(İSTANBUL) İBB, Haliç ve çevresindeki derelerde yürüttüğü temizlik çalışmalarıyla İstanbul’a nefes aldırma çalışmalarına devam ediyor. 2019 yılından bugüne kadar toplam 240 bin 500 metreküp dip çamuru bertaraf edilirken, yenilikçi yöntemlerle çamur birikiminin ve koku probleminin önüne geçiliyor. İSKİ ise Haliç’e bağlanan derelerin temizlik çalışmalarını sürdürüyor. Haliç’in temizliği, TÜBİTAK tarafından da alınan numuneler ile takip ediliyor. Ayrıca Sarıyer Çayırbaşı kesiminde alınan deniz suyu da, Kağıthane Deresi üzerinden Haliç’ in en ihtiyaç duyulan noktasına ulaştırılıyor. Böylece Haliç’teki doğal yaşama katkı sağlanıyor.
İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB), Haliç, İstanbul Boğazı ve Marmara Denizi’ne dökülen dere ağızlarında dip çamuru tarama çalışmalarını aralıksız sürdürüyor. Modern gemi filosu ve yenilikçi yöntemlerle yürütülen çalışmalarda, Haliç’in ekolojik dengesi koruma altına alınıyor.
YENİLİKÇİ YÖNTEMLER VE KESİNTİSİZ MESAİ
Konuya ilişkin İBB'den yapılan bilgilendirmeye göre, Haliç'te ve Haliç’i besleyen damarlarda yürütülen dip çamuru tarama faaliyetleri yıl boyunca kesintisiz olarak sürdürülüyor. Çalışmalar kapsamında; 1 adet kazar tarama gemisi, 2 çamur dubası, 1 adet amfibi tarama aracı, 1 adet yengeç tarama gemisi, 13 adet sızdırmaz-bacalı çamur kamyonu kullanılarak Haliç ile İstanbul Boğazı ve Marmara Denizi'ne mansaplanan dere ağızlarında yıllık çalışma programları doğrultusunda dip tarama faaliyetleri yürütülüyor.
Bu kapsamda 2026 yılı içerisinde Haliç'ten Kazar Tarama Gemisi ve çamur dubaları kullanılarak toplam 12.406 metreküp dip çamuru taranarak çevre mevzuatına uygun şekilde bertaraf edildi. Ayrıca Alibeyköy Deresi'nde gerçekleştirilen dip tarama çalışmaları kapsamında 453 m³ dip çamuru bertaraf sahasına gönderildi.
HALİÇ DİP ÇAMURU TARAMA VE SUSUZLAŞTIRMA TESİSİ
Diğer taraftan, Haliç Dip Çamuru Tarama ve Susuzlaştırma Tesisi, bakım onarımı yapılarak 5 Haziran 2026 tarihinde yeniden işletmeye alındı. Bu tarih itibariyle toplam 2000 ton dip çamuru susuzlaştırılarak bertaraf edildi. Entegre bir çevre tesisi olan Haliç Dip Çamuru Tarama ve Susuzlaştırma Tesisi sayesinde, Haliç'ten taranan dip çamuru çevre mevzuatına uygun şekilde susuzlaştırılarak bertaraf ediliyor. Tesis, tarama faaliyetlerinin etkin ve sürdürülebilir şekilde yürütülmesine katkı sağlıyor.
Bilgilendirmeye göre yürütülen dip tarama faaliyetleri son dört yılda şöyle gerçekleşti:
Yıl Haliç(m³) Dereler(m³) Toplam (m³)
2023 25.176 6.539 31.715
2024 23.524 12.021 35.545
2025 24.674 13.839 38.513
2026 ( Temmuz) 12.406 9.135 21.541
BATİMETRİK ÖLÇÜMLERLE ANLIK KONTROL
Kirlilikle mücadelede sadece fiziksel temizlik değil, bilimsel takip de ön planda tutuluyor. Batimetrik ölçümlerle derinlik seviyeleri periyodik olarak kontrol edilen Haliç’te, biriken dip çamuru anlık olarak izleniyor. Haliç genelinde koku oluşumuna sebebiyet verecek seviyede bir dip çamuru birikiminin bulunmadığı bilimsel haritalarla teyit ediliyor. 2019 yılından bugüne kadar toplam 240 bin 500 metreküp dip çamuru yenilikçi yöntemlerle bertaraf ederken, koku probleminin önüne geçiliyor.
TÜBİTAK TARAFINDAN DA PERİYODİK ÖLÇÜMLER YAPIYOR
Diğer taraftan İBB bağlı kuruluşu İSKİ, Haliç’i çevreleyen Güney Haliç ve Kuzey Haliç kolektörlerinde periyodik temizlik çalışmalarını da yürütüyor. Haliç tabanında malzeme birikimi oluşmaması adına her yıl periyodik olarak Haliç’e mansaplı Kağıthane (Cendere) ve Alibeyköy Dereleri ile bu derelere bağlı yan kollar üzerinde temizlik çalışması yapılıyor.
TÜBİTAK tarafından da Haliç’te her ay düzenli olarak 10 istasyonda su kalitesi izleme çalışmaları yürütülüyor. Numuneler, 1 m, 5 m, 10 m ile ara tabaka, 30 m ve 35 m derinliklerden alınarak analiz ediliyor. Bunun yanı sıra, Marmara Denizi ve İstanbul Boğazı’nda iki ayda bir 30 istasyonda, farklı derinliklerden numune alımı gerçekleşerek kapsamlı analizleri yapılıyor. Yapılan izleme ve analiz çalışmalarına ilişkin sonuçlar, her 60 günde bir raporlanarak İSKİ'ye sunuluyor.
Ayrıca günlük 518.000 metreküp kapasiteli Haliç Deniz Suyu Terfi Merkezi ile Sarıyer İlçesi Çayırbaşı Mevkii’nden alınan İstanbul Boğazı deniz suyu, Kağıthane Deresi üzerinden Haliç’ in en ihtiyaç duyulan noktasına ulaştırılıyor. Böylece Haliç’teki doğal yaşama katkı sağlanıyor.