HABER: Olcay AYDİLEK

(ANKARA) - Türkiye ile İran arasında 2001 yılında yürürlüğe giren, yılda 9-10 milyar metreküp doğal gaz ithalatını öngören anlaşmanın süresi, 29 Temmuz’da sona erdi. Tarafların, İran ile ABD savaşı nedeniyle sözleşmeye ilişkin müzakereleri gerçekleştiremediği ifade edildi. Sektör kaynakları, İran doğal gazının, halihazırda Azerbaycan gazının ardından en düşük fiyatlı ikinci kaynak olduğuna işaret etti.

Türkiye, yıllık 55-60 milyar metreküp düzeyinde doğal gaz tüketiyor, bu gereksiniminin hemen hemen tamamına yakın bölümününü ithalat yoluyla, boru hatları ya da sıvılaştırılmış doğal gaz LNG olarak karşılıyor. Türkiye, boru hatları üzerinden Rusya, İran ve Azerbaycan’dan doğal gaz ithal ediyor.

RECAİ KUTAN İMZALAMIŞTI

Türkiye'nin, en önemli tedarikçileri arasında yer alan İran'la 25 yıllık doğal gaz anlaşmasının süresi 29 Temmuz’da sona erdi. 2001'de uygulamaya giren anlaşma, İran'dan boru hattı üzerinden yılda 10 milyar metreküpe yakın doğal gaz ithalatını öngörüyordu. Anlaşma, 1996 yılında dönemin Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Recai Kutan tarafından imzalanmıştı.

İran, anlaşmada taahhüt edilen miktarlarda gaz akışını (yıllık alım miktarının yüzde 85’i) genelde sağlamakta zorlandı. İran, özellikle kış mevsimlerinde taahhütlerini yerine getiremedi, Türkiye, bu boşluğu diğer kaynaklardan sağladığı gazla doldurdu.

ABD-İRAN SAVAŞI MÜZAKERELERE ENGEL OLDU

Enerji yönetimi, Türkiye ile İran doğal gaz anlaşmasına ilişkin resmi bir açıklama yapmadı. Sektör kaynakları, ANKA’nın sorusu üzerine, ABD ile İran arasında devam eden savaşa dikkati çekerek, doğal gaz italatına ilişkin sözleşmenin savaş nedeniyle müzakere edilemediğini söyledi.

Sektör kaynakları, İran’dan boru hatları üzerinden doğal gaz alındığını anımsatarak, "İran doğal gazı, halihazırda Azerbaycan gazının ardından en düşük fiyatlı ikinci kaynak olarak öne çıkıyor" dedi.

Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu'nun (EPDK), 2025 yılı doğal gaz piyasası raporuna göre, geçen yıl Türkiye 58,4 milyar metreküp doğal gaz ithal etti. Rusya, ithalatta yüzde 36,27'lik payla birinci sırada, İran, 7,7 milyar metreküp ithalat ve yüzde 13,2 payla dördüncü sırada yer aldı. Azerbaycan ikinci, ABD'de de üçüncü oldu.

Kaynaklar, gaz akışının devam ettiğini de kayda geçirdi. Bu akışın, "mücbir sebep" kapsamında bir süre daha devam edebileceği ifade edildi.