(İZMİR) – 2. Uluslararası Hypatia Bilim ve İletişim Festivali’nin üçüncü gününde Cambridge Üniversitesi Fizik Bölüm Başkanı Prof. Dr. Mete Atatüre, "Kuantum Fiziği ve Teknolojilerinin Açtığı Felsefi Ufuklar" başlıklı panele katıldı. Panalde, kuantum fiziğindeki bilimsel gelişmelerin yanı sıra, insanın evreni ve gerçekliği anlama biçimine etkileri ele alındı.
Ege’nin tarihi ve doğal atmosferinde bilim, iletişim, kültür ve sanatı buluşturan 2. Uluslararası Hypatia Bilim ve İletişim Festivali, üçüncü gününde önemli bir bilim insanını ağırladı. Cambridge Üniversitesi Fizik Bölüm Başkanı Prof. Dr. Mete Atatüre, Foça’da düzenlenen festival kapsamında "Kuantum Fiziği ve Teknolojilerinin Açtığı Felsefi Ufuklar" panelde Cambridge Üniversitesi Fizik Bölüm Başkanı Prof. Dr. Mete Atatüre, Bilkent Üniversitesi'nden Dr. Tufan Kıymaz ve Hypatia Bilim Platformu Kurucusu Nurcan Seven yer aldı.
ANKA Haber Ajansı'na konuşan Cambridge Üniversitesi Fizik Bölüm Başkanı Prof. Dr. Mete Atatüre, şu ifadeleri kullandı:
"Dünyanın pek çok yerinde bu konuyla ilgili ciddi araştırmalar devam ediyor. Kuantum fiziğinin uygulamaları üzerine kuantum bilgisayarları olur, kuantum iletişim ağları olur, kuantum sensörleri olur. Farklı alanlarda araştırmalar devam ediyor. Türkiye'de de var. Bu konuda güzel çalışmalar yapan arkadaşlar var. Amacımız kuantum fiziğinin özellikle biraz daha insanlara garip gelen, günlük hayatımızda deneyimleyemediğimiz unsurlarını uygulamalı bir şekilde faydalı bir hale getirmek. En önce gelen, yapılması gereken şey bilime daha güçlü bir destek. Tek bir uygulamaya yönelik savunma gibi veya başka bir konu gibi tek bir uygulamaya yönelik destekten çok meraktan kaynaklanan temel bilim araştırmalarına kaynak ayırmak gerekiyor. Bu kaçılmaz bir koşul. Çünkü şu an bilim eskide olduğu gibi önce bilim insanları bir şey bulur, ondan sonra mühendisleri onu geliştirir, sonra şirketler de onu ürün halinde çevirir. Böyle tek yönlü bir sistem yok, özellikle bu yeni teknolojilerde. Çok devinimsel şekilde dönüyor. Temel bilim araştırmalarına çok daha fazla ihtiyaç duyuluyor daha ürün aşamasında bile. Dolayısıyla temel bilim ne kadar kaynaklanırsa, desteklenirse, ürünü açık bırakılarak sınırlandırılmadan desteklenirse onun yaratacağı yeni ürünler veya yeni teknolojiler de o kadar hızlı gelir."
"KUANTUM TEKNOLOJİLERİ ZATEN HAYATIMIZDA"
Kuantum teknolojilerinin günlük yaşamda kullanılan birçok teknolojinin temelinde bulunduğunu vurgulayan Atatüre, şunları kaydetti:
"Kuantum teknolojileri zaten hayatımızda var. Bugün bir saniye ne olduğunu Amerika'da, Almanya'da, Türkiye'de hepimiz hem fikir bir şekilde bir saniyeye ne kadar sürdüğünü ortak bir şekilde kabul ediyorsak bu kuantum saatlerinden dolayı gerçekleşiyor. Sezyum atomlarını iç geçişi tanımlıyor bir saniye. Eskiden dünyanın güneş etrafında dönme süresiyle tanımlıyorduk. Şimdi çok daha hassas bir şekilde sezyum atomlarını iç geçişi frekansıyla tanımlayabiliyoruz. Zaten kuantum teknolojisi olarak bir kuantum saat kavramı 1955'ten beri aslında hayatımızda. Yarı iletkenler zaten kuantum objeler, nesneler. Dolayısıyla bütün çiplerimiz aslında kuantum özelliklerine sahip bir açıdan. Yapmak istediğimiz bir sonraki kademeye geçebilmek, gerçekten kuantum dolaşıklığı kullanabilerek, kuantum süperpozisyon durumlarını kullanarak yeni teknolojiler yaratmak, orada da yavaş yavaş güvenli iletişim ağları kurmaya başladık birçok dünyanın birçok şehrinde. Bu tür ağlar oturmaya başladı. Kuantum bilgisayarlarında da küçük küçük prosesörler geliştiriliyor. Tam o şeye doğru geliyoruz artık. Klasik bilgisayarlar yapmakta çok zorlanacağımız hesapları kuantum bilgisayarlarla yapabileceğimiz döneme girmek üzereyiz. Dolayısıyla çok yakın bir zamanda değişik uygulamalar göreceğiz."
"BİLİM İLETİŞİMİ VE TOPLUM BERABER OLMALI"
Hypatia gibi bilim iletişimi festivallerinin önemine değinen Atatüre, sözlerini şöyle tamamladı:
"İhtiyacımız var böyle festivallere ve özellikle isminde saklı Hypatia'nın bilim ve bilim iletişimi. İkisi beraber yapılıyor burada. İkisini birbirinden ayırt etmek, ayrıştırmak zaten bir hata aslında. Bilim yapanlar bilimini yapsın, iletişim yapanlar da ondan bağımsız iletişim yapsın yaklaşımı bir dönem hakimdi. Aslında ikisinin eşdeğer gitmesi gerekiyor ve iç içe gitmesi gerekiyor. Buna bir üçüncü katman olarak da Hypatia'da olduğu gibi toplumu koyuyorum. Bilim, bilim iletişimi ve toplumun beraber olması gerek ki bir diyalog halinde işlensin. Yoksa eski usul bilim insanı anlatır, halk anlamaz, anlamazsa bilim insanı bir daha anlatır gibi bir yaklaşım oluyor bilim iletişimi. Bu bence doğru değil. Toplumu dinleyerek ve onunla diyalog halinde olarak bilgileri paylaşmamız gerekiyor. Kuantum fiziğinin zaten felsefi derinliği olduğu için ve hatta çözülmemiş dertleri olduğu için çok açık bu farklı yorumlara. Bilim dışı yorumları da çok açık. Sahte bilim dediğimiz konulara da giriyor. Orada tabii bizim görevimiz olan şey üstümüze düşen olabildiğince topluma bilim kısmının ne olduğunu anlatabilmek. Biz sonuçta kuantum kelimesinin sorumlusu fizikçiler olarak. Dolayısıyla toplum nasıl kullanmak isterse kullanır. O konuda çok açığım. Fakat dediğim gibi yeter ki işin bilim kısmının sınırlarının ne olduğu bilinsin. Nereden sonrasının tamamen spekülasyon olduğu toplum tarafından bilinsin. Bu da bilinçlenme üzerine aslında bir ödev. Hypatia gibi bilim iletişimi festivalleri tam bu probleme, o sınırları çizmek için ideal yerler."
70'E YAKIN KONUŞMACI YER ALIYOR
Uluslararası Hypatia Bilim ve İletişim Festivali kapsamında gerçekleşen etkinliklerde alanında saygın akademisyenler, sanatçılar ve bilim iletişimcileri, gazeteciler, sendikacılar olmak üzere 70’e yakın konuşmacı yer alıyor.
Yurt dışından Cambridge, Oxford Üniversiteleri, CERN ile Hollanda Qutech Laboratuvarından temsilciler festivale katılım sağladı. Öte yandan Türkiye’den de İstanbul Teknik Üniversitesi, Boğaziçi Üniversitesi, İstanbul Üniversitesi, Koç Üniversitesi, Doğuş Üniversitesi, Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Hacettepe, Ankara Üniversitesi, Bilkent Üniversitesi, İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü, Çukurova Üniversitesi gibi önde gelen üniversitelerinden, KESK, TTB, Eğitim-Sen, SES gibi emek mücadelesinin öncü sendikalarından, yine bilim, iletişim, kültür ve sanat alanından onlarca gençlik ve sivil toplum kuruluşundan katılım gerçekleşti.
Festival kapsamında açıklanan program, 13 ana etkinlik 30’dan fazla yetişkin atölyesi ve 15 çocuk atölyesinin yanı sıra gökyüzü gözlemleri, film gösterimleri, söyleşiler, stand-up gösterileri, yarışmalar ve kültür sanat etkinliklerinden oluşan içeriğe sahip. 27 Ağustos Cuma Günü dördüncü gününe giren festivalde "dijital çağda eğitimin geleceği", "cuma sabahı gerçekleşecek Ay tutulması", "bilim ve akademi" gibi konularının işlenmesinin yanı sıra su roketi ve bilgi yarışması gibi eğlenceli etkinlikler gerçekleşecek.