Haber: Olcay AYDİLEK

(ANKARA) - Türkiye’nin, en önemli doğal gaz tedarikçileri arasında yer alan İran’la 25 yıllık anlaşmasının süresi yarın doluyor. Türkiye, 2001’de uygulamaya giren anlaşma kapsamında İran’dan boru hattı üzerinden yılda yaklaşık 9-10 milyar metreküp doğal ithal ediyor. Söz konusu anlaşmanın yapıldığı dönemde BOTAŞ’ta üst düzeyde görev yapan kaynaklar, "30 Temmuz’da sabah saat 08.30’da gaz akışına bakacağız. Gaz akışı durmuşsa sözleşme sona ermiştir. Akış devam ediyorsa anlaşmanın süresi uzatılmıştır" dedi.

Türkiye, gerek sanayide gerekse de şehirlerin ısınmasında yoğun biçimde doğal gaz tüketiyor. Ülkenin, yıllık tüketimi de 55-60 milyar metreküp düzeyinde bulunuyor.

Türkiye, doğal gaz gereksiniminin önemli bir bölümünü ithalat yoluyla (boru hatları üzerinden ya da sıvılaştırılmış doğal gaz LNG) olarak karşılıyor.

Net ithalatçı olan Türkiye, boru hatları üzerinden Rusya ve İran’dan doğal gaz ithal ediyor.

Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu’nun (EPDK), 2025 yılı doğal gaz piyasası raporuna göre, geçen yıl Türkiye 58,4 milyar metreküp doğal gaz ithal etti. Doğal gaz ithalatı 2024 yılına kıyasla yüzde 11,73 oranında artış kaydetti. Geçen yıl ithalat yüzde 36,27’lik payla en fazla Rusya’dan yapıldı. İran, 7,7 milyar metreküp ithalat ve yüzde 13,2 payla dördüncü sırada yer aldı. Geçen yıl ithalatta Azerbaycan ikinci, ABD’de de üçüncü oldu.

Geçen yıl 17 milyar metreküp de LNG (uzun dönemli ve spot) ithalatı gerçekleştirildi. Söz konusu miktar toplam ithalatın yüzde 29,30’una denk geliyor.

OTOMATİK OLARAK 5 YIL UZAYABİLİR

Türkiye’nin, en önemli tedarikçileri arasında yer alan İran’la 25 yıllık doğal gaz anlaşmasının süresi yarın doluyor.

Türkiye, 2001’de uygulamaya giren anlaşma kapsamında İran’dan boru hattı üzerinden yılda yaklaşık 10 milyar metreküp doğal ithal ediyor.

Anlaşmanın yapıldığı dönemde BOTAŞ’ta üst düzey görevde bulunan kaynaklar, ANKA Haber Ajansı’na yaptıkları açıklamada, doğal gaz alım satım anlaşmasında bazı kritik maddeler bulunduğunu belirterek, "Türkiye ve İran, anlaşmanın sona ermesinden belli bir süre önce ‘Bu anlaşmayı uzatmıyoruz’ demezlerse, anlaşma otomatik olarak 5 yıl daha uzar. Tarafların, 2020 yılında bu anlamda bir süreci işletip işletmediğini bilemiyoruz" dedi.

Kaynaklar, Türkiye ve İran’ın bu yönde bir adım atmaması durumunda anlaşmanın süresinin dolacağını belirterek, "30 Temmuz’da sabah saat 08.30’da gaz akışına bakacağız. Gaz akışı durmuşsa sözleşme sona ermiştir. Akış devam ediyorsa anlaşmanın süresi uzatılmıştır" dedi.

Kaynaklar, İran’ın zaman zaman kış mevsimlerinde gaz akışını kısa süreli kesmesine karşın Türkiye açısından önemli bir tedarikçi olduğunu, boru hatları üzerinden doğal gaz ithalatının arz güvenliği yönünden üstünlükleri bulunduğunu söyledi.