(ANKARA) - CHP Mersin Milletvekili Gülcan Kış, Hazine’nin iç ve dış borç stokunun yılın yedi ayında 1 trilyon 801 milyar lira artarak 15 trilyon 463 milyar liraya ulaştığını açıkladı. İç borç stokunun 9 trilyon 244 milyar lira, bu borcun vadesine kadar oluşturacağı faiz yükünün ise 9 trilyon 499 milyar lira olduğunu belirten Kış, "AKP’nin borç düzeninde faiz, anaparayı geçti. Hazine her 100 liralık iç borç için 103 lira faiz ödeyecek. Bunun adı mali disiplin değil, Türkiye’nin geleceğini faize ipotek etmektir" dedi.
CHP Mersin Milletvekili Gülcan Kış, Hazine’nin borç stoku ve faiz yüküne ilişkin yazılı açıklama yaptı. Hazine’nin iç ve dış borç stokunun 2026 yılının yedi ayında 1 trilyon 801 milyar lira artarak 15 trilyon 463 milyar liraya yükseldiğine işaret eden Kış, borçların vadesine kadar ödenmesi gereken toplam faiz yükünün de 11 trilyon 830 milyar liraya ulaştığını kaydetti.
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in “mali disiplin” ve “kamuda tasarruf” açıklamalarına tepki gösteren Kış, “Vatandaşa kemer sıktıran ekonomi yönetimi, Hazine’yi borç ve faiz sarmalına teslim etti. Kamuda tasarruf emekliye, çalışana ve kamu hizmetlerine uğruyor; faize uğramıyor” ifadelerini kullandı.
"İKTİDAR BUNA 'MALİ DİSİPLİN' DİYEMEZ"
Hazine’nin iç borç stokunun yedi ayda 1 trilyon 91 milyar lira artarak 9 trilyon 244 milyar liraya yükseldiğini bildiren Kış, iç borçların vadesine kadar ödenecek faiz tutarının ise 9 trilyon 499 milyar liraya ulaştığına dikkati çekti. Kış, şu değerlendirmelerde bulundu:
"Türkiye, borçtan daha fazla faiz ödemek zorunda bırakıldığı bir noktaya getirildi. Hazine’nin 9 trilyon 244 milyar liralık iç borcuna karşılık 9 trilyon 499 milyar liralık faiz yükü bulunuyor. Başka bir ifadeyle Hazine, aldığı her 100 liralık iç borç için 103 lira faiz ödeyecek. Faiz yükü anaparayı geçmiş durumda. İktidar buna ‘mali disiplin’ diyemez. Bunun adı, bütçeyi faiz çevrelerine teslim etmek ve gelecek yılların kamu gelirlerini bugünden ipotek etmektir. Türkiye’nin vergileri daha tahsil edilmeden faize bağlanmıştır."
"KAYBEDEN VERGİLERİYLE BU AĞIR FATURAYI ÖDEYEN VATANDAŞ OLUYOR"
Hazine’nin yılın yedi ayında baş döndürücü bir hızla borçlandığını savunan Kış, ocak-temmuz döneminde 3 trilyon 151 milyar lirası iç, 555 milyar lirası dış olmak üzere toplam 3 trilyon 706 milyar liralık yeni borç alındığını ifade etti. Aynı dönemde toplam 2 trilyon 563 milyar liralık anapara ödemesi yapıldığını kaydeden Kış, faizlerle birlikte toplam ödemenin 4 trilyon 354 milyar liraya ulaştığını söyledi. Kış, şöyle devam etti:
"Hazine yedi ayda 3 trilyon 706 milyar lira yeni borç almış, anapara ve faiz için 4 trilyon 354 milyar lira ödemiştir. Borç alarak eski borcu ve faizini ödeyen, ardından ortaya çıkan açığı kapatmak için yeniden borçlanan bir yapı oluşmuştur. Hazine artık kamu yatırımlarını ve toplumsal ihtiyaçları finanse eden bir kurumdan çok, borç ve faiz çarkını döndüren bir yapıya dönüştürülmüştür. Bu sistemde borç kapanmıyor, yalnızca daha yüksek faizle geleceğe devrediliyor. Kaybeden ise vergileriyle bu ağır faturayı ödeyen vatandaş oluyor."
"TÜRK LİRASINDAKİ HER DEĞER KAYBI MİLLETİN SIRTINDAKİ YÜKÜ ARTTIRIYOR"
Hazine’nin dış borçlarının 710 milyar lira artarak 6 trilyon 219 milyar liraya yükseldiğini belirten Kış, dış borcun dolar karşılığının ise 131,2 milyar dolara ulaştığını kaydetti. Hazine’nin borç stokunun yüzde 51’inin döviz cinsinden ödenecek borçlardan oluştuğuna dikkati çeken Kış, toplam borç stokunun yüzde 72,7’sinin kur veya faiz riski taşıdığını ifade etti. Kış, “Hazine’nin dış borçlarının tamamı, iç borçlarının da yüzde 18,1’i döviz cinsinden. Toplamda 7 trilyon 892 milyar liralık borç dövizle ödenecek. Türk lirasındaki her değer kaybı, Hazine’nin ve dolayısıyla milletin sırtındaki yükü artırıyor. İktidar yalnızca bugünün bütçesini değil, ülkenin geleceğini de kur ve faiz riskine teslim etmiş durumda” dedi.
Hazine’nin geçen yıl ihtiyacından yaklaşık 500 milyar lira fazla borçlandığını hatırlatan Kış, bu paranın yıllık yüzde 50’ye yaklaşan maliyetle taşındığını belirtti. Kış, şu ifadeleri kullandı:
"Hazine geçen yıl ihtiyaç duymadığı hâlde yaklaşık 500 milyar lira fazla borçlandı. Şimdi bu paranın faizini millet ödüyor. Yıllık maliyeti yüzde 50’ye yaklaşan böyle bir borçlanmanın ekonomik akılla, kamu yararıyla veya mali disiplinle açıklanması mümkün değildir. Emekliye kaynak yok, asgari ücretliye ara zam yok, çiftçiye yeterli destek yok, kamu yatırımlarına ödenek yok; ancak yüksek faizle borçlanmaya gelince sınırsız kaynak var. Kamuda tasarruf Hazine’ye uğramıyor. Tasarruf, yalnızca vatandaşın sofrasından ve kamu hizmetlerinden yapılıyor."
"BORCUN DEĞİL, REFAHIN BÜYÜDÜĞÜ BİR EKONOMİK DÜZENİ KURACAĞIZ"
Borç ve faiz yükünün bütçede eğitim, sağlık, tarım, sosyal destekler ve yatırımlar için kullanılabilecek kaynakları tükettiğini belirten Gülcan Kış, şu değerlendirmede bulundu:
"Vatandaşın ödediği vergiler faiz çevrelerinin kazancına değil; okula, hastaneye, üretime, istihdama ve sosyal desteğe ayrılmalıdır. Borç yönetimi şeffaflaştırılmalı, döviz ve değişken faizli borçların payı azaltılmalı, yüksek faizle sürekli borçlanma politikasından vazgeçilmelidir.
İktidarın ‘mali disiplin’ adı altında uyguladığı program, kamu maliyesini düzeltmemiş; borç stokunu ve faiz yükünü büyütmüştür. Bir ülkede iç borcun faiz yükü anaparayı geçmişse orada başarıdan söz edilemez. AKP, Türkiye’yi borçla dönen ve faize çalışan bir Hazine düzenine mahkûm etti. Biz, bütçenin faiz çevreleri için değil halk için kullanıldığı; borcun değil üretimin, yatırımın ve refahın büyüdüğü bir ekonomik düzeni kuracağız."