bir senelik kendi emeğim, gelip gitmem, sinirim stresim onlar bedava. Bu emeği başkasının bağında versem para kazanırım. Bu dönemde satmak istesem satamam da bırakayım, kurtulayım deme şansım da yok" dedi.

"20 YIL ÖNCE BİR YILLIK ÜRÜNÜMLE DAİRE ALDIM, ŞİMDİ BORÇTAN ÇIKAMIYORUZ"

40 yıldır tarımın içinde olduğunu ve üzümün alım fiyatlarının geçen senenin çok altında kaldığını söyleyen bir başka çiftçi de alım noktalarında zorluk çıkarıldığını savunarak, durumunu şu sözlerle aktardı:

"Maliyetlerimiz çok yüksek. Fiyatlarımızda geçen senenin çok çok altında. Yani döndürme şansımız çok zor. Eğer sigorta da yapmış olsaydım cebimden en az 150-200 bin para ödeyecektim. 80-85 liralarla çiftçinin döndürme şansı yok, mümkün değil. Şu anda bir işçinin maliyeti 2 bin lira. Bugün 4-5 traktörü geri gönderdiler. Bu zamanla daha da artacak. Yani üzümü almamak için bahane üretiyorlar. Önümüzdeki yılların daha da zorlu geçeceğini düşünüyorum. Türkiye’de tarım bitiyor, bunu devlet gözetmiyor. 40 yıldan beri bu işin içindeyim. 20 yıl öncesinde ben bir yıllık ürünümle Salihli’de bir daire aldım, şimdi borçtan çıkamıyoruz."

"BU SENE PARA KAZANMA ŞANSIMIZ YOK, BORCUMUZU BİLE ÖDEYEMEYİZ"

Karşılık alamadıklarını ve borçları seneye nasıl aktaracaklarını düşündüklerini belirten bir diğer üzüm üreticisi ise, "En maliyetlisi bağ ama şu anda karşılığını alamıyoruz. Bu sene borcumuz var onu seneye nasıl aktaracağız diye onu düşünüyoruz. Traktörü galericiden aldık 350 bin lira şimdi satmak istesem 200-250 bin liraya almazlar. Bağın dönümü 500’dü şimdi satayım de onu da yarı yarıya satamazsın. Almaz adam ne yapacak? Hayvanın varsa hayvanını satacaksın, borcunu elbette bir şekilde ödeyeceksin. Bu sene para kazanma şansımız yok, borcumuzu bile ödeyemeyiz" değerlendirmesini yaptı.

"ÇİFTÇİNİN HERHALDE SONU GELİYOR"

Bankalara borçlu olduğunu belirten başka bir üretici, "TMO’ya 80 liradan üzüm verdiğimizde borcumuzu kapatamayız. Önce bir Ziraat Bankası’ndaki opsiyonlu krediyi yatırıp, geri çekip öbür taraftaki borçları kapatabilir miyiz, üstüne bir daha kredi alabilir miyiz onu hesaplıyoruz. Çiftçinin herhalde sonu geliyor" derken, bir başka üretici ise bağını sattığını ve "İşin içinden çıkamıyoruz" diyerek üretimi bıraktığını dile getirdi.

"BİZ ÇİFTÇİYİZ, KÖTÜLÜK YAPMIYORUZ"

Gece saat 12’den beri TMO alım noktasında beklediğini belirten bir başka çiftçi, ürünlerin büyük çoğunluğunun 7 numaradan alındığını ve mağduriyet yaşadıklarını ifade ederek, şöyle konuştu:

"Arkadaşlarımın altın gibi üzümüne 7 numara yazmışlar. Yazık günah. 4-12 vardiyaya gittim, vardiyadan çıktım traktörü aldım buraya geldim. Öğlen oldu hala almadılar. Öğleden sonra birde fabrikaya işe gideceğim. Allah’tan fabrikaya işe gidiyoruz. TMO’nun üzümü alacağının da garantisi yok, elim yüreğimde bekliyorum, borçluyum. Millet intihar etme derecesinde. Biz çiftçiyiz, kötülük yapmıyoruz. Üzümün yüzde 99’unu 7 numaradan alıyorlar. Üzümüm geri dönerse bir daha ki randevum Ekim’in 30’unda. Ben ameleye para vermedim, ilaççıya para vermedim, banka kredisi var. Yarın TARSİM’in ödeme günü. 90 bin lira para yatacak para yok. TARSİM yaparken 130 liradan sigorta yaptılar. Üzümün düşüğünü 85 lira açıkladın. TARSİM’in bunu öngöremedik diyerek sigorta parasını 85 liraya çekmesi gerek. Veya ‘borcunuzu siliyoruz’ deyin. Üzümü verirsem hayır yapacağım. Veremezsem borçlarımı ödeyemeyeceğim. İlaççıda, amale de, gübreci de, mazotçu da ödenmeyecek. Altımda bir traktör var hacizli, diğer traktör emanet. Bu sene ki kadar kötü bir dönem görmedim. Keşke ekmeseydim."

"NE YAPACAĞIMIZI BİZ DE ŞAŞIRDIK"

Bir diğer üretici 20 ton üzümü olduğunu, borçlarını ödeyebilmek için henüz yetişmemiş danalarını satmayı düşündüğünü söyleyerek, şu ifadeleri kullandı:

"Fiyatlara bakarsanız 78-80 lira civarlarında. Şu anda TARSİM’imi, ilaççımı, mazotu, amelesini benim üzüm çıkartmıyor. Bankada kredim var. O kredimi ne ile ödeyeceğim? Tarla mı satarız artık ne yapacağız bilmiyorum. TMO’ya üzüm veremediğin zamanda tüccar seni bekliyor. Daha önce 67 lira verdiği üzüme ‘gel senin üzümün 60 lira’ diyor. Benim beslenmeyen danalarım var. Daha 5-6 ay durması lazım ama üzüm kurtarmadığı için satacağım, belki borcumu onlarla öderim diye. Banka beklemiyor. Haciz koyacak, bir daha kredi çekmemiz lazım. TARSİM sigortası kilo başına 120 lira, bizden primini öyle tahsis ediyor. Ama üzümü 60-70 liradan vereceğim. Ne yapacağımızı bizde şaşırdık."

---