(ANKARA) - Petrol fiyatları, İran’ın Hürmüz Boğazı’ndan geçişe ilişkin hazırladığı taslağın yeni yasaklar, geçiş ücretleri ve para cezaları öngörmesiyle yeniden yükseldi. Brent petrol 83,29 dolara, WTI 77,93 dolara çıkarken, piyasalarda İran-Umman düzenlemesinin uygulanabilirliği ve bölgedeki güvenlik risklerine ilişkin belirsizlik sürüyor.

Brent petrol vadeli işlemleri Türkiye saatiyle 06.03 itibarıyla 80 sent, yüzde 0,97 artışla varil başına 83,29 dolara çıktı. ABD Batı Teksas türü ham petrolü (WTI) ise 64 sent, yüzde 0,83 yükselerek 77,93 dolara ulaştı. Petrol vadeli işlemleri dün de varil başına 3 doların üzerinde yükselişle kapanmıştı.

Fiyatlar haftanın başında İran ile ABD arasındaki çatışmaya çözüm bulunabileceği beklentisinin güçlenmesiyle gerilemiş, Brent petrol 13 Temmuz’dan bu yana ilk kez 80 doların altına düşmüştü. Dün yeniden 80 doların üzerine çıkan Brent petrol ve WTI fiyatlardaki dalgalanmada, Hürmüz Boğazı’ndan geçişin hangi koşullarda yeniden sağlanacağına ilişkin belirsizlik etkili oluyor.

Savaşın şubat sonunda başlamasından önce küresel petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz akışının yaklaşık beşte biri Hürmüz Boğazı üzerinden gerçekleştiriliyordu.

İRAN’IN TASLAĞINDA GEÇİŞ YASAĞI VE PARA CEZASI

İran devlet ajansına konuşan bir İran milletvekili, parlamentodaki bir komisyonun ABD ve İsrail gibi “düşman” olarak değerlendirilen diğer ülkelere ait gemilerin Hürmüz Boğazı’ndan geçişini yasaklamayı öngören ön yasa tasarısını incelediğini söyledi.

Tasarıya göre, önerilen kısıtlamaları ihlal eden gemilere taşıdıkları yükün değerinin yüzde 20’sine kadar para cezası uygulanabilecek.

Üst düzey bir İranlı yetkiliye göre Tahran ayrıca boğazı kullanan gemilerden yüklerinin değerinin yüzde 5 ila 7’si oranında geçiş ücreti talep ediyor. Umman yaklaşık yüzde 3 oranında bir ücret üzerinde görüşmeler yürütürken, ABD herhangi bir ücret uygulanmasına karşı çıktı.

Petrol fiyatlarındaki yükselişi İran’ın Hürmüz Boğazı’ndan geçiş koşullarına ilişkin yayınladığı bu taslağa bağlayan Rystad Energy Başkan Yardımcısı Lin Ye, söz konusu düzenlemenin piyasalardaki son hareketi tetiklediğini belirtti.

Lin Ye, "Piyasa kötü bir anlaşmayı değil, ortaya çıkacak düzenlemenin normal akışa dönüş yerine kontrollü ve koşullu bir geçiş koridoru olacağını fiyatlıyor" dedi. Rystad Energy Başkan Yardımcısına göre bu durum, Hürmüz Boğazı’ndaki geçiş koşullarına ilişkin belirsizliğin petrol fiyatları üzerindeki baskısını sürdürdüğünü gösteriyor.

YAPTIRIM VE SİGORTA KISITLAMALARI ANLAŞMAYI ZORLAŞTIRIYOR

Sektörden dört kaynak, önerilen düzenlemenin ABD yaptırımları ve yapılacak ödemelere ilişkin sigorta sözleşmelerindeki kısıtlayıcı hükümler nedeniyle kolay uygulanabilir olmadığını söyledi.

Petrol piyasası analiz şirketi Vanda Insights’ın kurucusu Vandana Hari de İran ile Umman arasında olası bir geçiş anlaşmasına ilişkin bu hafta gelen açıklamaların piyasa beklentilerinde sert dalgalanmalara yol açtığını belirtti.

Hari, "Ancak şu anda anlaşmanın sonuçlandırılması için tam olarak ne yapılması gerektiği konusunda piyasa hâlâ belirsizlik içinde" dedi.

Bölgedeki güvenlik riskleri de sürüyor. Yemen’deki Husiler, dün Marib ve Hadramut’ta "Suudi konuşlanmalarına" füze ve insansız hava araçlarıyla saldırılar düzenlediklerini" açıkladı.

Analistler, hafta boyunca gelen gelişmelerin İran ile ABD arasındaki çatışmanın henüz sona ermediğine işaret ettiğini belirtti. ABD Başkanı Donald Trump ise dün gazetecilere yaptığı açıklamada savaşın yakında sona ereceğine inandığını söyledi.