(ANTALYA) - Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, "Ülkemizin yıllık kullanılabilir su potansiyelinin yüzyıl sonuna doğru yüzde 25 azalacağını öngörüyoruz. Bu değişimlerin tarımsal üretim ve dolayısıyla da gıda arz güvenliği üzerindeki etkisi daha da önemli hale gelmektedir" dedi.
Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, Antalya'da düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) kapsamında yapılan "Dağ Gündeminin İlerletilmesi: Hedef Aşımı Koşullarında Buzullar, Kriyosfer ve Dayanıklılık, Ortak Sorumluluk ve Sürdürülebilir Finansman" başlıklı etkinliğe katıldı.
Yumaklı konuşmasında, buzulların geleceğinin yalnızca dağlık bölgeleri değil, milyonlarca insanın yaşam koşullarını doğrudan ilgilendirdiğini söyledi. Küresel sıcaklık artışının buzullar ve diğer kriyosfer bileşenleri üzerinde uzun süreli, bazı durumlarda ise geri döndürülemez sonuçlar doğurabileceğini belirten Yumaklı, 2024'ün kayıtlardaki en sıcak yıl olduğunu, 2025'te ise küresel ortalama sıcaklığın sanayi öncesi dönemin yaklaşık 1,43 derece üzerine çıktığını dile getirdi.
"KRİZLERE MÜDAHALE ETMEK YERİNE RİSKLERİ ÖNCEDEN YÖNETMEK ZORUNDAYIZ"
Kriyosferin buzulları, kar örtüsünü, permafrost alanlarını ve donmuş su bileşenlerini kapsadığını anlatan Yumaklı, bu alanların küresel iklim sistemi ve su döngüsünün vazgeçilmez parçaları arasında bulunduğunu kaydetti. Dağlık bölgelerdeki kar ve buz rezervlerinin birçok nehir havzasının su bütçesini düzenlediğini, bu kaynakların suyun mevsimsel dağılımını dengelediğini, tarımsal üretimin ve ekosistemlerin su ihtiyacının karşılanmasına katkı sağladığını dile getiren Yumaklı, Türkiye'nin Akdeniz Havzası'ndaki konumu ve coğrafi özellikleri nedeniyle iklim değişikliğinin etkilerine karşı hassas ülkeler arasında yer aldığına işaret etti. Yumaklı konuşmasını şöyle sürdürdü:
"Ülkemizde 25 nehir havzasında yürüttüğümüz bilimsel çalışmalarla, iklim değişikliğinin su kaynakları üzerindeki muhtemel etkilerini 2100 yılına kadar değerlendirdik. Projeksiyonlarımız, ortalama sıcaklıkların 6 dereceye kadar artabileceğini ortaya koymaktadır. Bu değişimlerin, artan buharlaşmayla birlikte kullanılabilir su kaynaklarımız üzerinde de önemli sonuçları olacaktır. Ülkemizin yıllık kullanılabilir su potansiyelinin yüzyıl sonuna doğru yüzde 25 azalacağını öngörüyoruz. Bu değişimlerin tarımsal üretim ve dolayısıyla da gıda arz güvenliği üzerindeki etkisi daha da önemli hale gelmektedir.
Bizim yaklaşımımız son derece nettir. Krizlere müdahale etmek yerine riskleri önceden yönetmek zorundayız. Bu anlayışla, Sayın Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan'ın da vurguladığı üzere, temiz su kaynaklarına ulaşımı biz beka meselesi olarak görüyoruz. 2026-2035 yıllarını kapsayan Ulusal Su Planı'mızı açıkladık. Su verimliliğini artırmayı ve iklim değişikliğinin etkilerine karşı hazırlık kapasitemizi yükseltmeyi hedefliyoruz."
Dağ sistemlerinin korunmasının en önemli boyutlarından birinin finansman olduğunu vurgulayan Yumaklı, bilgiye, teknolojiye ve planlamaya sahip olmanın tek başına yeterli olmadığına dikkati çekti. Yumaklı, bu kapasitenin sahada somut yatırımlara, altyapı ve uygulanabilir projelere dönüştürülmesi için sürdürülebilir finansman mekanizmalarına gerek olduğuna işaret etti. Yumaklı, yatırımların değerlendirilmesinde sadece ilk yatırım maliyetine değil, maliyet-fayda analizlerine odaklanılması gerektiğini bildirdi. Yumaklı, özellikle dağ havzalarında bulunan buzulların izlenmesi, su bütçelerinin güncellenmesi, hidrolojik modelleme kapasitesinin geliştirilmesi ile tahmin ve erken uyarı sistemlerinin güçlendirilmesinin öncelikli yatırım alanları arasında bulunduğunu söyledi.
"DÜNYA BANKASI İLE SULAMA MODERNİZASYON VE SU VERİMLİLİĞİ PROJESİ YÜRÜTÜYORUZ"
Yumaklı, kamu bütçesinin yanı sıra hibe ve kredi desteklerinden, kamu-özel iş birliği modellerinden faydalandıklarını ve uluslararası finans kuruluşlarının imkanlarını da bu çerçevede değerlendirdiklerini kaydetti. Yumaklı, "Dünya Bankası ile 819 milyon dolar bütçeli Türkiye İkinci Sulama Modernizasyon ve Su Verimliliği Projesi yürütüyoruz. Ayrıca yürüttüğümüz 600 milyon bütçesi bulunan Türkiye Taşkın ve Kuraklık Yönetimi projesi de bu yaklaşımımızın en somut örneklerinden birisidir" şeklinde konuştu.
Özel sektörü iklim direnci ve su verimliliğinin geliştirilmesinde stratejik bir paydaş olarak gördüklerinin altını çizen Yumaklı, Ziraat Bankası aracılığıyla uygun koşulları sağlayan basınçlı sulama yatırımlarına 15 milyon liraya kadar kredi ve yüzde 100'e varan faiz desteği sunduklarını kaydetti.
Yumaklı, "COP31'i iklim değişikliğiyle mücadele taahhütlerimizi somut sonuçlara ve uygulamalara dönüştürmek için önemli bir fırsat olarak görüyoruz. Unutmayalım ki buzulları korumak, o dağlardan beslenen nehirleri, tarımsal üretimi, şehirleri ve gelecek nesillerin yaşamını korumaktır" ifadelerini kullandı.