(ANKARA) - İYİ Parti Grup Başkanvekili ve Antalya Milletvekili Uğur Poyraz, kamudaki istisnai memuriyet kadroları, özel kalem müdürlükleri üzerinden yapılan atamalar ve bu kadrolardan sınavsız biçimde diğer kamu görevlerine geçişlere ilişkin kapsamlı bir Meclis çalışması başlattı. Poyraz, bir yandan son 20 yıldaki istisnai atamaların incelenmesi için Meclis araştırması açılmasını isterken, diğer yandan 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nda değişiklik öngören bir kanun teklifi sundu. Poyraz ayrıca Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz ile Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş'ın yanıtlaması istemiyle iki ayrı yazılı soru önergesi verdi.

İYİ Parti Grup Başkanvekili ve Antalya Milletvekili Uğur Poyraz, özel kalem müdürlüğü başta olmak üzere istisnai memuriyet kadrolarının, sınav ve genel atama usullerinin dışında kamuya girişte bir geçiş kapısına dönüşüp dönüşmediğinin araştırılmasını istedi.

Poyraz'ın TBMM Başkanlığına sunduğu Meclis araştırması önergesinde, son 20 yılda kamu kurum ve kuruluşlarında özel kalem müdürlüğü ve diğer istisnai memuriyet kadrolarına yapılan atamaların, bu kadrolardan olağan memuriyetlere gerçekleştirilen nakillerin ve bunların dayanağı olan personel işlemlerinin incelenmesi talep edildi. Önergede ayrıca 24 Mayıs 2016 ile 10 Temmuz 2018 tarihleri arasında Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığında yaklaşık 60 özel kalem müdürü değişikliği yapıldığı yönünde basına yansıyan iddiaların resmi kayıtlarla aydınlatılması istendi.

Poyraz, Meclis araştırmasının sınav, liyakat, eşitlik, görevde yükselme ve kamu kaynaklarının kullanımı açısından ortaya çıkabilecek aykırılıkların ve sorumluların belirlenmesi; benzer uygulamaları önleyecek mevzuat ve denetim tedbirlerinin tespit edilmesi amacıyla açılmasını istedi.

"İSTİSNAİ ATAMA YETKİSİ SINAVSIZ VE KALICI MEMURİYET KAPISINA DÖNÜŞTÜ MÜ?"

Araştırma önergesinin gerekçesinde Anayasa'nın 70'inci maddesindeki kamu hizmetine girme hakkı ile Anayasa'nın 128'inci maddesi ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nda yer alan liyakat ilkesi hatırlatıldı.

Poyraz, milyonlarca kişinin sınavlara hazırlanarak kamu görevine girmeye çalıştığı bir sistemde, istisnai atama yetkisinin "sınavsız ve kalıcı memuriyet kapısına" dönüşüp dönüşmediğinin açıklığa kavuşturulmasının demokratik denetim bakımından zorunlu olduğunu belirtti.

Önergede 657 sayılı Kanun'un 59'uncu maddesinin özel kalem müdürlükleri dahil belirli görevler için istisnai memuriyet usulü öngördüğü, 60’ıncı maddenin atamaları, 48'inci maddenin ise genel şartları düzenlediği hatırlatıldı. Poyraz, aynı kanunda istisnai kadroların diğer memurluklara nakilde kazanılmış hak oluşturmadığına ilişkin hüküm bulunduğuna dikkat çekti.

Poyraz'a göre istisnai bir kadrodan olağan memuriyet kadrosuna geçiş ile doğrudan olağan memur kadrosuna atanmak aynı hukuki işlem niteliğinde değil. Bu ayrımın uygulamada korunup korunmadığının araştırılması gerektiğini belirtti.

FATMA BETÜL SAYAN KAYA DÖNEMİNDE "YAKLAŞIK 60 ÖZEL KALEM MÜDÜRÜ" İDDİASI

Poyraz'ın araştırma önergesinde, 3 Ekim 2026 tarihinde basına yansıyan haberlerde, eski Aile ve Sosyal Politikalar Bakanı Fatma Betül Sayan Kaya'nın 24 Mayıs 2016 ile 10 Temmuz 2018 arasındaki görev döneminde yaklaşık 60 özel kalem müdürü değiştirdiğinin öne sürüldüğü belirtildi.

Poyraz, haberlerde bazı kişilerin özel kalem kadroları üzerinden memuriyete alındığı, ardından kısa süre içinde farklı kamu kadrolarına geçirildiği yönünde iddiaların yer aldığını kaydetti. Bu kadar yüksek sayıda atama iddiasının dahi, atama onaylarının, fiili görev sürelerinin ve sonraki kadro hareketlerinin incelenmesini gerektirdiğini vurguladı.

Poyraz ayrıca söz konusu dönemde Bakanlık bünyesinde kaç özel kalem müdürlüğü kadrosu bulunduğunun, bu kadroların kaç kez el değiştirdiğinin, atananların daha önce memur olup olmadığının, kaç kişinin sınavsız ilk atamayla kamuya girdiğinin ve ne kadar süre sonra başka kadrolara geçirildiğinin ortaya çıkarılmasını istedi.

Aynı kadro üzerinden kısa aralıklarla art arda atama yapılıp yapılmadığının da araştırılması gerektiğini belirten Poyraz, bir kadronun gerçekte görev yapmak amacıyla mı yoksa başka görevlere geçiş için bir araç olarak mı kullanıldığının, fiili görev kayıtları ve atama-nakil zincirleri birlikte incelenerek anlaşılabileceğini ifade etti.

SAYIŞTAY KARARINI HATIRLATTI

Araştırma önergesinde Sayıştay 3'üncü Dairesinin 13 Şubat 2024 tarihli ve 475 sayılı kararına da yer verildi. Poyraz, söz konusu kararda özel kalem müdürlüğünden başka müdürlük kadrolarına gerekli koşullar sağlanmadan ve sınavsız atama yapılmasının incelendiğini, istisnai kadroların sonraki nakiller için kazanılmış hak doğurmadığının vurgulandığını belirtti.

Bu çerçevede benzer denetim bulgularının son 20 yılda başka kurumlarda bulunup bulunmadığının, ilgili kurumların bu bulgular karşısında hangi işlemleri yaptığı ve varsa kamu zararlarının tahsil edilip edilmediğinin araştırılmasını istedi.

SON 20 YILIN TAMAMININ İNCELENMESİNİ İSTEDİ

Poyraz, araştırmanın yalnızca belirli bir isim ya da dönemle sınırlandırılmaması gerektiğini belirtti. Araştırma önergesinde 12 Ekim 2006 ile 12 Ekim 2026 arasındaki bakanlıklar, merkezi idare, valilikler, mahalli idareler ve diğer kamu kurumlarında kullanılan istisnai kadroların sayı ve dağılımlarının incelenmesi istendi.

Önergede, ilk defa atamalar ile mevcut memurların nakillerinin ayrı ayrı değerlendirilmesi, kısa süre içinde gerçekleşen geçişlerin, aynı kadrodan art arda yapılan atamaların, görevin fiilen yürütülüp yürütülmediğinin, yönetici ve kariyer kadrolarına sınavsız geçişlerin, atamaları onaylayan makamların sorumluluklarının, teftiş raporlarının, yargı kararlarının ve mali etkilerin araştırılması talep edildi.

Poyraz, kurulacak bir Meclis araştırma komisyonunun atama belgeleri, atama ve nakil onayları, kadro ihdas ve tahsis kayıtları, personel hareket tabloları ve iç denetim bulgularını ilgili idarelerden istemesini; verileri kurumlar ve yıllar arasında karşılaştırmasını istedi. Poyraz’ın önergesinde, komisyonun ortaya koyacağı sonuçların hem geçmiş işlemlerin hukuka uygunluğunun incelenmesine hem de gelecekte yapılacak atamalarda benzer uygulamaların önlenmesine temel oluşturabileceği ifade edildi.

DEVLET MEMURLARI KANUNU'NDA DEĞİŞİKLİK TEKLİFİ

Poyraz, araştırma önergesinin yanı sıra "Devlet Memurları Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi"ni de TBMM Başkanlığına sundu.

Teklifin genel gerekçesinde şu ifadelere yer verildi:

"Anayasa'nın 70'inci maddesi, kamu hizmetine giriş hakkını ve görevin gerektirdiği nitelikler dışında ayrım yapılamayacağını güvence altına almaktadır. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 3'üncü maddesi de liyakati kamu personel rejiminin temel ilkeleri arasında saymaktadır. Kamu hizmetine girişte sınav ve nesnel seçme yöntemleri, fırsat eşitliğinin sağlanması ile kamu yönetiminin kurumsal kapasitesinin korunması bakımından temel güvencelerdir. 657 sayılı Kanun'un 59 ve 60'ıncı maddelerinde belirli istisnai memuriyet kadrolarına genel atama ve sınav usulleri dışında personel alınmasına imkan tanınmıştır. Bu düzenleme, özel güven ilişkisi ve görev niteliği gerektiren kadrolar bakımından takdir yetkisi tanımakta; ancak 59'uncu madde istisnai kadroların diğer memurluklara nakilde bir sınıf için kazanılmış hak oluşturmayacağını ayrıca hükme bağlamaktadır. Hukuken istisnai kadroya ilk atama ile olağan memur kadrosuna geçişin koşulları birbirine karıştırılamaz. Buna rağmen özel kalem müdürlükleri gibi istisnai kadrolara ilk defa atananların kısa süre sonra istisnai olmayan kamu kadrolarına geçirildiğine ilişkin kamuoyuna yansıyan iddialar, mevcut hükümlerin uygulanmasının ve denetiminin güçlendirilmesini gerektirmektedir.

Sayıştay 3'üncü Dairesinin 13 Şubat 2024 tarihli ve 475 sayılı kararı, istisnai memuriyet statüsünün tek başına görevde yükselme şartlarını ortadan kaldırmadığını göstermektedir. Kanunun sınav ve kariyer gereklerinin, nakil ve atama yetkileri kullanılarak dolanılmasına engel olacak açık bir düzenlemeye ihtiyaç bulunmaktadır. Teklif ile istisnai memuriyet kadrosuna ilk defa atanan kişinin, yalnızca bu atamaya dayanarak istisnai olmayan bir kadroya nakil veya görevde yükselme sınavı muafiyeti elde edemeyeceği tereddüde yer bırakmayacak biçimde hükme bağlanmaktadır. Bu kişiler bakımından atanılacak kadronun gerektirdiği merkezi sınav, yarışma sınavı, görevde yükselme veya unvan değişikliği şartlarının sağlanması zorunlu tutulmaktadır. İstisnai kadrolardaki ilk atamaların dosyalanması, atananların kamu hizmetine önceki giriş yöntemlerinin merkezi bir kayıt sisteminde izlenmesi, bu kadrolardaki fiili görev süreleri ile kişisel veriler korunarak yıllık istatistiklerin yayımlanması öngörülmektedir."

CUMHURBAŞKANI YARDIMCISI CEVDET YILMAZ'A 13 SORU

Poyraz, aynı konuya ilişkin Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz’ın yanıtlaması istemiyle 13 soruluk yazılı soru önergesi de verdi.

Poyraz, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 59 ve 60’ıncı maddelerinin özel kalem müdürlükleri dahil belirli istisnai memuriyet kadrolarına genel sınav usulü dışında atamaya imkan verdiğini, buna karşılık 59’uncu maddede bu kadroların başka memurluklara nakilde kazanılmış hak oluşturmayacağının açıkça düzenlendiğini hatırlattı.

Poyraz, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz'a şu soruları yöneltti:

"1. Son 20 yılda istisnai memuriyet kadrolarına kaç atama yapılmıştır? Bunlardan kaçı ilk defa devlet memurluğuna giriş, kaçı mevcut kamu personelinin nakli veya yeniden atanmasıdır? Yıl, kurum ve unvan bazında sayıların dökümü nedir?
2. Bu dönemde özel kalem müdürlüğü kadrolarına kaç farklı kişi atanmıştır? Bakanlık, bağlı ve ilgili kuruluşları bakımından yıllık dağılım nedir?
3. İlk defa özel kalem müdürlüğü veya diğer istisnai kadrolara alınanların kaçı kamu personeli seçme veya ilgili kamu görevi giriş sınavına tabi olmaksızın memuriyete başlamıştır? Bu kişilerin kamuya girişte dayanak gösterilen mevzuat hükümleri nelerdir?
4. İlk defa istisnai kadrodan memuriyete alınan kaç kişi daha sonra sınava tabi memur kadrolarına geçirilmiştir? Her bir geçişin kaynak kurumu, hedef kurumu, kadro unvanı, tarihi ve dayanak maddesi nedir?
5. İstisnai kadrodan başka kadroya geçirilen kişiler ilk görev yerinde ne kadar süre kalmıştır? Bu sürelerin kurum ve unvana göre dağılımı nedir?
6. İstisnai kadroya atandığı halde o kadronun görevlerini fiilen yürütmeden başka görevlere geçirilen personel tespit edilmiş midir? Edilmişse kaç kişi için hangi idari işlemler uygulanmıştır?
7. İstisnai kadrodan nakledilenler arasında müdür, şube müdürü, daire başkanı, uzman, müfettiş veya benzeri kariyer ve yönetim görevlerine atanan kaç kişi vardır? Bu kişilerin her bir kadro için aranan sınav ve yeterlilik şartlarını sağladığı nasıl denetlenmiştir?
8. İstisnai kadro yoluyla ilk kez memuriyete girdikten sonra başka kadroya geçen ve 12 Ekim 2026 itibarıyla kamu görevini sürdürenlerin sayısı kaçtır? Hangi kurum ve unvanlarda çalışmaktadırlar? Kişisel veriler gizlenerek kurum ve görev dağılımı açıklanacak mıdır?
9. Son 20 yılda Sayıştay raporları, kurum teftişleri ve diğer denetimler kapsamında istisnai atama veya nakil nedeniyle kaç mevzuata aykırılık bulgusu düzenlenmiştir? Bulguların kurumlara göre dağılımı ve sonucunda yapılan işlemler nelerdir?
10. Sınav ve nitelik şartlarının karşılanmaması nedeniyle kaç atama iptal edilmiş veya geri alınmıştır? Kaç dosyada disiplin soruşturması, adli bildirim ya da kamu zararı tespiti yapılmış; varsa ne kadar zarar tahsil edilmiştir?
11. Atama yetkisini kullanan kamu görevlilerinden kaçı hakkında hukuka aykırı istisnai atama veya nakil nedeniyle idari, disiplin ya da adli süreç başlatılmıştır? Bu süreçlerin sonuçları nelerdir?
12. Cumhurbaşkanlığı bünyesinde istisnai kadroya ilk atamayı ve bütün sonraki kadro hareketlerini bir arada izlemeye elverişli merkezi veri sistemi mevcut mudur? Mevcutsa son yirmi yılın kamuoyuna açık istatistikleri yayımlanacak mıdır?
13. 59'uncu maddenin nakilde kazanılmış hak doğmayacağına ilişkin hükmünün fiilen uygulanmasını sağlamak ve sınavsız olağan kadroya geçişleri önlemek üzere herhangi bir önlem hazırlanmış mıdır? Hazırlanmışsa takvimi nedir?"

MAHİNUR ÖZDEMİR GÖKTAŞ'A FATMA BETÜL SAYAN KAYA DÖNEMİNİ SORDU

Poyraz, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş'a da ayrıca 13 soruluk bir önerge yöneltti. Poyraz, şunları kaydetti:

"3-4 Ekim 2026 tarihlerinde kamuoyuna yansıyan haberlerde, Fatma Betül Sayan Kaya'nın Aile ve Sosyal Politikalar Bakanı olarak görev yaptığı 24 Mayıs 2016-10 Temmuz 2018 döneminde yaklaşık 60 özel kalem müdürü değişikliği yapıldığı ve bazı kişilerin bu kadrolar üzerinden başka kamu görevlerine geçtiği iddia edilmiştir. Bu iddiaların doğruluğu, ilgili kişilerin ilk memuriyete giriş yolları ve sonraki atamalarının hukuki dayanakları Bakanlığın resmi kayıtlarıyla açıklığa kavuşturulmalıdır.

Bu bağlamda;

1. 24 Mayıs 2016-10 Temmuz 2018 arasında Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığındaki özel kalem müdürlüğü kadrolarına kaç farklı kişi atanmıştır? Her bir atamanın tarihi, kadro birimi ve görev süresi nedir?
2. İlgili tarihlerde Bakanlık özel kalem müdürlüğü için tahsisli kaç kadro bulunmaktaydı? Bu kadroların her biri kaç defa boşalmış ve kaç defa doldurulmuştur?
3. Atanan kişilerden kaçı daha önce memur değilken 657 sayılı Kanun'un 59 ve 60'ıncı maddeleri uyarınca ilk kez sınavsız kamu hizmetine alınmıştır? Kaçı mevcut memur veya başka statüde kamu personeliydi?
4. İlk kez istisnai kadroya alınanların görevine başladıktan ne kadar süre sonra kadrosu değiştirmiştir?
5. İlgili kişilerin kaçının atama döneminde özel kalem müdürlüğü görevini fiilen yaptığına ilişkin görevlendirme, özlük veya görev teslim kaydı bulunmaktadır? Fiili görev yapmadan sonraki kadroya geçiş tespit edilmiş midir?
6. İstisnai kadrolara atananlardan kaçı daha sonra Bakanlık içinde başka bir kadroya, kaçı başka bakanlıklara veya kamu idarelerine nakledilmiştir? Hangi kurumlara, hangi unvanlarla ve hangi tarihlerde geçiş yapılmıştır?
7. İlk defa sınavsız memuriyete alınanlardan kaçı daha sonra görevde yükselme, unvan değişikliği veya kariyer meslek sınavına tabi kadrolara atanmıştır? Aranan sınavları kazanmadan atama yapılan kişi bulunmakta mıdır?
8. Bu kişilerin 12 Ekim 2026 itibarıyla kaçı halen kamu görevlisidir? Kişisel veriler korunarak ilk kadro, görev süresi, sonraki kurum ve güncel unvan bilgileri anonimleştirilmiş olarak paylaşılacak mıdır?
9. 2016–2018 dönemindeki atama ve nakil işlemlerine kimler yetki vermiş, hangi makamlar onaylamıştır? İşlemlerin gerekçeleri ile 657 sayılı Kanun'un 59'uncu maddesinde yer alan uygulamanın sınırlaması nasıl değerlendirilmiştir?
10. Atananların öğrenim durumu, mesleki tecrübesi ve göreve uygunluğunun değerlendirilmesine yönelik hangi belge ve ölçütler kullanılmıştır? Atama dosyalarında gerekçesi veya nitelik değerlendirmesi bulunmayan kaç işlem vardır?
11. Kaya'nın bakanlığı döneminde özel kalem dışında kalan istisnai memuriyet kadrolarından ilk defa kamuya giren kaç kişi vardır? Bunlardan kaçı sonradan istisnai olmayan kadrolar geçirilmiştir?
12. Bakanlığınız veya ilgili denetim birimlerince bu döneme ait özel kalem atamalarına ilişkin denetim, inceleme ya da soruşturma yürütülmüş müdür? Varsa tespit edilen aykırılıklar, iptal edilen atamalar ve yapılan sorumluluk işlemleri nelerdir?
13. Söz konusu yaklaşık 60 değişiklik iddiası ile sonrasındaki kamu personeli geçişlerini incelemek üzere Bakanlığınızca geriye dönük inceleme başlatılacak mıdır? Başlatılmayacaksa bunun hukuki veya idari gerekçesi nedir?"