Haber: Jiyan ERKILIÇ

(GAZİANTEP) - Gaziantep Emek ve Demokrasi Güçleri, İzmir’in Aliağa ilçesindeki HABAŞ Demir Çelik Fabrikası’nda meydana gelen ve 18 işçinin yaşamını yitirdiği patlamaya ilişkin Balıklı Meydanı’nda basın açıklaması yaptı. Platform adına açıklamayı okuyan Kazım Doğan Eroğulları, “Önlenebilir her ölüm bir cinayettir. İş cinayetleri kader değildir” dedi.

Gaziantep Emek ve Demokrasi Güçleri, İzmir’in Aliağa ilçesinde bulunan HABAŞ Demir Çelik Fabrikası’nda 9 Kasım’da meydana gelen patlamaya ilişkin Balıklı Meydanı’nda basın açıklaması gerçekleştirdi. Patlamada hayatını kaybeden işçileri anan platform, işçi sağlığı ve iş güvenliği önlemlerinin yetersizliğine dikkat çekerek sorumluların hesap vermesini istedi.

Platform adına açıklamayı okuyan Kazım Doğan Eroğulları, patlamanın çalışma yaşamında işçi sağlığı ve güvenliği alanında yaşanan sorunları bir kez daha gözler önüne serdiğini belirterek, “Bu katliam düzeninde ekmeği, aşı ve emeği için mücadele ederken yaşamını yitiren tüm emekçilerin ailelerine ve yakınlarına başsağlığı, yaralılara acil şifalar diliyoruz” ifadelerini kullandı.

İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği (İSİG) Meclisi verilerine göre 2026 yılının ilk dokuz ayında en az 1.736, ekim ayında ise en az 193 işçinin iş cinayetlerinde yaşamını yitirdiğini belirten Eroğulları, “Bu rakamlar, ülkemizde iş cinayetlerinin ulaştığı boyutu ve çalışma yaşamında emekçilerin can güvenliğinin nasıl hiçe sayıldığını açıkça ortaya koymaktadır. Biz bu ölüm düzenini kabul etmiyoruz” diye konuştu.

“ÖNLENEBİLİR HER ÖLÜM BİR CİNAYETTİR”

HABAŞ fabrikasındaki patlamanın ilk belirlemelere göre sıvı çelik döküm işlemi sırasında tavan vincinin koparak ark ocağına düşmesi sonucu meydana gelmiş olabileceğinin belirtildiğini aktaran Eroğulları, olayın yalnızca teknik nedenlerle açıklanamayacağını söyledi.

İşyerlerindeki risklerin önceden belirlenmesi, gerekli işçi sağlığı ve iş güvenliği önlemlerinin alınması ve işyerlerinin etkin biçimde denetlenmesinin önemine dikkat çeken Eroğulları, şöyle konuştu:

“Ancak bu tür olayların yalnızca görünürdeki teknik nedenler üzerinden değerlendirilmesi yeterli değildir. İşyerindeki risklerin önceden belirlenmesi, işçi sağlığı ve iş güvenliği önlemlerinin alınması, işyerlerinin etkin biçimde denetlenmesi yaşamsal öneme sahiptir. Önlenebilir her ölüm bir cinayettir. Bu cinayet, HABAŞ’ta son üç hafta içinde yaşanan üçüncü işçi cinayetidir. Yaşamını yitiren işçilerin büyük çoğunluğu taşeron işçidir. Bu tablo sorunun tek tek kazalarda değil, çalışma ve sömürü düzeninin kendisinde olduğunu göstermektedir.”

HABAŞ’IN ÇALIŞMA KOŞULLARINA DİKKAT ÇEKTİ

Fabrikanın kendi verilerinin de iş kazalarındaki artışı ortaya koyduğunu ileri süren Eroğulları, bir yılda iş kazası oranının yüzde 56, taşeron işçilerin geçirdiği kaza oranının ise yüzde 120 arttığını belirtti. Fabrikadaki haftalık çalışma süresinin 61 saat olduğunu ifade eden Eroğulları, şunları kaydetti:

“HABAŞ'ın kendi verileri bile, fabrikadaki katliamın göz göre göre geldiğini gösteriyor. Şirketin verilerine göre, bir yılda iş kazası oranı yüzde 56, taşeron işçilerin geçirdiği kaza oranı yüzde 120 artmış durumda. Haftalık çalışma süresi bu firmada 61 saat. Yasal çalışma süresinin 16 saat üzerinde. Yani HABAŞ'ta işçiler, her hafta iki iş günü fazla mesai yapıyor. Yoğun çalışma saatleri ve alınmayan önlemler işçileri ölüme sürüklüyor.”

“ANTEP’TE İŞ KAZASININ YAŞANMADIĞI FABRİKA YOK”

Gaziantep'teki çalışma koşullarına da değinen Eroğulları, kentte gıda, petrokimya ve tekstil sektörlerinde iş kazalarının yaşandığını, bazı kazaların kamuoyundan gizlendiğini savundu.

Eroğulları, “Kentimiz Antep'te de durum farklı değil. Gıda, petrokimya, tekstil fark etmeden iş kazasının yaşanmadığı fabrika yok. Herhangi bir fabrika önüne ya da işçi durağına gittiğinizde, parmağı, eli, kolu kopan ya da buna tanık olan işçiye rastlıyorsunuz. Ölümlü iş kazaları bile büyük çoğunlukla kamuoyundan gizleniyor. Alınmayan önlemler ve yaşanan iş cinayetlerinde cezasızlık politikası, Dilovası'ndan Soma'ya, Aliağa'dan Antep'e işçileri canından ediyor” dedi.

İş cinayetlerinin kader olmadığını vurgulayan Eroğulları, işçi sağlığı ve güvenliğinin işverenlerin maliyet hesabına ve üretim hedeflerine bırakılamayacak temel bir insan hakkı olduğunu belirterek, “İş cinayetleri kader değildir! İşyerlerinde yaşanan ölümler fıtrat değildir. İşçi sağlığı ve güvenliği işverenlerin maliyet hesabına, üretim hedefine ya da piyasa koşullarına bırakılmayacak temel bir insan hakkıdır” ifadelerini kullandı.

İşverenlerin gerekli önlemleri almakla yükümlü olduğunu, devletin ise bu yükümlülüklerin yerine getirilmesini sağlamak, işyerlerini denetlemek ve gerekli yaptırımları uygulamak zorunda olduğunu söyleyen Eroğulları, işçi sağlığı ve güvenliğinin kazalardan sonra müdahale etmekle sınırlı olmadığını, tehlikelerin önceden belirlenerek ortadan kaldırılması gerektiğini kaydetti.

“İşyerlerinde zenginlerin kârı değil, emekçilerin yaşam ve sağlık hakkı esas alınmalıdır” diyen Eroğulları, işçilerin yaşam hakkının üretim hedeflerinden ve ekonomik kazançtan üstün tutulması gerektiğini ifade etti.

SORUŞTURMA VE DENETİM ÇAĞRISI

Aliağa'daki patlamaya ilişkin yürütülen soruşturmanın tüm yönleriyle ve şeffaf biçimde sürdürülmesini isteyen Eroğulları, işçi temsilcilerinin ve yakınlarının açıklamalarının bastırılması, gözaltılar ve yayın yasağı yerine olayda ihmali bulunanların ortaya çıkarılması gerektiğini belirtti.

Eroğulları, taleplerini şöyle sıraladı:

“Başta işverenin yükümlülükleri ve ilgili kamu kurumlarının denetim sorumlulukları olmak üzere olayda ihmali ve sorumluluğu bulunan herkes ortaya çıkarılmalı, sorumlular hakkında gerekli yasal işlemler uygulanmalıdır. İş cinayetlerinin ardından sorumluluğun yalnızca iş güvenliği uzmanlarına yüklenmesine, asıl sorumluların cezasızlık politikalarıyla korunmasına son verilmelidir. İşçilerin, sendikaların ve meslek örgütlerinin soruşturmaya etkin katılımı sağlanmalıdır. Benzer riskler taşıyan çalışma alanlarında gerekli tüm önlemler alınmadan üretime devam edilmemelidir.”

Çalışma süreleri, üretim baskısı, taşeron çalışma ilişkileri ve işçi sağlığı ve güvenliği uygulamalarının bir bütün olarak ele alınması gerektiğini belirten Eroğulları, işçi sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin kamusal anlayışla düzenlenmesini, işyeri hekimleri ile iş güvenliği uzmanlarının bağımsız çalışmalarının güvence altına alınmasını istedi.

İşçi sağlığının yalnızca işyeri sınırlarıyla sınırlı olmadığını, emeğin, yaşamın ve toplumsal sağlığın ayrılmaz bir parçası olduğunu ifade eden Eroğulları, açıklamasını şu sözlerle tamamladı:

“Hiçbir üretim hedefi insan yaşamından, hiçbir ekonomik kazanç işçinin sağlığından önemli değildir. Bilimsel, kamusal ve bağımsız denetim mekanizmaları hayata geçirilene, işçi sağlığı piyasanın ve kârın değil toplumun ve kamunun sorumluluğu haline gelene kadar iş cinayetlerine karşı birlikte mücadelemizi sürdüreceğiz.”