(MANİSA) - Manisa Büyükşehir Belediyesi ve Şehzadeler Belediyesi iş birliğiyle düzenlenen Manisa Bağcılık ve Tarım Çalıştayı’nın sonuç bildirgesi açıklandı. Bildirgede; su ve kuraklık, üretim maliyetleri, üzüm fiyatları, ilaç kalıntısı, üretici örgütlenmesi, ihracat ve markalaşma başta olmak üzere Manisa bağcılığının geleceğine ilişkin çözüm önerileri yer aldı.
Manisa Büyükşehir Belediyesi ve Şehzadeler Belediyesi iş birliğiyle “Bağ Bozumu Şenlikleri” kapsamında 7 Eylül’de düzenlenen Manisa Bağcılık ve Tarım Çalıştayı’nın ardından hazırlanan sonuç bildirgesi kamuoyuyla paylaşıldı. Manisa bağcılığının mevcut sorunlarının ve geleceğe yönelik ihtiyaçlarının kapsamlı biçimde ele alındığı bildirgede; su ve kuraklık, üretim maliyetleri, üzüm fiyatları, TMO’nun rolü, TARSİM, ilaç kalıntısı ve kalite, üretici örgütlenmesi, lisanslı depoculuk, ihracat, markalaşma, katma değerli üretim, genç çiftçiler ve üreticilerin sosyal güvenliği başta olmak üzere birçok alanda çözüm önerileri ortaya kondu.
Çalıştayın moderatörlüğünü Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi’nden Doç. Dr. Burçak İşçi üstlenirken; Manisa İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, Manisa Büyükşehir Belediyesi Kırsal Hizmetler Dairesi Başkanlığı, Bağcılık Araştırma Enstitüsü, Manisa Ticaret Borsası, akademisyenler, uzmanlar, sektör paydaşları, çiftçiler ve ihracatçılar çalıştay sürecine katkı sundu.
Sonuç bildirgesinin temelinde Manisa bağcılığının bugün karşı karşıya bulunduğu sorunların birbirinden bağımsız değerlendirilemeyeceği tespiti yer aldı. Su kaynaklarının azalması ve kuraklık, iklim kaynaklı üretim riskleri, artan mazot, gübre, bitki koruma ürünü, işçilik ve sulama maliyetleri, ilaç kalıntısı ve kalite baskısı, örgütlenme eksikliği ile ürünün pazarda hak ettiği değeri bulamaması gibi sorunların bir bütün olarak ele alınması gerektiği vurgulandı. Bu doğrultuda bilimsel veriler ile üreticilerin sahadaki deneyiminin kamu politikalarıyla buluşturulması, üretim planlamasının havza ölçeğinde yapılması ve üreticinin ekonomik açıdan korunmasının esas alınması gerektiği belirtildi.
SU VE KURAKLIK İÇİN KALICI ÇÖZÜMLER GELİŞTİRİLMELİ
Sonuç bildirgesinin öncelikli başlıklarından birini su kaynaklarının korunması ve kuraklıkla mücadele oluşturdu. Kapalı sulama sistemlerine geçişin hızlandırılması, damla sulama sistemlerinin toprağın nem durumu ve bitkinin gerçek su ihtiyacına göre yönetilmesi, sulama kayıplarının azaltılması ve mevcut su kaynaklarının daha verimli kullanılması gerektiği belirtildi.
Kullanılabilir su miktarının havza bazlı üretim planlamasında temel ölçütlerden biri olması gerektiğine dikkat çekilen bildirgede, kuraklık ve su sorununa kalıcı çözümler geliştirilmesi, sulama yatırımlarının artırılması ve iklim risklerine karşı erken uyarı sistemlerinin geliştirilmesi gerektiği ifade edildi.
ÜRETİCİNİN GELİRİ VE ÜRÜNÜN DEĞERİ KORUNMALI
Bildirgenin önemli başlıklarından biri de üzüm fiyatları ve üreticinin gelir güvencesi oldu. Üzüm fiyatlarının belirlenmesinde üretim maliyetleri, ürün kalitesi, piyasa koşulları ve üretimin devamlılığının birlikte değerlendirilmesi gerektiği ifade edildi. Üreticinin mağduriyet yaşamaması ve aşırı fiyat dalgalanmalarının önlenmesi amacıyla Toprak Mahsulleri Ofisi'nin (TMO) ihtiyaç duyulan dönemlerde etkin ve zamanında devreye girebilmesine yönelik mekanizmaların güçlendirilmesi gerektiği belirtildi.
Mazot, gübre, bitki koruma ürünleri, işçilik ve sulama başta olmak üzere temel üretim girdilerindeki yüksek maliyetlerin üretici üzerindeki yükü artırdığına dikkat çekilerek, tarımsal desteklerin gerçek üretim maliyetleri ve sahadaki ihtiyaçlarla uyumlu hale getirilmesi gerektiği kaydedildi.
KALINTI VE KALİTE KONUSUNDA ÜRETİCİ DESTEKLENMELİ
Çalıştay sürecinde ele alınan ilaç kalıntısı ve ürün kalitesi konusu da sonuç bildirgesinde önemli başlıklardan biri olarak yer aldı. Üretimde kalite ve gıda güvenliğinin korunmasının hem üreticinin gelirinin hem de Manisa üzümünün ulusal ve uluslararası pazarlardaki değerinin sürdürülebilmesi açısından önem taşıdığı vurgulandı.
Bu alanda üreticilere yönelik teknik danışmanlık, eğitim ve bilinçlendirme çalışmalarının güçlendirilmesi; doğru ve kontrollü bitki koruma uygulamalarının yaygınlaştırılması ve üreticinin kaliteli ve güvenilir üretim yapmasını destekleyecek mekanizmaların geliştirilmesi gerektiği kaydedildi.
ÖRGÜTLÜ ÜRETİM, LİSANSLI DEPOCULUK VE PAZARLAMA GÜÇLENDİRİLMELİ
Sonuç bildirgesinde ise üreticinin ürününü hak ettiği değerde pazarlayabilmesi için kooperatifçilik ve üretici örgütlenmesinin güçlendirilmesi gerektiği ifade edildi. Kooperatifler ve üretici birliklerinin ortak girdi alımı, makine kullanımı, depolama, paketleme ve pazarlama kapasitelerinin geliştirilmesi önerildi.
Hasat dönemlerinde oluşan fiyat baskısının azaltılması amacıyla lisanslı depoculuğun yaygınlaştırılması, üreticinin depolama ve finansman imkanlarına erişiminin kolaylaştırılması ve ürünün uygun zamanda pazarlanabilmesine imkan sağlayacak mekanizmaların geliştirilmesi gerektiğine dikkat çekildi.
MANİSA ÜZÜMÜNDE KATMA DEĞER ARTIRILMALI
Bildirgeyle Manisa üzümünün yalnızca kuru ve sofralık ürün olarak değerlendirilmesinin ötesine geçilerek daha yüksek katma değer sağlayacak ürünlerin geliştirilmesi hedeflendi. Üzüm suyu, pekmez, sirke, çekirdek yağı, fonksiyonel gıdalar ve asma yaprağının yanı sıra üzüm posası, çekirdek, kabuk ve budama artıklarının da gıda, sağlık, kozmetik ve enerji gibi alanlarda değerlendirilmesine yönelik araştırma, yatırım ve ürün geliştirme çalışmalarının desteklenmesi önerildi.
İHRACAT VE MARKALAŞMA GÜÇLENDİRİLMELİ
Manisa üzümünün ulusal ve uluslararası pazarlardaki değerinin artırılması amacıyla ihracat ve markalaşmanın güçlendirilmesi gerektiği vurgulandı. Manisa üzümünün bölgesel kimliği, coğrafi işareti ve üretim kültürünün ortak bir marka stratejisiyle güçlendirilmesi; mevcut ihracat pazarlarının çeşitlendirilmesi ve yeni ülke pazarlarına ulaşılması amacıyla kalite, lojistik, ambalaj, standart ve marka değerinin birlikte geliştirilmesi gerektiği ifade edildi.
E-ticaret, dijital pazarlama, üreticiden tüketiciye doğrudan satış, gastronomi ve bağ turizmi gibi alternatif pazarlama ve tanıtım kanallarının da geliştirilmesi önerildi.
TARSİM VE ÜRETİCİNİN SOSYAL GÜVENLİĞİ GÜÇLENDİRİLMELİ
İklim kaynaklı risklerin artmasıyla birlikte tarım sigortalarının üreticinin ihtiyaçlarına göre güçlendirilmesi gerektiği bildirgede yer aldı. Bu kapsamda TARSİM primleri ve muafiyet oranlarının, üreticinin ödeme gücü ve karşı karşıya bulunduğu riskler dikkate alınarak üretici lehine yeniden değerlendirilmesi gerektiği belirtildi.
Bunun yanında tarım Bağ-Kur ve SGK primlerinin üreticinin gelir düzeyi ve ödeme gücü dikkate alınarak yeniden değerlendirilmesi, prim yükünün üretimin sürdürülebilirliğini tehdit etmeyecek şekilde düzenlenmesi ve üreticinin sosyal güvenlik sisteminde kalmasının teşvik edilmesi gerektiği ifade edildi.
GENÇLER VE KADINLAR TARIMDA TUTULMALI
Manisa bağcılığının geleceği açısından gençlerin tarımda kalmasını sağlayacak ekonomik ve sosyal koşulların güçlendirilmesi gerektiği vurgulandı. Genç çiftçilere araziye erişim, makine ve ekipman, uygun koşullu kredi, eğitim, danışmanlık ve teknoloji desteğinin birlikte sunulması önerildi. Kadınların üretimdeki rolünün güçlendirilmesi amacıyla eğitim, girişimcilik, teknoloji ve yatırım desteklerinin yaygınlaştırılması gerektiği belirtildi.
SONUÇ BİLDİRGESİ İÇİN SÜREKLİ TAKİP MEKANİZMASI
Sonuç Bildirgesi'nde ortaya konulan önerilerin yalnızca tespit olarak kalmaması ve uygulamaya dönüşmesi amacıyla ilgili kurum ve kuruluşların katılımıyla sürekli bir koordinasyon mekanizması oluşturulması önerildi. Belediyeler, kamu kurumları, üniversiteler, meslek odaları, kooperatifler, sanayi temsilcileri ve üreticilerin katılımıyla yürütülecek çalışmaların; belirlenen hedefler, takvim, sorumlu kurumlar ve ölçülebilir başarı göstergeleri üzerinden takip edilmesi öngörüldü. İlerlemenin en az yılda bir kez kamuoyuyla paylaşılması ve uygulamaların sahadan gelecek geri bildirimler doğrultusunda güncellenmesi gerektiği ifade edildi.
MANİSA BAĞCILIĞININ GELECEĞİ İÇİN ORTAK YOL HARİTASI
Manisa Bağcılık ve Tarım Çalıştayı'nın ardından hazırlanan Sonuç Bildirgesi; üreticinin emeğinin ve gelirinin korunması, su kaynaklarının sürdürülebilir kullanılması, iklim risklerine karşı dayanıklı üretim modellerinin geliştirilmesi, kaliteli ve güvenilir üretimin desteklenmesi, güçlü üretici örgütlerinin oluşturulması, ürünün katma değerinin artırılması ve Manisa üzümünün ulusal ve uluslararası pazarlardaki değerinin güçlendirilmesine yönelik kapsamlı önerileri bir araya getiriyor.
Üreticilerden kamu temsilcilerine, akademisyenlerden sektör paydaşlarına, ihracatçılardan meslek kuruluşlarına kadar farklı kesimlerin katkılarıyla ortaya konulan bildirge, Manisa bağcılığının geleceğine ilişkin ortak akılla belirlenen öncelikleri ve çözüm önerilerini kamuoyunun dikkatine sunuyor.
Bildirge ile ortaya konan hedeflerin, Manisa bağcılığının sürdürülebilirliği ve üreticinin geleceğinin güvence altına alınması doğrultusunda ilgili kurum ve kuruluşların çalışmalarına katkı sunması amaçlanıyor.