Haber: İshak Kara
(VAN) - Siirt’ten Van’a gelerek yaz boyunca yaylalarda hayvanlarını otlatan Koçerler, dönüş yolculuğuna başladı. Siirtli Koçerlerden Yusuf Yıldız, artan yem, arpa, saman, çoban, yayla, ilaç, yakıt ve nakliye maliyetlerinin kendilerini zorladığını belirterek, “Yaklaşık 30 senedir bu işle uğraşıyoruz. Ama bundan sonra gücüm yetmeyecek. Mecburen bırakmak zorunda kalırım” dedi.
Siirt Koçerlerinden 45 yaşındaki Yusuf Yıldız, yaklaşık 30 yıldır hayvancılıkla uğraştığını söyledi. Geçen yıllara ve özellikle kuraklık dönemlerine göre bu yılın biraz daha iyi geçtiğini belirten Yıldız, buna rağmen artan maliyetlerin kendilerini zorladığını ifade etti.
Yıldız, şöyle konuştu:
“Ben Siirt Koçerlerindenim. Yaşım 45. Yaklaşık 30 senedir bu işle uğraşıyoruz. Geçen seneye göre, kuraklık senelerine göre iyiydi. Ama maliyetler yükseliyor. Yem maliyetleri var, yayla maliyetleri var, çoban maliyetleri var. Artı ilaç maliyetleri var. Yani bunu saymakla bitmez.”
“ARPANIN TONU 16 BİN, SAMAN 14-15 BİN LİRA”
Hayvancılıkta kullanılan yem ve diğer girdilerin fiyatlarının yükseldiğini belirten Yıldız, arpa, saman ve yem fiyatlarına ilişkin şunları söyledi:
“Bu sene arpanın tonu 16 bin civarında. Saman da 14-15 bin lira, yem de 20-21 bin arasında değişiyor. Geçen sene saman biraz daha fazlaydı fiyat olarak, kuraklık nedeniyle. Ama arpayı geçen sene 10-11 bine alıyorduk. Yemi 14-15 bine alıyorduk.”
Bu yıl yağışların etkisiyle saman fiyatlarında düşüş yaşandığını belirten Yıldız, ancak yem ile arpanın yükseldiğine işaret etti.
“3-3,5 AY YAYLADA KALIYORUZ”
Her yıl ilkbaharda Siirt’ten yola çıktıklarını belirten Yıldız, “Mayısın sonlarından, ilkbaharda Siirt’ten geliyoruz. 3-3,5 ay yaylada kalıyoruz” dedi.
Yaptıkları işin karşılığının değip değmediği tartışmasından ziyade hayvanlarını yaşatmaya ve geçimlerini sağlamaya çalıştıklarını dile getiren Yıldız, “Vallahi, değiyor, değmiyor onun meselesinde değiliz. Bu hayvanı yaşatmak için çaba gösteriyoruz. Kendimizi de geçindirmek için. Tek amacımız bu” diye konuştu.
“200 HAYVAN SATMAK ZORUNDA KALDIM”
Artan yem ve çoban maliyetleri nedeniyle sürülerini küçültmek zorunda bıraktığını ifade eden Yıldız, “Yaklaşık bir sürüden 200 hayvan ben satmak zorunda kaldım, yem ve çoban maliyetini kapatmak için. Maliyetler yüksek olduğu için bizi çok zorluyor. Yani geliştiremiyoruz, yükseltemiyoruz” dedi.
Yakıt giderlerinin de kendileri açısından önemli bir maliyet oluşturduğunu belirten Yıldız, hayvanların bulunduğu bölgelere araçlarla gidip geldiklerini söyledi.
“BİR TIR 50 BİN LİRA”
Hayvanlar yaylalara götürülüp getirilirken, nakliye giderlerinin de önemli bir yük oluşturduğunu anlatan Yıldız, sözlerine şöyle devam etti:
“Bir tırla, yani biz Siirt'ten Van'a getiriyoruz. 50 bin lira bir tır, bir tırda 250 tane hayvan alıyor. Diyelim ki 4 tır aldığımız zaman yaklaşık 250-300 milyar giderimiz oluyor. Onun da etkisi oluyor. Hayvancılık şöyle kötüye gidiyor: Maliyetler yükseliyor. Meralar daralıyor. Artı işçilik, diyelim çobanlık masrafları yükseliyor. Yani bundan dolayı biz Koçer olarak bizde daralma var. Diyelim ki yayla sahibi hayvan besliyorsa onun için faydası var. Eğer çobanı kendisindeyse, yaylası kendininse... Biz yayla da kiralıyoruz. Diyelim ki bin tane sürü için en az, en az bin lira kira ödemesi yapıyoruz. Yani bu da az bir rakam değil.”
Çoban maliyetlerinin de geçen yıla göre yükseldiğini belirten Yıldız, “Geçen sene bir çobanı 70 bin liraya tuttum. Bu sene 100-130 bin lira bandında ben tuttum. 150 bin lira tutanlar da var. Bizim sürüde şu anda iki tane çoban var” dedi.
“40-45 GÜN İÇİNDE SİİRT’E VARACAĞIZ”
Yaylalardan dönüş yolculuğuna başladıklarını anlatan Yıldız, hayvanlarla birlikte günde yaklaşık 5-10 kilometre yol aldıklarını belirtti. Yıldız, “Dönüş yolundayız. Yaklaşık 10-15 gündür biz yerimizden çıkmışız. Günde 5-10 kilometre arası bir yol gidiyoruz hayvanlarla beraber. Bu şekilde yaklaşık 40-45 gün içinde Siirt’e varacağız. Kendi bölgemize, kendi kışın otlatacağımız yere” diye konuştu.
Yaklaşık 30 yıldır hayvancılık yaptığını belirten Yıldız, artan maliyetler nedeniyle geleceğe ilişkin endişelerini şöyle dile getirdi:
“Mayısın sonlarında geliyoruz. Eylülün başlarında çıkıyoruz. Bu durumda böyle devam ederse, maliyet, çoban masrafları, yem masrafları şayet böyle olursa... Bu hayvancılığı yaklaşık 30 senedir yapıyorum. Ama bundan sonra gücüm yetmeyecek. Mecburen bırakmak zorunda kalırım."
Hayvancılığın sürdürülebilmesi için Tarım ve Orman Bakanlığı başta olmak üzere ilgili kurumların destek vermesi gerektiğini söyleyen Yıldız, özellikle çoban ve yayla maliyetleri konusunda destek beklediklerini belirtti.