(ANKARA) - Limak Vakfı çatısı altında yürütülen Global Engineer Girls (GEG), ilk Sosyal Etki Raporu’nun sonuçlarını Antalya’da düzenlenen COP31 kapsamında kamuoyuyla paylaştı. Araştırmaya göre, Türkiye’de programa katılan öğrencilerin yüzde 94’ü, mühendislik alanında kadınların temsilini artırmaya katkı sağlamak amacıyla GEG’i tercih ediyor. Türkiye, Suudi Arabistan, Kosova ve Kuzey Makedonya’da gerçekleştirilen araştırma, genç kadınların mühendislik eğitiminde karşılaştıkları zorlukların yanı sıra mentörlük ve rol modellerin mesleki gelişimlerindeki etkisini ortaya koyuyor.

Limak Vakfı, STEM alanlarında kadın istihdamını artırmak amacıyla yürüttüğü Global Engineer Girls (GEG) Programı’nın ilk Sosyal Etki Raporu’nun lansmanını COP31 kapsamında Antalya’da gerçekleştirdi. 2015 yılında Türkiye’nin Mühendis Kızları (TMK) adıyla hayata geçirilen ve küresel bir sosyal etki hareketine dönüşen programın etkilerini inceleyen araştırma, bağımsız araştırma kuruluşu FutureBright Group tarafından Türkiye, Suudi Arabistan, Kosova ve Kuzey Makedonya’da 178 katılımcıyla gerçekleştirildi. Raporun sonuçları, 14 Kasım’da COP31’in Gençlik Günü kapsamında Limak standında düzenlenen panelde kamuoyuyla paylaşıldı. GEG Danışmanı Iulia Trandafir’in moderatörlüğündeki panelde, Limak Holding ve Limak Vakfı Yönetim Kurulu Başkanı Ebru Özdemir, GEG Koordinatörü Valentina Gara ve GEG öğrencisi Türkü Topaktaş yer aldı.

Öğrencilerin, program mezunlarının, mentörlerin ve iş birliği yapılan kuruluşların görüşlerini kapsayan araştırmada, Türkiye’deki GEG öğrencilerinin yüzde 94’ünün programa katılma nedenleri arasında mühendislikte kadınların temsilini artırmaya katkı sağlama isteğinin bulunduğu belirlendi. Mevcut öğrencilerin yüzde 72’si staj ve iş desteğini programa katılmalarında etkili bir unsur olarak gösterirken, program mezunlarının yüzde 76’sı GEG sonrasında kariyer hedeflerinin sektörde kadınların temsilini artırmak yönünde şekillendiğini belirtti. Veriler, genç kadınların kendilerinden sonra gelecek kadınlara da yol açma isteğinin yanı sıra mentörlük ve rol modellerin mesleki gelişimdeki önemini ortaya koydu. Türkiye’de araştırmaya katılan mevcut öğrencilerin yüzde 87’si, program mezunlarının ise yüzde 88’i bu desteklerden yararlandığını belirtti.

MENTÖRLÜK DESTEĞİ GENÇ KADINLARIN ÖZGÜVENİNİ ARTIRIYOR

Suudi Arabistan, Kosova ve Kuzey Makedonya’da gerçekleştirilen görüşmeler, genç kadınların mühendislik eğitiminde karşılaştıkları önyargıları ve bu süreçte mentörlük desteğinin taşıdığı önemi gözler önüne serdi. Katılımcılar, erkeklerin çoğunlukta olduğu eğitim ve çalışma ortamlarında kendilerini sürekli kanıtlama ihtiyacı hissettiklerini, ancak gelecek kuşaklar için bu koşulları değiştirmeye kararlı olduklarını belirtti.

Kosova’da mühendislik ve bilişim alanından mezun bir katılımcı, grup projelerinde çalışmayı kadın öğrenciler yürütse bile liderliğin erkek öğrencilere atfedilebildiğine dikkat çekti. Suudi Arabistan’da elektrik ve haberleşme mühendisliği eğitimi alan bir öğrenci ise kadınların azınlıkta olduğu bu alanda yer almaktan gurur duyduğunu ve kadın mühendis sayısının artmasına katkı sağlamayı hedeflediğini anlattı. Kuzey Makedonya’da bilgisayar bilimleri ve mühendisliği eğitimi alan bir öğrenci de gelecekte diğer kadın öğrencileri yeni fırsatları değerlendirmeye teşvik eden bir mentör olmayı istediğini ifade etti.

GEG’in sunduğu desteklerin etkisi, katılımcıların kişisel deneyimlerine de yansıdı. Kuzey Makedonya’dan bir inşaat mühendisliği öğrencisi, başlangıçta mesleki yeterliliğinden şüphe duyduğunu ancak mentörlerinin desteğiyle özgüven kazandığını aktardı. GEG’in uluslararası kadın mühendisler ağı da katılımcılara dayanışma ve aidiyet duygusu kazandıran önemli desteklerden biri oldu. Suudi Arabistan’dan endüstri ve sistem mühendisliği mezunu bir katılımcı, program sayesinde yalnızca kendi ülkesinde değil, dünyanın farklı bölgelerinde de benzer deneyimler yaşayan kadınlarla bağ kurabildiğini belirtti. Türkiye’de gerçekleştirilen araştırmada da mevcut öğrencilerin tamamı ve program mezunlarının yüzde 98’i, ilerleyen yıllarda GEG ağı içinde kalmak istediğini belirtti.

GENÇ KADINLARIN HAYALİNDE DAHA YEŞİL ŞEHİRLER VAR

COP31’in Gençlik Günü’nde tanıtılan rapor, genç kadınların daha sürdürülebilir ve kapsayıcı bir geleceğe ilişkin görüşlerini de ortaya koydu. Araştırmada katılımcılardan kadınların tasarladığı bir dünyayı hayal etmeleri istendiğinde, temiz hava, yeşil alanlar, yenilenebilir enerji ve farklı kuşakların ihtiyaçlarını gözeten yaşam alanları öne çıktı. Kuzey Makedonya’dan bilgisayar bilimleri ve mühendisliği öğrencisi bir katılımcı, doğal malzemelerle inşa edilmiş çevre dostu binaların ve yenilenebilir enerjinin kullanıldığı şehirler hayal ettiğini anlattı. Kosova’dan bir inşaat mühendisliği mezunu ise çocukların ve yaşlıların ihtiyaçlarını gözeten, doğayla iç içe ve daha kapsayıcı yaşam alanlarına dikkat çekti.

Adil bir iklim dönüşümünün sağlanabilmesi için geleceğin altyapısını, teknolojilerini ve yaşam alanlarını tasarlayan mühendisler arasında kadınların daha fazla yer alması önem taşıyor. Dünya Ekonomik Forumu’nun Mart 2025 tarihli analizine göre, kadınlar küresel STEM (fen, teknoloji, mühendislik ve matematik) iş gücünün yüzde 28,2’sini oluştururken, STEM alanındaki üst düzey yönetim pozisyonlarında kadınların oranı yüzde 12,2 seviyesinde bulunuyor.

"HER GENÇ KADIN, KENDİSİNDEN SONRA GELENLERE YENİ BİR YOL AÇIYOR"

Limak Holding ve Limak Vakfı Yönetim Kurulu Başkanı Ebru Özdemir, araştırmanın sonuçlarına ilişkin değerlendirmesinde şunları söyledi:

"Bir mühendis olarak genç kadınların bu alanda karşılaştıkları engelleri çok iyi biliyorum. Bugün beni en çok umutlandıran, genç kadınların kendi başarılarının ötesine geçerek kendilerinden sonra gelecek kadınlara da yol açmak istemeleri. Genç kızların mühendislikte kendilerine örnek alabilecekleri kadınları görmeleri, bu alanda bir gelecek hayal etmelerini de kolaylaştırıyor. Global Engineer Girls ile hedefimiz de tam olarak bu: Genç kadınların potansiyellerini ortaya koyabilecekleri fırsatları artırmak ve onların başarılarının yeni nesillere ilham vermesini sağlamak."

GEG HAKKINDA

Limak Vakfı tarafından yürütülen Global Engineer Girls (GEG) Programı, kadınların mühendislik alanında daha fazla temsil edilmesini ve nitelikli kadın istihdamının artırılmasını hedefliyor. 2015 yılında Türkiye’nin Mühendis Kızları (TMK) adıyla hayata geçirilen program, 2022 yılında Global Engineer Girls markasıyla uluslararası bir yapıya dönüştü. Mühendislik eğitimi alan genç kadınlara mentörlük, eğitim, staj ve uluslararası mesleki ağlara erişim imkânları sunan program, bugüne kadar 2 binden fazla genç kadına destek sağladı. GEG; Türkiye, Kosova, Kuzey Makedonya, Suudi Arabistan, İspanya, Mozambik, Fildişi Sahili ve Birleşik Krallık olmak üzere sekiz ülkede faaliyet gösteriyor.

ARAŞTIRMANIN METODOLOJİSİ

FutureBright tarafından 2025 yılında gerçekleştirilen araştırmanın Türkiye ayağında 34 çevrim içi derinlemesine görüşme yapıldı. Ayrıca 79 mevcut öğrenci ve 41 program mezununun katıldığı çevrim içi anket uygulandı. Suudi Arabistan, Kosova ve Kuzey Makedonya’da ise GEG bursiyerleriyle çevrim içi derinlemesine görüşmeler gerçekleştirildi. Bu ülkelerdeki görüşmelerden elde edilen bulgular nitel araştırma niteliği taşıyor ve söz konusu ülkelerdeki tüm öğrencileri istatistiksel olarak temsil etmiyor. Katılımcı alıntıları anonimleştirildi.

GEG’in ilk Sosyal Etki Raporu’nun tamamına buradan ulaşabilirsiniz.