Haber: Yusuf KANLI
(IĞDIR) - Iğdır Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Kamil Aslan, Türkiye-Ermenistan ilişkilerindeki normalleşmenin Iğdır açısından tarihi bir ekonomik fırsat yaratabileceğini belirterek, sınır kapısının açılmasıyla kentin bölgesel ticaret ve ulaşım merkezi haline gelebileceğini söyledi.
Aslan, Azerbaycan ile Ermenistan arasındaki ihtilaf devam ettiği dönemde kapının açılmasına sıcak bakmadığını ancak yeni koşullar altında sınırın açılmasını desteklediklerini ifade etti.
“Ben her zaman ticaretin milliyeti olmaz demişimdir” diyen Aslan, “Azerbaycan’ın beşte bir toprağı işgal altındayken kapının açılmasına olumlu bakmadığımı birçok kez söyledim. Azerbaycan ile Ermenistan arasındaki ihtilafın sona ermesinden sonra ise kapının açılmasını biz de benimsedik. Türkiye’nin dış politikasının bu konuda doğru bir yol izlediğini düşünüyoruz” dedi.
KAPI TEKNİK OLARAK HAZIR
Sınır kapısındaki altyapının büyük ölçüde tamamlandığını anlatan Aslan, 7,5 kilometrelik bağlantı yolunun ihale edildiğini, mevcut tesislerin üçüncü ülke vatandaşlarının geçişine hizmet verebilecek durumda olduğunu söyledi. Önümüzdeki dönemde ek bir köprü yapılmasının da gündemde bulunduğunu belirtti.
Aslan, kapının fiilen açılmasının artık teknik değil siyasi ve diplomatik kararlarla ilgili olduğuna işaret ederek şöyle konuştu:
“Kapının açılması aslında siyasi. İki taraf da mutabık. Bizim bilmediğimiz, ülkeler arasında yapılan protokoller ve diplomatik kararlar var. Diplomatik adımlar tamamlandıktan sonra kapı teknik olarak zaten hizmete girmeye hazır.”
Sürecin Türkiye-Ermenistan ilişkileri kadar Azerbaycan-Ermenistan normalleşmesine de bağlı olduğunu vurgulayan Aslan, sınırların belirlenmesi ve karşılıklı anlaşmaların resmileşmesiyle birlikte önündeki son siyasi engellerin de aşılabileceğini söyledi.
Aslan, “Biz eylül itibarıyla kapının açılmasını bekliyoruz. İlk etapta üçüncü ülke vatandaşlarının giriş çıkış yapması öngörülüyor. Bunun ardından birkaç ay içerisinde sürecin daha da genişlemesini bekliyoruz” dedi.
YALNIZ TİCARET DEĞİL BÜTÜN ŞEHİR KAZANIR
Sınır kapısının açılmasının etkisinin yalnızca ihracat ve ithalatla sınırlı kalmayacağını ifade eden Aslan, Iğdır’ın turizm, konaklama, ulaştırma, hizmet sektörü ve gayrimenkul piyasasının da gelişmeden doğrudan yararlanacağını söyledi.
“Kapının açılmasıyla yalnız ticaret değil; kültürel, sosyal ve ekonomik anlamda çok büyük fayda göreceğiz” diyen Aslan, normalleşmeye ilişkin olumlu haberlerin bile kentte gayrimenkul ve arazi fiyatlarına yansımaya başladığını belirtti.
Iğdır’ın daha önce Nahçıvan sınırının açılmasının ardından yaşadığı dönüşümü hatırlatan Aslan, “Biz 26 bin nüfuslu bir ilken kapı açıldı. Bugün merkez nüfusumuz 110 binin üzerinde, il nüfusumuz da 217 binin üzerine çıktı. Sınır kapılarının ve ticaret yollarının bir şehri nasıl değiştirebildiğini yaşayarak gördük” dedi.
Ermenistan kapısının açılması halinde benzer bir dinamizmin daha güçlü biçimde yaşanabileceğini ifade eden Aslan, “Kapının açılmasıyla buranın havası çok değişir” değerlendirmesinde bulundu.
IĞDIR ŞİMDİDEN HAZIR
Iğdır iş dünyasının sınırın açılmasını beklemekle yetinmediğini, hazırlık çalışmalarına başladığını anlatan Aslan, kentte Rusça başta olmak üzere yabancı dil eğitimlerine ağırlık verdiklerini söyledi.
Iğdır Üniversitesi ile birlikte yaklaşık 160 kişiye altı haftalık Rusça eğitimi verildiğini belirten Aslan, daha önce Farsça, İngilizce ve Rusça tanıtım materyalleri hazırladıklarını kaydetti. Turizm şirketleri, oteller ve seyahat acentelerinin personeline de iletişim, davranış ve öfke kontrolü dahil çeşitli eğitimler verildiğini söyledi.
Aslan, Ermenistan’dan iş dünyası temsilcileriyle karşılıklı temasların da başladığını belirtti. Kars’ta düzenlenen bir toplantıda Ermeni iş insanlarıyla bir araya geldiklerini, daha sonra Ermenistan’dan yaklaşık 15-20 kişilik bir heyeti Iğdır Ticaret ve Sanayi Odası’nda ağırladıklarını kaydetti.
Iğdırlı iş insanlarının da Ermenistan’a ziyaretler gerçekleştirdiğini belirten Aslan, eylül ayında Ermenistan tarafında düzenlenmesi planlanan uluslararası bir etkinliğe bölgedeki iş dünyası temsilcileriyle katılmak için girişimde bulunduklarını söyledi.
DOĞRUDAN TİCARET MALİYETLERİ DÜŞÜRÜR
Türkiye ile Ermenistan arasında bugün de dolaylı ticaret yapıldığını hatırlatan Aslan, ürünlerin İran veya Gürcistan üzerinden gönderilmesinin hem süreyi hem de maliyetleri artırdığını belirtti.
Yeni düzenlemelerle Ermenistan’a yönelik ihracat işlemlerinin kolaylaştırılmaya başlandığını anlatan Aslan, sınırın doğrudan ticarete açılması halinde Iğdır’ın coğrafi konumunun çok daha değerli hale geleceğini ifade etti.
Iğdır’ın tarımsal üretim kapasitesine de dikkati çeken Aslan, ilde yaklaşık 115 bin hektar sulanabilir tarım arazisi bulunduğunu, mısır, yem bitkileri, sebze ve meyve üretiminin yanı sıra süt hayvancılığının da önemli bir ekonomik faaliyet olduğunu söyledi. Iğdır’da üretilen süt ve süt ürünlerinin ulusal market zincirlerinde satıldığını belirten Aslan, sınır ticaretinin gelişmesiyle kentte üretilen ürünler için yeni pazarların açılabileceğini kaydetti.
"SINIR İLLERİNE DAHA FAZLA İMTİYAZ VERİLMELİ"
Aslan, sınır kapısının açılmasının yaratacağı fırsatların güçlü teşviklerle desteklenmesi gerektiğini de söyledi. Iğdır’ın halen altıncı bölge teşviklerinden yararlandığını ancak sınır illerinin özel koşulları nedeniyle mevcut teşviklerin daha ileri taşınmasını istediklerini ifade etti.
“Biz daha çok imtiyaz istiyoruz” diyen Aslan, özellikle Organize Sanayi Bölgesi, tekstil, tarım ve ihracata yönelik yatırımların desteklenmesinin Iğdır’ın sınır ticaretinden alacağı payı büyüteceğini belirtti.
Aslan, “Sınır illerinde yaşayan insanlara ve buraya yatırım yapanlara sektörel ve bölgesel teşviklerin yanında daha özel imkânlar verilmesi gerekiyor. Ermenistan kapısının açılması Iğdır için büyük bir fırsat. Bu fırsatı üretime, istihdama ve kalıcı kalkınmaya dönüştürmemiz lazım” dedi.