(ANKARA) - Sosyal Ekonomik Kültürel Kalkınmayı Destekleme Derneği (SEKDER) tarafından UNICEF Türkiye ACAR Programı kapsamında ve Avrupa Birliği desteğiyle yürütülen proje çerçevesinde düzenlenen Etik ve Çocuk Duyarlı Dijital Habercilik Çalıştayı, Gazeteciler Cemiyeti’nde başladı. Çalıştayın ilk gününde çocukların haberlerde nasıl temsil edilmesi gerektiği, "unutulma hakkı", çocukların yüksek yararı gibi konular ele alındı.
Sosyal Ekonomik Kültürel Kalkınmayı Destekleme Derneği (SEKDER) tarafından UNICEF Türkiye ACAR Programı kapsamında ve Avrupa Birliği desteğiyle yürütülen proje çerçevesinde düzenlenen ve iki gün sürecek çalıştay başladı. Gazeteciler Cemiyeti'nde gerçekletirilen ve moderatörlüğünü çocuk hakları uzmanı Menekşe Tokyay'ın yaptığı çalıştayda, medya ombudsmanı Faruk Bildirici ve gazeteci Semra Topçu konuşmacı olarak yer aldı. Çalıştaya çeşitli sivil toplum kuruluşlarının temsilcileri ile basın mensupları katılım sağladı.
Çocuk hakları ve gazetecilik etiğinin ele alındığı çalıştayda, çocukların haberlerde nasıl temsil edilmesi gerektiği, dijital ayak izi, unutulma hakkı, şiddet haberleri, çocukların yüksek yararı ve yapay zekanın çocuk haberciliğine etkileri değerlendirildi.
Medya ombudsmanı Faruk Bildirici, çocukların ve ailelerin özel hayatlarının haberlerde korunması gerektiğini belirterek, dijital ortamda yayımlanan haberlerin kalıcı niteliğine dikkati çekti. Bildirici, Almanya'da yapılan seçimlerde Berlin'den seçilen siyasetçi Elif Eralp üzerinden medyada kişilerin aile ve çocuklarına ilişkin bilgilerin nasıl ele alınması gerektiğini anlattı.
"UNUTULMA HAKKI KAVRAMI ÇOK ÖNEMLİ"
Gazetecilikte dijital ayak izinin önem kazandığını ifade eden Bildirici, geçmişte gazete haberlerinin ömrünün kısa olduğunu ancak dijital medyada yayımlanan içeriklerin uzun yıllar erişilebilir kaldığını söyledi. Bildirici, "Eskiden arşiv dediğimiz zaman bir odaydı ve haberlerin ömrü bir gündü. Ama şimdi öyle değil. Yazdığınız bir haber eskimiyor, ömürlük haberler. Dijital server kapatılmadığında orada duruyor. Unutulma hakkı dediğimiz kavram bu yüzden çok önemli" dedi.
Siyasetçilerin çocuklarının zaman zaman kamuoyuna "vitrin süsü" olarak sunulduğunu belirten Bildirici, çocukların haberlerde ve siyasi iletişimde kullanılmasının doğru olmadığını ifade etti. Çocuklara ait fotoğrafların ilerleyen yıllarda ne gibi sonuçlar doğurabileceğinin öngörülemeyebileceğini vurgulayan Bildirici, özellikle taciz ve cinsel saldırı haberlerinde çocukların kimliklerinin açığa çıkmasının sosyal ve kişisel yaşamlarında uzun vadeli sorunlara yol açabileceğini söyledi.
Bildirici, "Gazetecilik insan mesleğidir. Burada insanı ve çocuğu korumamız gerekir. Çocuklar konusunda daha çok özen göstermeliyiz" ifadelerini kullandı.
NARİN GÜRAN CİNAYETİNDEKİ DETAYLARA DİKKATİ ÇEKTİ
Narin Güran cinayetiyle ilgili haberlerin de çocuklar üzerindeki etkisine değinen Bildirici, cinayet soruşturmasının yürütüldüğü Tavşanlı köyündeki insanların haberler nedeniyle damgalandığını savundu. Bildirici, köydeki çocukların da bu durumdan etkilendiğini belirterek, cinayete ilişkin ayrıntılar ortaya çıkarılırken çocuklara zarar verilmemesi gerektiğini söyledi.
18 yaşından küçük çocukların haberlerde korunması gerektiğini vurgulayan Bildirici, çocuğun adının doğrudan verilmemesinin tek başına yeterli olmadığını ifade etti. Bildirici, çocuğun kimliğinin; ailesinin adı, yaşadığı yer ve benzeri bilgiler üzerinden de belirlenebileceğine dikkati çekerek, haberlerde çocuğun kimliğinin dolaylı olarak ortaya çıkarılmaması gerektiğini söyledi.
"ÇOCUĞUN YÜKSEK YARARI GÖZETİLMELİ"
Gazeteci Semra Topçu da çocukların şiddet haberlerinde nasıl temsil edildiğine ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Topçu, Manisa'nın Turgutlu ilçesinde bir okulda yaşanan saldırıyı örnek göstererek, haberlerin şiddeti yeniden üretmemesi gerektiğini söyledi. Şiddete maruz kalan ya da şiddete tanık olan çocukların haberlerde korunması gerektiğini belirten Topçu, gazetecilik faaliyetlerinde "çocuğun yüksek yararı" ilkesinin gözetilmesi gerektiğini vurguladı.
Canlı yayınlarda çocukların görüntülerinin kullanılmasından kaçınılması gerektiğini ifade eden Topçu, çocukların ölüm ve yaşam kavramlarını yetişkinlerden farklı algılayabileceğine dikkati çekti.
Çalıştayda ayrıca "çocuk gelin" ifadesinin kullanımının çocuk hakları açısından yarattığı sorunlar, erken yaşta evlendirilen kız çocuklarının haberlerde nasıl tanımlanması gerektiği ve yapay zekanın çocuk haberciliğine olası etkileri ele alındı.